Bij de beoordeling van functionele mogelijkheden wordt gebruikgemaakt van de Functionele Mogelijkheden Lijst (FML), een instrument dat gericht is op het analyseren van de mogelijkheden tot functioneren in het dagelijks leven en op de werkveld. Deze lijst helpt bij het bepalen van beperkingen in het normale functioneren en stelt de beoordeling van fysieke, mentale en sociaal-emotionele aspecten van het dagelijks leven voor. In dit artikel bespreken we de FML in het licht van oefeningen die gericht zijn op het herstellen of verbeteren van deze functionele mogelijkheden. Op basis van wetenschappelijke bronnen en aanbevelingen uit de praktijk wordt een geïntegreerde benadering beschreven die oefeningen combineert met persoonlijke heroriëntatie en professionele begeleiding.
Wat is de Functionele Mogelijkheden Lijst (FML)?
De FML is een beoordelingsinstrument dat de mogelijkheden tot functioneren in het dagelijks leven meet. Het maakt gebruik van een normaal functioneren als maatstaf voor beperking. Dit betekent dat de FML gericht is op wat de meeste werknemers tussen 18 en 65 jaar normaal gesproken kunnen doen. Het gebruik van het begrip 'normaal' is van belang bij de communicatie met de cliënt, omdat het helpt om de beoordeling te herkennen en te begrijpen. In de praktijk blijkt dit soms leiden tot discussies, omdat cliënten vaak hun vroegere functioneren als normaal zien.
De FML is opgebouwd uit zes rubrieken:
- Persoonlijk functioneren
- Sociaal functioneren
- Aanpassing aan fysieke omgevingseisen
- Dynamische handelingen
- Statische houdingen
- Werktijden
Bij elke beoordeling worden alle rubrieken ingevuld. De FML maakt het mogelijk om beperkingen in het dagelijks functioneren te identificeren, zoals het vermogen tot slapen, seksuele functie, concentratie, structuur aanbrengen, het uitvoeren van huishoudelijke activiteiten en het omgaan met stressvolle gebeurtenissen.
Functionele Oefeningen en Re-integratie
Bij re-integratie via het tweede spoor wordt gebruikgemaakt van de FML om het functioneren van de medewerker in kaart te brengen. De FML wordt aangevuld met een rapportage van een arbeidsdeskundige, waarna wordt bepaald wat de openstaande mogelijkheden op de arbeidsmarkt zijn. Dit proces is gericht op het herstellen van functionele mogelijkheden en het herstel van regie over de situatie.
Een re-integratietraject 2e spoor kent drie fasen:
- Aanbodversterking & heroriëntatie
- Voorbereiding bemiddelingsfase
- Bemiddelingsfase
In de eerste fase kan het nodig zijn om aandacht te besteden aan de verwerking van emoties over het noodgedwongen op zoek moeten gaan naar werk buiten de organisatie. De medewerker brengt zijn talenten, drijfveren, overtuigingen, voorkeuren, mogelijkheden en beperkingen in kaart. Hierbij kan testmateriaal gebruikt worden om de heroriëntatie te ondersteunen. Het persoonlijke zoekprofiel of actieplan vormt het leidende document in de bemiddelingsfase.
Oefeningen voor Dagelijks Functioneren
Binnen het kader van de FML zijn er specifieke oefeningen bedoeld om de functionele mogelijkheden in het dagelijks leven te verbeteren. Deze oefeningen zijn gericht op het herstel van fysieke, mentale en sociaal-emotionele functies. Onderstaand een overzicht van de belangrijkste functies en de daarbij behorende oefeningen.
1. Slapen (Subrubriek 3)
Het vermogen tot slapen is een essentieel aspect van het normale functioneren. Oefeningen gericht op het verbeteren van slaapgedrag kunnen helpen bij het herstellen van een regelmatige slaapcyclus. Deze oefeningen kunnen gericht zijn op het vermogen om binnen een uur in slaap te vallen, minstens vijf keer per week, bij een gemiddelde nachtrust van zes uur. Ook is het vermogen om minstens zes uur doorslapen en uitgerust op te staan een belangrijk doel.
Oefeningen voor het verbeteren van slaap: - Slaaphygiëne: Het volgen van een regelmatige slaap- en wakkertijd, het vermijden van schermgebruik voor het slapen en het creëren van een rustige slaapkameromgeving. - Relaxatietechnieken: Oefeningen zoals progressieve spierontspanning of ademhalingsoefeningen kunnen helpen bij het ontspannen voor het slapen. - Slaaptraining: Structuur in het dagelijkse schema en het vermijden van cafeïne en alcohol in de avonduren kunnen helpen bij het verbeteren van de slaapkwaliteit.
2. Seksuele Functie (Subrubriek 4)
De seksuele functie is een aspect dat vaak onderbelicht wordt in functionele beoordelingen. Toch is het van belang voor het normale functioneren in het dagelijks leven. Oefeningen gericht op het verbeteren van de seksuele functie kunnen gericht zijn op het herstel van seksuele gedragingen en de herstel van de seksuele zelfverzekerdheid.
Oefeningen voor het verbeteren van seksuele functie: - Communicatieoefeningen: Het leren communiceren over seksuele wensen en grenzen kan helpen bij het herstel van de seksuele relatie. - Fysieke oefeningen: Oefeningen gericht op het verbeteren van de fysieke conditie en het vermijden van stress kunnen helpen bij het herstel van de seksuele functie. - Psycho-educatieve seminars: Het leren over seksualiteit en het vermijden van schuldgevoelens kan helpen bij het herstel van de seksuele functie.
3. Concentratie, Doortastingsvermogen en Tempo (Rubriek 2)
Concentratie, doortastingsvermogen en tempo zijn essentiële functionele aspecten die vaak beïnvloed worden door fysieke of mentale beperkingen. Oefeningen gericht op het verbeteren van deze functies kunnen helpen bij het herstel van de functionele mogelijkheden in het dagelijks leven.
Oefeningen voor het verbeteren van concentratie en doortastingsvermogen: - Cognitieve gedragstherapie: Deze therapie helpt bij het herstellen van het vermogen tot concentratie en het verbeteren van de mentale discipline. - Structuur aanbrengen: Oefeningen gericht op het leren van hoe taken in te delen en hoe een doelmatige structuur aan te brengen in het dagelijkse functioneren. - Planningsoefeningen: Het leren van hoe taken te plannen en hoe een doelmatig tempo te hanteren.
4. Huishoudelijke Activiteiten (Subrubriek 9)
Het uitvoeren van huishoudelijke activiteiten is een essentieel aspect van het normale functioneren. Oefeningen gericht op het verbeteren van deze activiteiten kunnen helpen bij het herstel van de functionele mogelijkheden in het dagelijks leven.
Oefeningen voor het verbeteren van huishoudelijke activiteiten: - Takenplanning: Het leren van hoe taken te plannen en hoe een doelmatig tempo te hanteren. - Structuur aanbrengen: Oefeningen gericht op het leren van hoe taken in te delen en hoe een doelmatige structuur aan te brengen in het dagelijkse functioneren. - Fysieke oefeningen: Oefeningen gericht op het verbeteren van de fysieke conditie en het vermijden van stress kunnen helpen bij het herstel van de functionele mogelijkheden.
5. Omgaan met Stressvolle Gebeurtenissen (Subrubriek 10)
Het vermogen om stressvolle gebeurtenissen te hanteren is een essentieel aspect van het normale functioneren. Oefeningen gericht op het verbeteren van het vermogen om stressvolle gebeurtenissen te hanteren kunnen helpen bij het herstel van de functionele mogelijkheden in het dagelijks leven.
Oefeningen voor het verbeteren van het omgaan met stressvolle gebeurtenissen: - Stressmanagement: Oefeningen gericht op het leren van hoe stress te beheren en hoe stress te vermijden. - Psychologische ondersteuning: Psychologische ondersteuning kan helpen bij het herstel van het vermogen om stressvolle gebeurtenissen te hanteren. - Structuur aanbrengen: Oefeningen gericht op het leren van hoe taken in te delen en hoe een doelmatige structuur aan te brengen in het dagelijkse functioneren.
Geïntegreerde Benadering en Casemanagement
Een geïntegreerde benadering is essentieel bij het herstel van functionele mogelijkheden. Dit betekent dat verschillende disciplines samenwerken om het herstel van de functionele mogelijkheden in het dagelijks leven te bevorderen. De geïntegreerde benadering omvat onder andere cognitieve gedragstherapie, fysiotherapie en haptotherapie, casemanagement en psycho-educatieve seminars.
Casemanagement is een essentieel onderdeel van de geïntegreerde benadering. Het betekent dat een behandelaar of begeleider een centrale rol speelt in het begeleiden van de deelnemer. De behandelaar helpt bij het opstellen van een persoonlijk actieplan en begeleidt de deelnemer tijdens het herstelproces.
De geïntegreerde benadering vereist tijdsinvestering en werkbesprekingen tussen de betrokken disciplines. Het is belangrijk dat de betrokken disciplines met elkaar communiceren en de geïntegreerde methode van aanpak verder ontwikkelen.
Wetenschappelijk Onderzoek en Beoordeling
Wetenschappelijk onderzoek speelt een essentieel rol bij het herstel van functionele mogelijkheden. Wetenschappelijk onderzoek kan helpen bij het verbeteren van de functionele mogelijkheden in het dagelijks leven en het verbeteren van het herstelproces.
Effectmetingen direct bij afsluiting en na zes maanden maken onderdeel uit van de follow-up. Deze metingen helpen bij het bepalen van de behandeleffecten en het verbeteren van de functionele mogelijkheden in het dagelijks leven.
Conclusie
De Functionele Mogelijkheden Lijst (FML) is een essentieel instrument bij de beoordeling van functionele mogelijkheden in het dagelijks leven. Het instrument helpt bij het bepalen van beperkingen in het normale functioneren en stelt de beoordeling van fysieke, mentale en sociaal-emotionele aspecten van het dagelijks leven voor. Oefeningen gericht op het herstellen of verbeteren van deze functionele mogelijkheden zijn essentieel bij het herstelproces. Een geïntegreerde benadering, met casemanagement en wetenschappelijk onderzoek, is essentieel bij het herstel van functionele mogelijkheden in het dagelijks leven.
Bronnen
- Richards SCM, Scott DL. 2002. Prescribed exercise in people with fibromyalgia: parallel group randomised controlled trial. BMJ 325: 185–188.
- Soetekouw PMMB, de Vries M, van Bergen LFJM, Galama JMD, Keyser A, Bleijenberg G, van der Meer JWM. 2000a. Somatic Hypotheses of War Syndromes. Eur J Clin Invest, 30: 630–641.
- Soetekouw PMMB, de Vries, PMMM, Bleijenberg G, van der Meer JWM. 2000b. Het Post-Cambodja Klachten Onderzoek Fase II. Universitair Medisch Centrum St. Radboud.
- Soetekouw, P. M.; de Vries, M.; van Bergen, L.; Galama, J. M.; Keyser, A.; Bleijenberg, G., and van der Meer, J. W. Somatic hypotheses of war syndromes. Eur J Clin Invest. 2000 Jul; 30(7):630-41.
- Spiegel, D. and Vermetten, E. Post-traumatic stress disorder: medicine or politics (not both). Lancet. 2007 Mar 24; 369(9566):992.
- Straus SE. 2002. Caring for patients with chronic fatigue syndrome. Conclusions in CMO’s report are shaped by anecdote not evidence. BMJ 324: 124–125.
- Stulemeijer, M.; de Jong, L. W.; Fiselier, T. J.; Hoogveld, S. W., and Bleijenberg, G. Cognitive behaviour therapy for adolescents with chronic fatigue syndrome: randomised controlled trial. BMJ. 2005 Jan 1; 330(7481):14.
- Tiesinga, Commissie. 2000. Rapportage Begeleidings Commissie Post Cambodja Klachten Fase II, 12 december 2000.
- Tiesenga III, Commissie. 1999. Rapportage Begeleidingscommissie Onderzoek Lukavacs Klachten-Gezondheidsonderzoek UNPROFOR. Op 24 februari 1999 uitgebracht aan de Bevelhebber Land-Strijdkrachten.
- https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2009-11661.html
- https://www.contenttalentnederland.nl/reintegratie-spoor1-spoor2/