Hooggevoelige kinderen vragen om een speciale benadering, zowel op emotioneel, cognitief als fysiek vlak. Voor professionals die deze kinderen ondersteunen – zoals leerkrachten, therapeuten, verpleegkundigen en opvangers – is het essent om tools en oefeningen te kennen die de dag-voor-dag-ervaring van hooggevoelige kinderen positief kunnen beïnvloeden. Dit artikel biedt een overzicht van oefeningen, aanpakken en methoden die in de praktijk al jaren succesvol worden ingezet. De focus ligt op hoe professionals deze tools kunnen toepassen om overprikkeling te voorkomen, emotionele klachten te ondersteunen en zelfvertrouwen te bevorderen.
Wat is hooggevoeligheid en waarom is het belangrijk om hierop in te spelen?
Hooggevoeligheid (HSP) is een temperamentkenmerk dat voorkomt bij ongeveer 15 tot 20 procent van de bevolking. Kinderen die hooggevoelig zijn, reageren intenser op zintuiglijke en emotionele prikkels. Ze zijn bijvoorbeeld gevoeliger voor licht, geluid, emoties van anderen en sociale situaties. Dit betekent dat hun zenuwstelsel sneller in overbelasting kan raken, wat leidt tot overprikkeling, uitputting en soms zelfs fysieke klachten.
Voor professionals die deze kinderen begeleiden, is het essent om hun specifieke behoeften te erkennen. Door gerichte oefeningen en een bewuste aanpak te hanteren, is het mogelijk om hun welslagen te bevorderen en hun leefbaarheid te vergroten. Zoals uit de beschikbare bronnen blijkt, zijn er verschillende praktische tools en methoden die zich aantonen als effectief binnen deze context.
Praktische oefeningen voor hooggevoelige kinderen
Bij de trainingen en masterclasses van ‘Hooggevoelig Heel Gewoon’, zoals verzorgd door Lea Hendriks, worden een aantal oefeningen aan professionals uitgebreid uitgelegd. Deze oefeningen zijn ontworpen om hooggevoelige kinderen te ondersteunen bij emotionele beheersing, zelfvertrouwen en het herstel na overprikkeling. De oefeningen worden niet alleen theoretisch behandeld, maar ook geïllustreerd met praktijkvoorbeelden die al jaren in de praktijk van Lea Hendriks worden toegepast.
1. Bewegingsoefeningen om overprikkeling te verminderen
Hooggevoelige kinderen kunnen snel in overprikkeling raken door te veel prikkels in hun omgeving. Beweging is een krachtige manier om deze overprikkeling te verminderen. Tijdens de trainingen worden minimaal 8 bewegingsoefeningen aan professionals uitgebreid voorgesteld. Deze oefeningen zijn ontworpen om het kind te helpen om te ontspannen, zichzelf terug te vinden en het gevoel van controle te herwinnen.
Een voorbeeld hiervan is een eenvoudige adem- en bewegingsoefening die het kind kan uitvoeren wanneer het zich overbelast voelt. Deze oefening bevordert een kalmerend effect op het autonome zenuwstelsel en helpt het kind om rustiger te worden. De oefeningen worden uitgelegd in termen van doel, toepassing en uitvoering, waardoor professionals in staat zijn om ze direct in de praktijk te brengen.
2. Emotionele ondersteuning op kindniveau
Hooggevoelige kinderen hebben vaak moeite met het verwerken en uiten van emoties. Tijdens de trainingen wordt er expliciet aandacht besteed aan hoe professionals op kindniveau emoties kunnen uitleggen en bespreekbaar maken. Daarbij worden drie verschillende werkvormen uitgebreid behandeld, waarbij het kind leren omgaan met gevoelens zoals angst, woede of teleurstelling. De leerkracht of begeleider leert hoe ze deze emoties kunnen benoemen en hoe ze het kind kunnen ondersteunen bij het uiten van die emoties.
Een van de methoden die wordt gebruikt, is het zogenaamde '5 G-systeem', waarbij het kind leren omgaan met gevoelens via vijf stappen: herkennen, benoemen, begrijpen, verwerken en omgaan. Dit systeem helpt het kind om emoties te begrijpen en te beheersen, in plaats van zich erdoor te laten meesleuren.
3. Werkvormen voor zelfvertrouwen en zelfstandigheid
Een ander belangrijk aspect van de trainingen is het versterken van het zelfvertrouwen bij hooggevoelige kinderen. Door gerichte oefeningen en werkvormen worden kinderen gestimuleerd om voor zichzelf op te komen, grenzen te stellen en verantwoordelijkheid te nemen. Deze oefeningen worden niet alleen uitgevoerd in een begeleidingsmoment, maar ook in groepssettingen, zoals in de klas of in het gezin.
Professionals leren bijvoorbeeld hoe ze een kind kunnen ondersteunen bij het opstellen van een eigen ‘toolkit’ van handige oefeningen en strategieen die het kind zelf kan gebruiken wanneer het zich in stress of overprikkeling bevindt. Deze toolkit kan bijvoorbeeld bestaan uit eenvoudige ademhalingsoefeningen, kalmerende muziek, een favoriete sieraad of een rustige hoek in de klas waar het kind zich veilig en veilig kan terugtrekken.
Werkvormen en tools voor groepssettingen
Hooggevoelige kinderen leven vaak in een groepsomgeving, zoals een klas of een gezin. Het is daarom belangrijk dat professionals ook oefeningen en werkvormen leren die passen in groepssettingen. Tijdens de trainingen worden verschillende methoden uitgebreid besproken die kunnen worden ingezet in groepscontexten.
Een van de effectieve methoden is het gebruik van een handpop, zoals Otto de octopus, die als emotionele ondersteuning kan fungeren. Deze handpop helpt het kind om zijn emoties te benoemen en te verwoorden. Door met de handpop te spelen of te praten, leert het kind omgaan met complexe gevoelens op een speelse en begrijpelijke manier.
Daarnaast worden ook groepsactiviteiten voorgesteld die het kind stimuleren om samen te werken met anderen en tegelijkertijd zijn eigen grenzen te respecteren. Bijvoorbeeld, door een project op te zetten waarin elk kind een eigen bijdrage kan leveren, worden het zelfvertrouwen en het gevoel van toegankelijkheid versterkt.
Trainingen en scholingen voor professionals
Professionals die deze oefeningen en werkvormen willen toepassen in hun praktijk, kunnen kiezen uit diverse trainingen en scholingen die worden georganiseerd door ‘Hooggevoelig Heel Gewoon’ in samenwerking met Lea Hendriks. Deze trainingen zijn zowel online als live beschikbaar en zijn ontworpen om professionals te begeleiden bij het werken met hooggevoelige kinderen.
De trainingen zijn gericht op zowel de theorie als de praktijk van hooggevoeligheid. Tijdens de trainingen leren professionals hoe ze hooggevoelige kinderen herkennen, hoe ze hen ondersteunen en welke tools ze kunnen gebruiken om de welslagen van deze kinderen te bevorderen. De cursus bevat onder andere een cursusmap, materiaal en toegang tot twee methodes die in de praktijk al jaren worden gebruikt.
Een van de voordelen van deze trainingen is dat ze niet alleen gericht zijn op het begrijpen van hooggevoeligheid, maar ook op het praktisch toepassen van de geleerde kennis in de werkelijke praktijk. Dit betekent dat professionals na afloop van de training direct in staat zijn om de oefeningen en werkvormen in te zetten bij hun werk met kinderen.
De rol van professionals bij het ondersteunen van hooggevoelige kinderen
Professionals spelen een cruciale rol bij het ondersteunen van hooggevoelige kinderen. Door gerichte aandacht te geven aan de specifieke behoeften van deze kinderen, is het mogelijk om hun leefbaarheid en welslagen te vergroten. Tijdens de trainingen wordt benadrukt dat het belangrijk is om het kind te zien, te luisteren naar het kind en om te laten dat het kind zelf kan aangeven wat voor hem of haar werkt.
Door middel van een persoonlijke en nuchtere aanpak, waarbij het kind centraal staat, is het mogelijk om een win-win situatie te creëren. Het kind voelt zich begrepen en ondersteund, en de professional leert hoe ze effectief kan werken met hooggevoelige kinderen. Deze aanpak is niet alleen goed voor het kind, maar ook voor de professional, omdat het leidt tot een diepere begrip en beter functioneren in de dagelijkse praktijk.
Conclusie
Hooggevoelige kinderen hebben een unieke manier van functioneren, die vaak niet gemakkelijk te begrijpen is binnen traditionele opvoed- of onderwijssettingen. Voor professionals die deze kinderen ondersteunen, is het essent om gerichte tools en oefeningen te leren om te kunnen reageren op de specifieke behoeften van deze kinderen. De trainingen en masterclasses die worden verzorgd door ‘Hooggevoelig Heel Gewoon’ in samenwerking met Lea Hendriks bieden een uitgebreid overzicht van bewezen methoden en oefeningen die in de praktijk kunnen worden ingezet.
Door middel van beweging, emotionele ondersteuning en groepsgerichte werkvormen is het mogelijk om de welslagen en leefbaarheid van hooggevoelige kinderen te vergroten. Deze tools zijn niet alleen toepasbaar op individueel niveau, maar ook in groepssettingen, zoals in de klas of het gezin. Professionals die deze oefeningen leren toepassen, zullen merken dat ze niet alleen hun eigen begrip verbeteren, maar ook de leefomstandigheden van het kind positief beïnvloeden.