Een golferselleboog is een veelvoorkomende aandoening die vooral ontstaat door herhaalde bewegingen van de onderarm en elleboog. Deze blessure is gekenmerkt door een ontsteking of irritatie van de buigspieren, die aanhechten aan de binnenzijde van de elleboog. De aandoening kan zowel acute als chronische vormen aannemen en vereist vaak een langdurig herstelproces. De beschikbare gegevens tonen aan dat excentrische oefeningen een centrale rol spelen in het herstel, vooral bij chronische gevallen. In dit artikel bespreken we de rol van excentrische oefeningen bij golferselleboog, hun uitvoering, de voordelen en hoe deze systematisch in een hersteltraject kunnen worden geïntegreerd. We geven ook richtlijnen voor de opbouw van kracht en belastbaarheid, afgestemd op de fase van herstel.
Wat is een golferselleboog?
Een golferselleboog is een aandoening die voorkomt bij de buigspieren van de onderarm, die zich ontvallen aan de binnenkant van de elleboog. Deze pees wordt vaak belast bij activiteiten waarbij herhaalde bewegingen van de onderarm voorkomen, zoals bij sporten als golf, tennis, of bij werktaken die langdurige grip vereisen. De aandoening is meestal het gevolg van microtrauma’s in de pees door overbelasting, wat uiteindelijk leidt tot ontsteking of irritatie. In de beginfase is de pijn meestal gevoelig bij rust, en kunnen de spieren snel vermoeien. Chronische gevallen vereisen vaak een systematisch kracht- en stabilisatieprogramma om de functie volledig te herstellen.
Het R.I.C.E. principe in de acute fase
Bij het begin van een golferselleboog, of bij het opnieuw ontstaan van de klacht, is het van groot belang om de inflammatie onder controle te krijgen. Het R.I.C.E. principe is daarbij een essentieel gereedschap in de fysiotherapeutische behandeling:
- Relatieve rust: De arm moet voldoende rust krijgen om te voorkomen dat de inflammatie verder verergert.
- Ijs/koelen: Het toepassen van koude op de elleboog gedurende 12 tot 15 minuten, 2 tot 3 keer per dag, helpt bij het verminderen van pijn en ontsteking.
- Compressie/druk: Een compressiebandage kan helpen om de zwelling te beperken.
- Elevatie/hoogstand: De arm moet zo ver mogelijk boven hartniveau worden gehouden om bloedstroom en ontsteking te verminderen.
In deze fase is het ook aangeraden om anti-inflammatoire medicatie te gebruiken onder begeleiding van een arts, om het herstelproces te versnellen.
De rol van excentrische oefeningen in het herstel
Excentrische oefeningen zijn bewegingen waarbij de spier zich langzaam uitrekt onder belasting. Deze vorm van krachttraining is bijzonder effectief bij peesblessures, zoals bij de golferselleboog. De beschikbare gegevens tonen aan dat excentrische oefeningen in de laatste fase van het herstel centraal staan in de fysiotherapeutische behandeling, vooral bij chronische gevallen. Deze oefeningen zorgen voor een geleidelijke opbouw van kracht en stabiliteit, zonder dat de pees te veel wordt belast. Dit is essentieel om een recidief te voorkomen.
Voordelen van excentrische oefeningen
- Versterkt de spier en pees tegelijk: Excentrische oefeningen zorgen voor een sterke krachtontwikkeling van zowel de spier als de pees.
- Vermindert de belasting op de pees: Omdat de spier zich langzaam uitrekt onder belasting, wordt de pees minder onder spanning gezet dan bij concentrische oefeningen.
- Geleidelijke herstelfase: Excentrische oefeningen kunnen in meerdere fases worden ingezet, afhankelijk van de herstelfase van de patiënt.
- Verhoogt de stabiliteit en controle: De oefeningen helpen bij het herstellen van de bewegingscontrole en de proprioceptie in de elleboog.
Uitvoering van excentrische oefeningen bij golferselleboog
Het is van belang dat excentrische oefeningen worden uitgevoerd binnen de pijngrens. De oefeningen moeten geleidelijk worden ingezet, beginnend met lichte belasting en afhankelijk van de herstelfase. Hieronder volgen enkele voorbeelden van excentrische oefeningen die kunnen worden ingezet in het hersteltraject.
Oefening 1: Excentrische flexie (beginfase)
Uitvoering: 1. Steek je geblesseerde arm voor je uit. 2. Vouw je vingers in met je andere hand. 3. Laat je arm langzaam zakken, terwijl je de vingers langzaam terugbeweegt. 4. Zorg ervoor dat je geen pijn voelt tijdens de beweging. 5. Herhaal dit 8 keer, 3 keer per dag.
Doel: Deze oefening stimuleert de excentrische activiteit van de buigspieren van de onderarm en helpt bij het herstel van de pees zonder overbelasting.
Oefening 2: Excentrische extensie (eindfase)
Uitvoering: 1. Steek je geblesseerde arm voor je uit. 2. Laat je hand zakken, terwijl je met je andere hand een lichte belasting op de hand uitoefent. 3. Zorg ervoor dat je arm langzaam en onder controle naar beneden beweegt. 4. Herhaal dit 8 keer, 3 keer per dag.
Doel: Deze oefening draagt bij aan een versterking van de pees en de spier, met een nadruk op de excentrische component.
Opbouw van kracht en belastbaarheid
Naast excentrische oefeningen is het belangrijk om ook concentrische oefeningen in te zetten, zodat de spier zich op meerdere manieren kan aanpassen aan de belasting. Hieronder volgt een voorbeeld van een opbouwtraject:
Fase 1: Uitvoeren van lichte oefeningen
In deze fase is het doel om de spieren en pezen te rekken en te versterken binnen de pijngrens. Oefeningen zoals polsstrekking en -buiging worden uitgevoerd om flexibiliteit te verbeteren en spanning te verminderen.
- Polsstrekking: Strek je arm voor je uit met de handpalm naar beneden. Gebruik je andere hand om de vingers naar beneden te trekken. Houd de positie 15-30 seconden.
- Polsbuiging: Strek je arm voor je uit met de handpalm naar boven. Gebruik je andere hand om de vingers naar beneden te duwen. Houd de positie 15-30 seconden.
Deze oefeningen worden 3 keer per arm, 3 keer per dag uitgevoerd.
Fase 2: Uitvoeren van excentrische oefeningen
In deze fase wordt de belasting geleidelijk opgebouwd. De oefeningen moeten worden uitgevoerd onder begeleiding van een fysiotherapeut om te voorkomen dat de pees opnieuw wordt belast.
- 2D diagonaal flexie: Neem een elastiek vast met je geblesseerde arm. Blijf je gezonde arm langs je lichaam. Breng je aangedane arm naar beneden richting je andere hand en kom langzaam terug.
- 2D diagonaal extensie: Deze oefening is vergelijkbaar met de voorgaande, maar dan in de andere richting.
Fase 3: Functionele krachttraining
In de laatste fase van het herstel is het doel om de functie van de arm volledig te herstellen. Oefeningen worden nu functioneel uitgevoerd, zoals het omhoog tillen van objecten of het schakelen van de handen.
Het belang van analyse en preventie
Een golferselleboog kan zich herhalen als de oorzaak van de blessure niet wordt aangepakt. Daarom is het van groot belang om een complete bewegingsanalyse uit te voeren. De fysiotherapeut kan hierbij een rol spelen door de techniek van de patiënt te beoordelen en eventuele correcties te doen. Dit helpt om herhaling van de klacht te voorkomen.
Ook de belasting in het dagelijks leven speelt een rol in het herstel. Het is verstandig om activiteiten te vermijden die de arm te veel belasten. Dit geldt ook voor sportactiviteiten. Een stapsgewijze terugkeer naar sport is noodzakelijk, en moet onder controle van een fysiotherapeut plaatsvinden. Hierbij wordt een hersteltraject opgesteld, waarbij de belastbaarheid van de arm geleidelijk wordt verhoogd.
De rol van ondersteunende materialen
Bij het herstel van een golferselleboog kunnen braces of tape een ondersteunende rol spelen. Deze materialen helpen bij het beperken van de belasting op de pees en het verhogen van de stabiliteit van de elleboog. Het is echter belangrijk om deze materialen niet als vervanging van fysiotherapie te gebruiken, maar als ondersteuning in het hersteltraject.
Conclusie
Excentrische oefeningen spelen een centrale rol in het herstel van een golferselleboog, vooral bij chronische gevallen. Deze oefeningen zorgen voor een geleidelijke opbouw van kracht en stabiliteit, zonder dat de pees te veel wordt belast. Het is essentieel dat deze oefeningen worden uitgevoerd binnen de pijngrens en onder begeleiding van een fysiotherapeut. Bovendien is het van groot belang om de oorzaak van de blessure te analyseren en eventuele correcties aan te brengen in de dagelijkse activiteiten of sporttechniek. Dit helpt om een recidief te voorkomen en het herstelproces te versnellen.
Een goed georganiseerd hersteltraject, met een combinatie van excentrische en concentrische oefeningen, rektraining en eventueel ondersteunende materialen, is essentieel voor een volledige herstelling. Met een systematische aanpak en geduld is het mogelijk om de functie van de arm volledig te herstellen en te voorkomen dat de golferselleboog zich opnieuw voordoet.