Inleiding
Het vermogen om vlot en accuraat te rekenen tot 100 is een fundamentele vaardigheid die essentieel is voor de wiskundige ontwikkeling van kinderen. Het maakt niet alleen het begrip van het getallenstelsel mogelijk, maar vormt ook de basis voor complexere rekenstrategieën zoals hoofdrekenen, schattend rekenen en het oplossen van contextopgaven. Het programma Met Sprongen Vooruit biedt een gevarieerd aanbod van oefeningen en spellen om deze vaardigheid systematisch te ontwikkelen. Deze cursus is ontworpen om zowel kleuters als leerlingen uit groep 3 t/m 8 te ondersteunen in hun rekenontwikkeling.
De oefeningen zijn opgebouwd rondom tien oefenonderdelen die gericht zijn op het automatiseren van rekenvaardigheden, het versterken van het getalbegrip en het uitbreiden van de rekenstrategieën. Binnen dit kader is cirkelrekenen tot 100 een centraal oefenonderdeel dat gericht is op het oefenen van het vlot tellen, het springen over tientallen en het begrijpen van de structuur van het getal 100. Deze oefeningen zijn ontworpen om in kleine groepen of klassikaal worden ingezet, met behulp van interactieve en speelse activiteiten.
In deze artikel bespreken we de relevante oefeningen en activiteiten die in het kader van Met Sprongen Vooruit worden aangeboden om het cirkelrekenen tot 100 te versterken. Naast de didactische aanpak zullen we ook de effectiviteit van deze methodiek toelichten op basis van onderzoeksresultaten.
Wat is cirkelrekenen tot 100?
Cirkelrekenen tot 100 is een oefenmethode waarbij kinderen leren tellen in cirkelvorm, waarbij het getal 100 als tijdelijk einde en tegelijk als startpunt fungeert. Het doel is om het getalbegrip tot 100 te versterken en het vlot tellen, het springen over tientallen en het inzicht in het getalstelsel te automatiseren. Deze methode is gebaseerd op de theorie dat een goed automatiserd getalbegrip essentieel is voor hogere rekenvaardigheden zoals hoofdrekenen en het oplossen van rekenproblemen in contexten.
In het kader van Met Sprongen Vooruit is cirkelrekenen tot 100 een onderdeel van de rekenleerlijnen voor groep 3 t/m 8. Het oefenonderdeel helpt kinderen met rekenachterstand, maar is eveneens geschikt voor kinderen zonder rekenachterstand die extra ondersteuning nodig hebben om hun rekenvaardigheden te versterken.
De oefeningen zijn ontworpen om in kleine groepen of klassikaal te worden uitgevoerd. Ze zijn vaak interactief van aard en bevatten elementen van beweging, waardoor het leerproces speels en betrokken wordt. Hierdoor wordt het leerproces gestimuleerd en blijft de motivatie van de leerlingen op peil.
Oefeningen voor cirkelrekenen tot 100
In het kader van Met Sprongen Vooruit zijn meerdere oefeningen ontwikkeld die gericht zijn op het cirkelrekenen tot 100. Deze oefeningen zijn ondergebracht in de rekenleerlijnen van groep 3 t/m 6 en 5 t/m 8. Ze zijn ontworpen om het getalbegrip tot 100 te versterken, het tellen te automatiseren en het begrijpen van het getalstelsel.
De volgende oefeningen zijn specifiek voor het cirkelrekenen tot 100 ontwikkeld:
1. Springen naar getallen in cirkelvorm
Een van de kernactiviteiten is het springen naar getallen in cirkelvorm. Hierbij maken kinderen gebruik van een getallenlijn die in cirkelvorm is opgesteld, waarbij het getal 100 opnieuw als startpunt fungeert. Deze activiteit helpt kinderen om het begrip van het getal 100 te versterken en het vlot tellen in een cirkelvorm te automatiseren.
De oefening wordt vaak uitgevoerd in kleine groepen of klassikaal, waarbij kinderen met een bal of dobbelsteen tellen en springen over tientallen. De bal of dobbelsteen dient als een visuele en kinesthetische ondersteuning om het tellen en springen te versterken.
2. Tellen met prentenboeken
Een andere methode is het tellen met prentenboeken. Hierbij maken kinderen gebruik van prentenboeken waarin getallen en rekenactiviteiten zijn opgenomen. De prentenboeken bevatten illustraties die het cirkelrekenen tot 100 visueel duidelijk maken. Deze activiteit is vooral geschikt voor kleuters en leerlingen uit groep 3 t/m 4, omdat het het getalbegrip in een visuele context versterkt.
3. Rekenspellen en -activiteiten
In het kader van Met Sprongen Vooruit zijn ook diverse rekenspellen en -activiteiten ontwikkeld die gericht zijn op het cirkelrekenen tot 100. Deze spellen zijn ontworpen om in kleine groepen of klassikaal te worden ingezet. Ze bevatten elementen van beweging, interactie en visuele ondersteuning, waardoor het leerproces speels en betrokken wordt.
Deze activiteiten omvatten bijvoorbeeld:
- Rekenspelletjes met dobbelstenen of kaarten waarbij kinderen getallen moeten opzoeken en springen naar het juiste getal.
- Groepsactiviteiten waarbij kinderen elkaar de beurt geven om getallen te benoemen en te springen over tientallen.
- Verdichtingsactiviteiten waarbij kinderen in groepjes oefenen met het cirkelrekenen tot 100 en elkaar ondersteunen bij het automatiseren van de getallen.
4. Rekenen op de lege getallenlijn
Een andere methode is het rekenen op de lege getallenlijn. Hierbij maken kinderen gebruik van een getallenlijn die in cirkelvorm is opgesteld, waarbij het getal 100 opnieuw als startpunt fungeert. Deze activiteit helpt kinderen om het getalbegrip tot 100 te versterken en het vlot tellen in een cirkelvorm te automatiseren.
De lege getallenlijn is een visuele hulpmiddel dat helpt bij het automatiseren van het tellen en het begrijpen van het getalstelsel. Het wordt vaak gebruikt in klassikale oefenlessen of in kleine groepen, waarbij kinderen met elkaar oefenen en elkaar ondersteunen bij het automatiseren van de getallen.
5. Contextopgaven en toepassingsopgaven
In het kader van Met Sprongen Vooruit zijn ook contextopgaven en toepassingsopgaven ontwikkeld die gericht zijn op het cirkelrekenen tot 100. Deze opgaven bevatten rekenproblemen in een context, bijvoorbeeld een winkel, een fietsrit of een reis. De opgaven zijn ontworpen om het cirkelrekenen tot 100 in een praktische context te versterken.
Deze opgaven zijn vaak groepsgericht of klassikaal uitgevoerd, waarbij kinderen met elkaar werken en elkaar ondersteunen bij het oplossen van rekenproblemen. De opgaven bevatten vaak visuele ondersteuning, zoals afbeeldingen of plaatjes, waardoor het leerproces visueel duidelijk wordt.
Effectiviteit van de oefeningen
Het programma Met Sprongen Vooruit is ontworpen op basis van onderzoeksresultaten en ervaringen van leerkrachten in het speciaal onderwijs. De methode is ontwikkeld door Douwe Sikkes, leerkracht in het speciaal onderwijs, in samenwerking met de orthopedagoog drs. Loe van der Leeuw. De methode is uitgebreid beschreven in een artikel van van der Leeuw & Bosman (2011).
In een onderzoek dat door Sikkes en zijn collega's is uitgevoerd, hebben 50 leerlingen uit vijf verschillende scholen deelgenomen aan de oefenmethodiek. De leerlingen hadden een rekenachterstand van drie maanden of langer. Na de oefenperiode is een toets afgenomen om de effectiviteit van de oefeningen te beoordelen.
De toets bestond uit de Tempotoets Rekenen, die de mate van automatisering van de basisbewerkingen (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen) tot 100 bepaalt. De toets levert per bewerking een score op, die omgezet wordt in een DLE-score. De resultaten van het onderzoek tonen aan dat de oefeningen een positieve impact hebben op het rekenvaardigheidsniveau van de leerlingen.
De resultaten tonen ook aan dat de oefeningen niet alleen effectief zijn voor leerlingen met rekenachterstand, maar ook voor leerlingen zonder rekenachterstand. De oefeningen zijn ontworpen om de rekenvaardigheden van alle leerlingen te versterken, ongeacht hun rekenachterstand of niveau.
Didactische aanpak
De didactische aanpak van Met Sprongen Vooruit is gericht op het automatiseren van rekenvaardigheden en het versterken van het getalbegrip. De oefeningen zijn ontworpen om in kleine groepen of klassikaal te worden uitgevoerd, met behulp van interactieve en speelse activiteiten.
De methode is gebaseerd op de theorie dat een goed automatiserd getalbegrip essentieel is voor hogere rekenvaardigheden zoals hoofdrekenen en het oplossen van rekenproblemen in contexten. De oefeningen zijn ontworpen om het getalbegrip tot 100 te versterken, het vlot tellen te automatiseren en het begrijpen van het getalstelsel te versterken.
De methode is uitgebreid beschreven in een artikel van van der Leeuw & Bosman (2011), waarin de uitgangspunten en kenmerken van de methode worden besproken. De artikel bevat ook heldere didactische aanwijzingen voor de opbouw van de les, groepsopstelling, groepsinstructie, instructie voor het gebruik van de bal en een stappenplan.
Cursusinformatie
Het programma Met Sprongen Vooruit is ontworpen als een cursus die leerkrachten helpt bij het versterken van de rekenvaardigheden van hun leerlingen. De cursus bestaat uit drie of vier cursusbijeenkomsten van 2,5 uur, met 7,5 uur praktijkoefeningen per bijeenkomst. Na het voltooien van de cursus ontvangt de cursist een certificaat voor 40 SU (30 SU voor de vervolgcursus).
De cursus bevat een cursusmap, een rekenspellenboek, werkbladen en een presentje. De cursus is ontworpen om leerkrachten te ondersteunen bij het versterken van de rekenvaardigheden van hun leerlingen, ongeacht hun rekenachterstand of niveau.
De cursus is ontworpen door het Julie Menne Instituut, dat sinds 2008 cursussen in het rekenoefenprogramma Met Sprongen Vooruit verzorgt. Het instituut werkt met 48 gecertificeerde rekenspecialisten die meer dan 400 cursussen Met Sprongen Vooruit per jaar door heel Nederland verzorgen.
Conclusie
Cirkelrekenen tot 100 is een essentiële oefening die helpt bij het versterken van het getalbegrip, het vlot tellen en het begrijpen van het getalstelsel. In het kader van Met Sprongen Vooruit zijn meerdere oefeningen ontwikkeld die gericht zijn op het automatiseren van deze vaardigheden. Deze oefeningen zijn ontworpen om in kleine groepen of klassikaal te worden uitgevoerd, met behulp van interactieve en speelse activiteiten.
De oefeningen zijn ontworpen op basis van onderzoeksresultaten en ervaringen van leerkrachten in het speciaal onderwijs. De effectiviteit van de oefeningen is bevestigd door onderzoek, waarin is aangetoond dat de oefeningen een positieve impact hebben op het rekenvaardigheidsniveau van leerlingen, ongeacht hun rekenachterstand of niveau.
Het programma Met Sprongen Vooruit is ontworpen als een cursus die leerkrachten helpt bij het versterken van de rekenvaardigheden van hun leerlingen. De cursus bevat een cursusmap, een rekenspellenboek, werkbladen en een presentje. De cursus is ontworpen om leerkrachten te ondersteunen bij het versterken van de rekenvaardigheden van hun leerlingen, ongeacht hun rekenachterstand of niveau.