Inleiding
De golferselleboog, ook wel bekend als mediale epicondylitis, is een veelvoorkomende aandoening die vooral het resultaat is van langdurige overbelasting van de spieren en pezen in de onderarm. De aandoening is goed herkenbaar doordat het pijn veroorzaakt aan de binnenzijde van de elleboog, vooral bij bewegingen zoals buigen van de onderarm in combinatie met een inwendige rotatie. Ondanks de naam is de golferselleboog niet uitsluitend het gevolg van golfspel; ook sporters uit andere disciplines (zoals tennis, judo en klimmen) en mensen met bepaalde beroepen (zoals tegelzetters of schilders) kunnen er last van hebben.
In dit artikel bespreken we de oorzaken, symptomen en behandelmethoden van de golferselleboog. Bovendien geven we een overzicht van specifieke oefeningen die helpen bij het herstel en het voorkomen van terugvallen. Het doel is om een duidelijk en wetenschappelijk onderbouwd overzicht te geven van deze aandoening, op basis van de beste beschikbare informatie, zodat je als individu of sporter er goed mee om kan leren gaan.
Wat is een Golferselleboog?
De golferselleboog betreft een ontsteking of irritatie van de pezen van de buigspieren van de onderarm, op hun aanhechtingsplaats aan de binnenkant van de elleboog (mediale epicondyl). Deze spieren zijn verantwoordelijk voor het buigen van de vingers en pols, en worden tijdens dagelijks werk of sport vaak onder zware belasting geplaatst.
De aandoening ontstaat meestal door een ongelijkmatige belasting van de spieren in de onderarm. Als de buigspieren bijvoorbeeld vaker of harder gebruikt worden dan de strekspieren, kan dit leiden tot microtrauma’s in de pezen. Deze schade blijft vaak langdurig aanwezig en kan zich uiten in een chronische, pijnlijke aandoening.
De golferselleboog is relatief zeldzaam vergeleken met de tenniselleboog (laterale epicondylitis), die vaker voorkomt. Toch is de golferselleboog een lastige aandoening omdat de elleboog zo vaak betrokken is bij alledaagse activiteiten. De pijn kan op verschillende manieren voorkomen, variërend van een scherp, steekend gevoel tot een chronisch, zeurend karakter. In sommige gevallen straalt de pijn uit naar de onderarm of de vingers.
Oorzaken en Risicofactoren
De golferselleboog ontstaat voornamelijk als gevolg van herhaalde bewegingen die hoge druk leggen op de buigspieren van de onderarm. Denk bijvoorbeeld aan het schilderen, zware tassen dragen, schroeven draaien of het typen op de computer. Ook bij sportactiviteiten zoals golf, tennis, judo of waterskilaan kunnen de spieren in de onderarm snel overbelast raken, vooral als de techniek niet correct is of het aantal herhalingen te groot wordt.
De volgende factoren verhogen het risico op het ontwikkelen van een golferselleboog:
Verkeerde techniek tijdens sport of werk
Bijvoorbeeld bij golf een onjuiste swingtechniek gebruiken of bij tennis met een ongepaste topspin slaan.Verkeerde uitrusting of materialen
Het gebruik van een te zwaar racket, een te zware golfclub of een ongeschikte schroevendraaier kan de belasting op de spieren verhogen.Spierzwakte of onbalans in de onderarm
Als de buigspieren sterk zijn, maar de strekspieren of andere onderarmspieren relatief zwak, kan dit leiden tot overbelasting en schade aan de pezen.Plotse toename van activiteit of intensiteit
Een plotselinge toename in het aantal herhalingen of de intensiteit van een activiteit kan de onderarmspieren overbelasten.Vorige blessures of klachten
Mensen met een geschiedenis van klachten in de nek, schouder, elleboog of pols lopen een hoger risico op het ontwikkelen van een golferselleboog.
Symptomen van een Golferselleboog
De symptomen van een golferselleboog zijn meestal duidelijk en gericht op de binnenzijde van de elleboog. De belangrijkste klachten zijn:
- Pijn aan de binnenzijde van de elleboog, vooral bij het buigen van de onderarm in combinatie met inwendige rotatie.
- Zeurende of scherpe pijn, die vaak verergert bij bepaalde activiteiten zoals tillen, knijpen of slijpen.
- Beperkte bewegingsamplitude, waarbij het buigen of strekken van de elleboog pijnlijk kan zijn.
- Pijnstraling, die naar de onderarm, pols of vingers kan uitstralen.
- Verstijf of spanning in de onderarmspieren, die pijnlijk aanvoelen bij aanraking of beweging.
Hoewel de pijn meestal geleidelijk ontstaat, kan het soms ook plotseling optreden als gevolg van een krachtige beweging of een ongelukkige val. De aandoening kan chronisch worden, met klachten die tot anderhalf jaar aanhouden. In sommige gevallen verdwijnen de klachten volledig, in andere gevallen blijft er een restklacht.
Behandeling van een Golferselleboog
De behandeling van een golferselleboog is meestal gericht op het verminderen van de pijn en het herstel van de functie van de onderarm. De behandeling kan op korte of lange termijn effect hebben, afhankelijk van de ernst van de aandoening en de naleving van het behandelplan.
Acute Fase: R.I.C.E. Principe
Tijdens de acute fase, waarin de pijn en ontstekingsverschijnselen sterk zijn, is het belangrijk om de elleboog te beschermen en de belasting te verminderen. Dit kan het beste gedaan worden met het R.I.C.E. principe:
R – Relatieve rust
Vermijd activiteiten die de pijn verergen. Geef de elleboog tijd om te herstellen.I – IJs/koelen
Koelen met een ijszak of coldpack gedurende 12-15 minuten, 2-3 keer per dag, helpt bij het verminderen van ontstekingsverschijnselen.C – Compressie/druk
Een compressieband of een elleboogsteun kan helpen bij het beperken van de beweging en het verminderen van pijn.E – Elevatie/hoogstand van de arm
Houden van de arm in een verhoogde positie helpt bij het verminderen van het opstijgen van vloeistof in de elleboog.
Bij ernstige ontstekingsverschijnselen kan de arts anti-inflammatoire medicatie voorschrijven, zoals paracetamol of ibuprofen.
Fysiotherapie en Krachttraining
In de herstelfase is fysiotherapie een essentieel onderdeel van de behandeling. De fysiotherapeut helpt bij het herstellen van de beweging en de kracht van de spieren en pezen in de onderarm. Dit gebeurt meestal door middel van:
Stretchoefeningen
Rekken van de spieren in de onderarm kan helpen bij het verminderen van spanning en pijn. De fysiotherapeut geeft aan welke oefeningen het beste werken voor jouw situatie.Excentrische oefeningen
Excentrische training is van groot belang bij het herstel van pees- of spierverletingen. Deze oefeningen helpen bij het herstel van de peesstructuur en het verminderen van de belasting op de pezen.Concentrische krachttraining
Nadat de spieren en pezen zijn uitgerekt, wordt er aandacht besteed aan het versterken van de spieren. Dit helpt bij het voorkomen van herhaling van de aandoening.Sport- of werktechniek corrigeren
Een belangrijk onderdeel van de fysiotherapie is het analyseren van de bewegingspatronen, vooral bij sporters. Door eventuele tekortkomingen in de techniek te corrigeren, kan het risico op terugval worden verminderd.
Steunmateriaal en Activering
Tijdens de herstel- en herstel-fasen kan het gebruik van steunmateriaal, zoals een elleboogsteun of een polsbrace, nuttig zijn. Deze ondersteuning helpt bij het beperken van de beweging en het verminderen van de belasting op de pese.
Naarmate het herstel vooruitgaat, wordt er een stapsgewijze terugkeer naar sport- of werkactiviteiten begeleid. Dit gebeurt op basis van een individueel herstelplan, dat wordt gemaakt in overleg met de fysiotherapeut. De doelstelling is om de functie van de elleboog te herstellen zonder dat de aandoening terugkeert.
Oefeningen voor het Herstel van een Golferselleboog
Een essentieel onderdeel van de behandeling van een golferselleboog is het uitvoeren van gerichte oefeningen. Deze oefeningen worden meestal uitgevoerd in samenwerking met een fysiotherapeut en zijn bedoeld om de spieren en pezen in de onderarm te versterken, te rekken en de bewegingscoördinatie te verbeteren.
Hieronder volgt een overzicht van enkele effectieve oefeningen:
1. Rekken van de buigspieren in de onderarm
- Oefening: Zet je elleboog op een tafel en houd je hand in een neutrale positie. Draai je onderarm langzaam naar buiten (laterale rotatie) totdat je spanning voelt in de onderarm. Houd deze positie gedurende 15-30 seconden.
Doel: Rekken van de buigspieren in de onderarm om spanning en pijn te verminderen.
Herhalingen: 2-3 keer per arm, 2-3 keer per dag.
2. Excentrische oefening met gewicht
- Oefening: Houd een gewicht van 1-2 kg in je hand en buig je elleboog tot 90 graden. Vervolgens laat je je arm langzaam zakken tot het gewicht op de grond komt.
Doel: Versterken van de buigspieren door middel van excentrische belasting.
Herhalingen: 10-15 per arm, 2-3 keer per dag.
3. Concentrische oefening (buiging van de onderarm)
- Oefening: Houd een gewicht in je hand en buig je elleboog tot 90 graden. Vervolgens breng je je arm langzaam terug naar de oorspronkelijke positie.
Doel: Versterken van de buigspieren door middel van concentrische belasting.
Herhalingen: 10-15 per arm, 2-3 keer per dag.
4. Rekken van de strekspieren in de onderarm
- Oefening: Strek je arm voor je uit en houd je hand in een vuist. Draai je onderarm langzaam naar binnen (mediale rotatie) totdat je spanning voelt in de onderarm. Houd deze positie gedurende 15-30 seconden.
Doel: Rekken van de strekspieren in de onderarm om spanning en pijn te verminderen.
Herhalingen: 2-3 keer per arm, 2-3 keer per dag.
5. Wrist curls (buiging en strekking van de pols)
- Oefening: Houd een gewicht in je hand en buig je pols naar boven (flexie) en naar beneden (extensie).
Doel: Versterken van de polsflexoren en -extensores.
Herhalingen: 10-15 per arm, 2-3 keer per dag.
Preventie en Herstel
Naast de behandeling en oefeningen is het ook belangrijk om maatregelen te nemen om het herstel te ondersteunen en het risico op terugval te verminderen. Hieronder volgt een overzicht van enkele belangrijke strategieën:
1. Techniek corrigeren
Bij sporters is het van groot belang om eventuele tekortkomingen in de techniek te corrigeren. Een fysiotherapeut of trainer kan hierbij helpen met het analyseren van de bewegingspatronen en het aanpassen van de techniek.
2. Uitrusting controleren
Het gebruik van verkeerde of ongeschikte uitrusting kan de belasting op de onderarm verhogen. Het is daarom belangrijk om te controleren of de uitrusting goed is afgestemd op de persoonlijke behoeften.
3. Spierbalans verbeteren
Een onbalans tussen de buigspieren en strekspieren in de onderarm kan leiden tot overbelasting. Het is daarom belangrijk om de spierbalans te verbeteren door middel van krachttraining en rektraining.
4. Activiteiten verdelen en rust nemen
Het vermijden van overbelasting is essentieel bij het herstel en het voorkomen van terugval. Het is daarom belangrijk om activiteiten te verdelen en voldoende rust te nemen.
5. Mentale strategieën
De mentale toestand speelt een belangrijke rol bij de herstelproces. Het is daarom belangrijk om positieve mentale strategieën toe te passen, zoals het stellen van realistische doelen, het vieren van kleine successen en het zoeken naar steun bij vrienden of familie.
Conclusie
Een golferselleboog is een veelvoorkomende aandoening die het gevolg is van overbelasting van de buigspieren in de onderarm. De aandoening kan zich uiten in pijn aan de binnenzijde van de elleboog, beperkte bewegingsamplitude en pijn bij het uitvoeren van bepaalde activiteiten. Hoewel de aandoening meestal langzaam ontstaat, kan het ook plotseling optreden als gevolg van een krachtige beweging of een ongelukkige val.
De behandeling van een golferselleboog is meestal gericht op het verminderen van de pijn en het herstel van de functie van de onderarm. Dit gebeurt meestal door middel van het R.I.C.E. principe, fysiotherapie en gerichte oefeningen. Het is belangrijk om de oefeningen correct en consistent uit te voeren, zodat het herstel verloopt en het risico op terugval wordt verminderd.
Bij het herstel is het ook belangrijk om maatregelen te nemen om de oorzaak van de aandoening te vermijden. Dit kan gedaan worden door middel van het corrigeren van de techniek, het controleren van de uitrusting, het verbeteren van de spierbalans en het verdelen van activiteiten. Door deze strategieën toe te passen, kan men de golferselleboog voorkomen en het herstel verhuren.
Bij een golferselleboog is het belangrijk om snel te handelen, zodat het herstel verloopt en de functie van de onderarm niet blijvend wordt beperkt. Een fysiotherapeut of arts kan hierbij helpen met het opstellen van een individueel herstelplan en het begeleiden van de herstelproces.