Inleiding
Hyperlordose, ook wel bekend als 'holle rug', is een aandoening waarbij de lendenwervelkolom extreem sterk gekromd is. Deze houdingsproblematiek kan zowel fysieke als psychologische klachten veroorzaken, waaronder rugpijn, verhoogde kans op hernia’s, en spanning in de spieren. De aandoening ontstaat vaak als gevolg van verkeerde lichaamshouding, zoals langdurig zitten of het dragen van hoge hakken. Ondanks de ernst van de klachten is hyperlordose behandelbaar, vooral met gerichte oefeningen, fysiotherapie en hulpmiddelen zoals ortheses. In dit artikel worden de beschikbare maatregelen en oefeningen besproken, waarmee je je houding kunt verbeteren en de symptomen van hyperlordose kunt verminderen. Bovendien wordt ingegaan op het belang van duurzaamheid in de behandeling, omdat het corrigeren van verkeerde gewoontes langdurig en geduldig is.
Wat is hyperlordose?
Hyperlordose is een pathologische vervorming van de wervelkolom, waarbij de lendenwervelkolom extreem sterk gekromd is. Dit zorgt ervoor dat zowel de buik als het bekken naar voren uitsteken. Om te voorkomen dat het lichaam naar voren omvalt, positioneren patiënten hun borstkas achter de lichaamsas. Niet elke soort holle rug is noodzakelijk pathologisch. Een normale lordose is de natuurlijke kromming van de wervelkolom, maar wanneer deze te ver gaat, wordt het een hyperlordose genoemd. Deze aandoening kan zowel fysieke klachten, zoals rugpijn, als psychologische klachten veroorzaken, zoals onzekerheid door het uiterlijk.
Klachten bij hyperlordose
De klachten die ontstaan bij hyperlordose zijn afhankelijk van de ernst van de aandoening. In het beginstadium merken patiënten enkel een stijfheid in de rugspieren die sporadisch optreedt. Pas in latere stadia wordt de holle rug echter een last, door de toenemende rugpijn of eventuele schade aan de wervelkolom. De meest frequente gevolgen van hyperlordose zijn hernia’s aan de onderrug, omdat de tussenwervelschijven door de foute positie overmatig belast worden. Soms wordt ook de ischiaszenuw getroffen, wat zich uit in rugpijn en uitstralende pijn naar de benen. Daarnaast kunnen kriebelingen of een tintelend gevoel in de benen op een betrokken ischiaszenuw wijzen.
Oorzaken en risicofactoren
De ontwikkeling van hyperlordose wordt vaak veroorzaakt door verkeerde lichaamshouding. Ondanks dat het gevoel van hyperlordose als 'normaal' aangemerkt wordt door veel patiënten, is het een aandoening die langdurig is ontstaan en behandelbaar is. Oorzaken kunnen onder andere bestaan uit een onbalans van spieren, waarbij de rugstrekker en de heupbuiger gespannen zijn, en de buik- en bilspieren slecht ontwikkeld. Ook zitgedrag, zoals langdurig in dezelfde houding, kan een hyperlordose bevorderen. Het dragen van hoge hakken is een andere bekende oorzaak, omdat deze de natuurlijke houding van het lichaam verstoort en extra druk op de rug veroorzaakt.
Het effect van hoge hakken op hyperlordose
Het dragen van hoge hakken kan de ontwikkeling van hyperlordose bevorderen, omdat deze schoenen de natuurlijke afstand tussen de voeten veranderen. Dit zorgt ervoor dat het gewicht van het lichaam anders verdeeld wordt, wat extra druk op de onderrug en wervelkolom veroorzaakt. Oefeningen die gericht zijn op het versterken van rug- en buikspieren, zoals plankvariaties en heupbruggen, kunnen helpen om de druk en de klachten te verminderen. Daarnaast kunnen orthopedische inlegzolen extra ondersteuning bieden aan de voetboog en zorgen voor een betere drukverdeling, wat bijdraagt aan een verbeterde houding en minder spanning op de rugspieren.
Het wordt aanbevolen om het dragen van hoge hakken te beperken tot enkele uren per dag en deze af te wisselen met platte schoenen of schoenen met een lagere hak. Door dit te doen, wordt de druk op de rug verlaagd en wordt het risico op rugpijn verminderd.
Oefeningen voor de behandeling van hyperlordose
Een belangrijk onderdeel van de behandeling van hyperlordose is het corrigeren van de lichaamshouding en het versterken van de rompspieren. Oefeningen die gericht zijn op de buik-, rug- en bilspieren kunnen hierbij helpen. Daarnaast draagt een verbeterde beweegbaarheid van de wervelkolom bij aan de stabiliteit van de wervelkolom. Onderstaande oefeningen worden vaak aangeraden in het kader van de behandeling van hyperlordose:
1. Cat-Cow stretch
De cat-cow stretch is een oefening die helpt bij het verbeteren van de flexibiliteit van de wervelkolom. Door afwisselend de rug in te trekken en te strekken, wordt de beweeglijkheid van de wervelkolom verhoogd. Deze oefening kan worden uitgevoerd in de alligatorhouding en is vooral effectief bij het verlichten van de spanning in de lendenwervelkolom.
2. Plankvariaties
Plankvariaties zijn gericht op het versterken van de buikspieren en de stabielheid van de romp. Door in de plankhouding te blijven, wordt de wervelkolom gestabiliseerd en wordt de juiste houding ondersteund. Variaties op de plankhouding, zoals de zijplank of de plank met benen die afwisselend worden opgetild, kunnen het effect van deze oefening versterken.
3. Heupbruggen
Heupbruggen zijn een eenvoudige maar krachtige oefening die helpt bij het versterken van de bilspieren en de stabiliteit van het bekken. Door het lichaam in een brugvorm te houden en de heupen op te tillen, wordt de druk op de onderrug verlaagd en wordt de houding van de wervelkolom verbeterd.
4. Dynamisch zitten
Bij mensen die een zittend beroep hebben, wordt het dynamisch zitten aanbevolen als een therapeutische maatregel. Hierbij wisselen patiënten regelmatig tussen rechtop en achterovergeleund zitten. Deze veranderingen helpen bij het ontlasten van de tussenwervelschijven en de spieren, wat kan bijdragen aan een verbeterde houding en minder rugpijn.
5. Pilates Barrel
De Pilates Barrel is een hulpmiddel dat vaak wordt gebruikt in groepslessen om de houding van de wervelkolom te corrigeren. De Barrel biedt ondersteuning bij het uitvoeren van oefeningen die gericht zijn op het versterken van de rompspieren en het verbeteren van de beweegbaarheid van de wervelkolom. Veel patiënten rapporteren dat de Barrel-houding helpt bij het corrigeren van hun houding en het verminderen van rugpijn.
Hulpmiddelen bij de behandeling van hyperlordose
Naast oefeningen kunnen hulpmiddelen een belangrijke rol spelen in de behandeling van hyperlordose. Deze middelen ondersteunen het corrigeren van de lichaamshouding en het verlichten van de klachten. De volgende hulpmiddelen worden vaak aangeraden:
1. Ergonomische stoel of opblaasbaar zitkussen
Voor mensen met een zittend beroep kan een ergonomische stoel of een opblaasbaar zitkussen helpen bij het verbeteren van de zithouding. Deze stoelen en kussens zorgen voor extra ondersteuning en drukverdeling, wat kan bijdragen aan een betere houding en minder spanning op de rugspieren.
2. Orthopedische inlegzolen
Orthopedische inlegzolen kunnen helpen bij het verminderen van rugpijn, vooral bij mensen die vaak hoge hakken dragen. Deze inlegzolen bieden extra ondersteuning aan de voetboog en zorgen voor een betere drukverdeling, wat bijdraagt aan een verbeterde houding en minder spanning op de rugspieren.
3. Orthese
Ortheses worden vaak gebruikt om de lendenwervelkolom bij een hyperlordose te corrigeren. Een voorbeeld van een effectieve orthese is de Spinova Unload Plus. Deze orthese omsluit de romp, comprimeert de buik en stabiliseert de lendenwervelkolom. De verbetering van de houding wordt ondersteund door speciale functionele elementen, zoals een overbruggingsframe en buikpelotte. Deze elementen kunnen in meerdere fases worden weggenomen, zodat de wervelkolom langzaam in een natuurlijke vorm wordt gebracht. Daarnaast voorkomt deze orthese verkeerde houdingen en helpt ze bij het verlichten van de pijn.
Het belang van duurzaamheid in de behandeling
Het corrigeren van hyperlordose is een lang proces, omdat verkeerde houdingen vaak jarenlang een gewoonte zijn geweest en als 'normaal' aanvoelen. Patiënten moeten daarom in het begin van de behandeling vaak steeds opnieuw de houding van hun rug controleren en bereid zijn om een lange en moeilijke behandeling te volgen. De maatregelen vergen bij aanvang veel uithoudingsvermogen en kunnen vermoeiend zijn om elke dag toe te passen. Na verloop van tijd wordt het verbeteren van de houding echter vanzelfsprekend en hoeft de patiënt er niet meer bewust op te letten of erover na te denken.
Het belang van duurzaamheid ligt ook in het feit dat het corrigeren van verkeerde gewoontes langdurig is. Het is daarom belangrijk om consistent te blijven met oefeningen, hulpmiddelen en het verbeteren van de lichaamshouding. Patiënten die deze maatregelen langdurig toepassen, zien vaak een duidelijke verbetering in hun klachten en houding.
Conclusie
Hyperlordose is een aandoening waarbij de lendenwervelkolom extreem sterk gekromd is. Deze aandoening kan zowel fysieke klachten, zoals rugpijn en hernia’s, als psychologische klachten, zoals onzekerheid door het uiterlijk, veroorzaken. De behandeling van hyperlordose is echter behandelbaar en maakt gebruik van gerichte oefeningen, fysiotherapie en hulpmiddelen zoals ortheses. Oefeningen zoals cat-cow stretches, plankvariaties en heupbruggen kunnen helpen bij het verbeteren van de houding en het versterken van de rompspieren. Hulpmiddelen zoals ergonomische stoelen, inlegzolen en ortheses ondersteunen het corrigeren van de lichaamshouding en het verlichten van de klachten. Het corrigeren van hyperlordose is echter een lang proces en vereist geduld en consistentie. Door de maatregelen gedurende een langere periode toe te passen, kan de houding van de wervelkolom verbeteren en de klachten verminderen.