Wanneer sprake is van een aandoening van de Achillespees, zoals een tendinopathie of een hielspoor, is het van groot belang om de juiste combinatie van behandelingen en oefeningen te hanteren om het herstel te bevorderen. EPTe (Extracorporeal Pulse Therapy) is een veelbelovende techniek binnen de fysiotherapie die vaak wordt ingezet bij zulke klachten. Echter, studies en richtlijnen duiden erop dat EPTe voor optimale resultaten altijd gecombineerd moet worden met een gericht oefenprogramma. In dit artikel bespreken we de rol van oefeningen bij de behandeling van Achillespeesklachten, de voordelen van EPTe, en welke oefeningen het meeste effect kunnen hebben.
De rol van oefeningen bij Achillespeesklachten
Oefentherapie speelt een centrale rol bij de herstelstrategie voor patiënten met Achillespeesklachten. Oefeningen zijn bedoeld om de pees te versterken, de vezels in de juiste richting te laten groeien en de functionaliteit van de pees te herstellen. Eén van de belangrijkste inzichten uit de beschikbare bronnen is dat het combineren van EPTe met een goed samengesteld oefenprogramma leidt tot de beste resultaten. Zonder oefeningen blijven de nieuwe vezels in de pees kriskras en ongeordend groeien, wat niet ideaal is voor stabiliteit of duurzaamheid.
Bij excentrische oefeningen, die vaak worden voorgeschreven bij Achillespeesklachten, is er sprake van een relatief hoge tijdsbelasting voor de patiënt. Een studie van Beyer (2015) laat zien dat een excentrisch oefenprogramma gemiddeld 308 minuten per week kan in beslag nemen, vergeleken met 107 minuten per week voor ‘heavy slow resistance’ oefeningen. De werkgroep adviseert om patiënten betrokken te betrekken bij het opstellen van hun oefenprogramma, omdat studies tonen dat patiënten die zelf het aantal herhalingen bepalen, vaak betere resultaten behalen. Dit kan bijvoorbeeld geregeld worden via pijnmonitoring, waarbij de intensiteit van de oefeningen afgestemd wordt op de acceptabele pijngrenzen van de patiënt.
Voordelen van EPTe therapie
EPTe is een veelbelovende techniek die in het veld van de fysiotherapie wordt toegepast bij Achillespeesklachten. Het belangrijkste voordeel van EPTe is de precisie waarmee de behandeling wordt toegediend. Dankzij echografische controle kan de therapeut het exacte deel van de pees aanraken, terwijl gezond weefsel intact blijft. Dit maakt de behandeling lokaal gericht en vermindert de kans op bijwerkingen. Bovendien is de gebruikte stroom zeer laag, waardoor patiënten slechts lichte prikkelingen of ongemak mogen verwachten. De behandeling stimuleert bovendien het natuurlijke herstelmechanisme door een gecontroleerde ontstekingsreactie te activeren, wat de herstelproces versnelt.
De combinatie van EPTe en een oefenprogramma is niet alleen effectief, maar ook veilig. In de nazorg is het mogelijk dat het weefsel tijdelijk stijf of gevoelig aanvoelt, wat echter normaal is. Het is belangrijk om te weten dat EPTe niet geschikt is voor alle klachten. De behandeling is specifiek gericht op peesklachten en heeft minder effect bij spier- of gewrichtsproblemen. Daarom is het van essentieel belang dat patiënten eerst een correcte diagnose ontvangen voordat ze met EPTe beginnen.
Gerichte oefeningen voor de Achillespees
Oefeningen die gericht zijn op de Achillespees en de kuitspieren zijn essentieel voor het herstel. Deze oefeningen worden vaak in combinatie met EPTe voorgeschreven en moeten uitgevoerd worden binnen de pijnlimieten van de patiënt. Hieronder volgen enkele voorbeelden van effectieve oefeningen die in het kader van Achillespeesklachten worden toegepast.
Rekoefeningen
Rekoefeningen zijn een belangrijk onderdean van elke oefentherapie. Ze helpen bij het verhogen van de mobiliteit van de Achillespees en de kuitspieren, wat essentieel is voor het herstel. Hier zijn enkele eenvoudige rekoefeningen die in het veld worden gebruikt:
- Oefening 1: Staan met uw tenen op de rand van een verhoogd oppervlak, zoals een traptrede of stoep. Laat uw hielen langzaam zakken terwijl u op de rand balanceert. U ervaart een strekking in de kuiten en Achillespees.
- Oefening 2: Ga zitten op een vlakke vloer en strek uw benen voor u. Pak uw tenen vast en trek ze richting uw borst. Houd deze positie een paar seconden vast. Herhaal deze oefening tien keer. Als het moeilijk is om uw tenen vast te houden, kunt u een handdoek om uw tenen leggen en daaraan trekken.
- Oefening 3: Leun met uw rug tegen een muur en zet één been voor u, terwijl u het andere naar achteren beweegt. Buig u voorover totdat u een strekgevoel ervaart in de achterste benen. Houd deze positie een paar seconden vast en wissel daarna van been.
- Oefening 4: Leun met uw rug tegen de muur en zak langzaam door uw knieën totdat u het gevoel hebt alsof u op een stoel zit. U ervaart een strekking in de kuiten. Houd de positie een paar seconden vast en herhaal tot u het gevoel hebt dat de kuiten voldoende zijn opgerekt.
Krachtoefeningen
Naast rekken zijn krachtoefeningen even belangrijk voor het herstel van de Achillespees. Deze oefeningen versterken de kuitspieren en helpen bij het herstel van de pees. Krachtoefeningen worden vaak uitgevoerd met behulp van gewichten of apparatuur in een sportschool.
Een veelgebruikte krachtoefening is de zogenaamde leg press. In dit oefening zit de patiënt in een stoel en duwt een plaat weg waar gewichten aan hangen. Het is niet nodig om zware gewichten te gebruiken, aangezien zelfs kleinere hoeveelheden gewicht al effectief kunnen zijn bij het versterken van de kuitspieren. Ook is het mogelijk om krachtoefeningen uit te voeren met gewichten in de handen tijdens het uitvoeren van de rekoefeningen.
Excentrische oefeningen
Excentrische oefeningen zijn een specifiek type oefentherapie dat vaak wordt gebruikt bij Achillespeesklachten. Deze oefeningen zijn gericht op het versterken van de pees en het activeren van het herstelproces. In een studie van Beyer (2015) werd aangetoond dat patiënten die excentrische oefeningen uitvoeren, betere resultaten behalen dan patiënten die ‘heavy slow resistance’ oefeningen uitvoeren. Echter, het uitvoeren van excentrische oefeningen vereist veel tijd en discipline. Het aanbevolen aantal herhalingen is 180 per dag, wat een tijdsbelasting van 308 minuten per week inhoudt.
Bij het uitvoeren van excentrische oefeningen is het belangrijk om het aantal herhalingen aan te passen aan de pijnlimiet van de patiënt. Hierbij speelt pijnmonitoring een essentiële rol. Patiënten die zelf het aantal herhalingen bepalen, kunnen betere korte-termijnresultaten behalen. Dit betekent dat het oefenprogramma flexibel moet zijn en niet alleen afhankelijk is van een vooraf vastgesteld aantal herhalingen.
EPTe en andere behandelingen
Bij de behandeling van Achillespeesklachten kan EPTe worden gecombineerd met andere therapieën, zoals shockwavetherapie. Shockwavetherapie is een moderne behandeling die weinig tijd in beslag neemt en vaak effectief is in combinatie met oefentherapie. In een studie werd aangetoond dat shockwavetherapie in combinatie met excentrische oefeningen tot betere resultaten leidt dan excentrische oefeningen alleen.
Een andere behandeling die vaak wordt gebruikt is een nachtverband, dat in een hoek van 0 tot 5 graden dorsiflexie wordt gebruikt. Het gebruik van een nachtverband in combinatie met excentrische oefeningen werd vergeleken met excentrische oefeningen alleen. Het resultaat was dat de groep met het nachtverband iets minder effectief presteerde, maar het gebruik van het nachtverband kan toch nuttig zijn in bepaalde gevallen.
Aanpassing van de oefeningen aan individuele behoeften
Het opstellen van een oefenprogramma moet altijd afgestemd worden op de individuele behoeften van de patiënt. Hierbij is het belangrijk om rekening te houden met factoren zoals pijnniveau, activiteitsniveau en herstelverwachtingen. In de richtlijnen wordt aangeraden om patiënten betrokken te betrekken bij het opstellen van hun oefenprogramma. Dit kan bijvoorbeeld geregeld worden door middel van pijnmonitoring, waarbij de intensiteit van de oefeningen wordt afgestemd op het pijnniveau van de patiënt.
Daarnaast is het belangrijk om rekening te houden met de schoeiselkeuze tijdens het uitvoeren van oefeningen. Als de patiënt pijn heeft bij het dragen van schoenen tijdens de oefeningen, wordt aangeraden om de oefeningen zonder schoeisel uit te voeren. Dit voorkomt extra belasting op de pees en helpt bij het voorkomen van verdere schade.
Conclusie
EPTe is een effectieve behandeling voor Achillespeesklachten, maar levert pas optimale resultaten wanneer het wordt gecombineerd met een goed samengesteld oefenprogramma. Oefeningen zoals rekken, strekken en krachtoefeningen spelen een centrale rol bij het herstel van de pees. Bovendien is het belangrijk om rekening te houden met individuele variabelen zoals pijnniveau, schoeiselkeuze en tijdsinvesteringen. Patiënten die betrokken worden bij het opstellen van hun oefenprogramma, kunnen vaak betere resultaten behalen. Het combineren van EPTe met andere behandelingen zoals shockwavetherapie of excentrische oefeningen kan de herstelproces verder versnellen. Door een holistische aanpak toe te passen, is het mogelijk om langdurige klachten met de Achillespees te voorkomen en een duurzame herstel te bereiken.