De golferselleboog, ook bekend als medische epicondylitis, is een overbelastingblessure die vaak ontstaat door herhaalde bewegingen van de onderarm, zoals het grijpen, tillen of draaien. Deze aandoening komt vaak voor bij sporters zoals golfers, tennisers en judoka’s, maar ook bij werknemers die herhaaldelijk de onderarmspieren belasten, zoals schilders, timmerlieden of kantoorschrijvers. Het belangrijkste klachtenbeeld is pijn op de binnenzijde van de elleboog, die vaak uitstraalt naar de onderarm. De pezen van de buigspieren van de onderarm worden hierbij geïrriteerd of ontstoken.
Hoewel rust en koeling in de acute fase essentieel zijn, is de langdurige oplossing voor de golferselleboog meestal gebaseerd op een gecontroleerde opbouw van kracht, stabiliteit en bewegelijkheid. Fysiotherapie en kinesiotherapie spelen hierin een centrale rol. In dit artikel bespreken we de meest effectieve kinesiotherapeutische oefeningen voor de behandeling van een golferselleboog, met nadruk op excentrische, isometrische en concentrische training, evenals stretch- en stabilisatieoefeningen. Bovendien geven we uitleg over hoe deze oefeningen worden ingezet binnen het herstelproces en welke aandachtspunten belangrijk zijn bij de uitvoering.
De rol van krachttraining in de behandeling van golferselleboog
Bij een golferselleboog is de basis voor een effectieve herstelstrategie de versterking van de spieren en pezen in de onderarm, schouder en schoudergordel. Deze regio vormt een functionele keten en wordt vaak belast door de activiteiten die leiden tot de aandoening. Omdat de peesweefsel in de elleboog slechter doorbloed is dan spierweefsel, is het herstelproces trager en vereist een langzaam, geleidelijk krachttraject.
De fysiotherapeut zal een individueel oefenplan opstellen, waarbij de intensiteit van de oefeningen geleidelijk wordt verhoogd. Dit is belangrijk om de pezen te belasten zonder extra schade aan te richten. Tijdens het oefenen wordt aandacht besteed aan de techniek, stabiliteit en controle. Het doel is om de belastbaarheid van de spieren en pezen te vergroten en de functie van de elleboogarm te herstellen.
Excentrische oefeningen
Excentrische oefeningen worden vaak toegepast bij chronische tendinopathieën en zijn effectief bij het herstel van een golferselleboog. Bij deze oefeningen wordt er zorgvuldig aandacht besteed aan de controle van de uitstrakking. Deze oefeningen stimuleren het herstel van het peesweefsel door de productie van collageen en het versterken van de peesstructuur.
Een veel gebruikte excentrische oefening voor golferselleboog is het handgreep in de lucht. De oefening wordt als volgt uitgevoerd:
- Houd een gewicht (bijvoorbeeld een flessenwasser of klein gewicht) in de hand.
- Buig de elleboog langzaam met de arm naar beneden, terwijl je de spieren strak houdt.
- Laat het gewicht langzaam zakken door de elleboog te strekken, maar zorg dat de uitstrakking gecontroleerd is.
- Herhaal deze oefening 8-10 keer per arm, 2-3 sets per dag.
Deze oefening helpt bij het versterken van de buigspieren en de pezen van de elleboog en draagt bij aan het herstel van de functionele kracht in de onderarm.
Isometrische oefeningen
Isometrische oefeningen zijn krachtoefeningen waarbij de spierkracht wordt opgebouwd zonder dat er beweging plaatsvindt. Deze oefeningen zijn ideaal in de beginfase van de hersteltrajecten, omdat ze minder belastend zijn op de pezen en toch een krachtversterking mogelijk maken.
Een voorbeeld van een isometrische oefening is duwen tegen een muur. Deze oefening wordt uitgevoerd als volgt:
- Plaats je hand op een muur op ooghoogte.
- Duw je hand met kracht tegen de muur, terwijl je de elleboog gebogen houdt.
- Houd deze positie voor 10-15 seconden.
- Herhaal deze oefening 5-8 keer per arm.
Deze oefening draagt bij aan het versterken van de buigspieren en draagt bij aan een betere controle van de onderarmspieren. Het is belangrijk om deze oefening zonder pijn uit te voeren, zodat er geen extra belasting ontstaat op het ontstoken weefsel.
Concentrische oefeningen
Concentrische oefeningen zijn krachtoefeningen waarbij de spier zich verkort bij het uitvoeren van de beweging. Deze oefeningen worden meestal ingezet in de late herstelfase van de golferselleboog, wanneer de pijn is verminderd en de belastbaarheid van de onderarm verbeterd is.
Een veelgebruikte oefening is handgreep in de lucht, waarbij je een gewicht vasthoudt en de elleboog zowel buigt als strekt. De oefening wordt als volgt uitgevoerd:
- Houd een gewicht in de hand.
- Buig de elleboog langzaam, terwijl je het gewicht omhoog houdt.
- Strek de elleboog langzaam, terwijl je het gewicht omlaag laat zakken.
- Herhaal deze oefening 8-10 keer per arm, 2-3 sets per dag.
Deze oefening helpt bij het versterken van de buig- en uitstrekspieren van de onderarm en draagt bij aan het herstel van de functionele kracht in de elleboog.
Stretch- en mobilisatieoefeningen
Naast krachtoefeningen is het belangrijk om de spierspanning en beperkte bewegelijkheid aan te pakken. Stretchoefeningen zijn essentieel om de spier- en peesspanning te verminderen, wat de pijn kan verminderen en de beweging van de elleboog kan verbeteren.
Golfstretch
Een veelgebruikte stretchoefening is de golfstretch, die als volgt wordt uitgevoerd:
- Leg je hand met de palm naar boven op een tafel of glad oppervlak.
- Beweeg je pols in de tegenovergestelde richting van je lichaam.
- Druk zachtjes met je andere hand op je effect-hand.
- Houd deze positie gedurende 15 seconden.
- Herhaal deze oefening 15 keer per arm.
Deze oefening helpt bij het verminderen van de spanning in de buigspieren van de onderarm en draagt bij aan een betere beweging van de pols en elleboog.
Supinatie stretch
Een andere stretchoefening is de supinatie stretch, waarbij je je arm voor je in een supinatiepositie houdt. De oefening wordt als volgt uitgevoerd:
- Houd je arm voor je met de hand in een supinatiepositie (duim omhoog).
- Houd de vingers van de aangedane hand met je andere hand vast.
- Trek je vingers en pols zachtjes naar je lichaam toe.
- Houd deze positie gedurende 5 seconden.
- Herhaal deze oefening 2 sets met 5 herhalingen per arm.
Deze oefening draagt bij aan het verminderen van de spanning in de spieren en draagt bij aan een betere beweging van de pols en elleboog.
Stabilisatie- en controleoefeningen
Bij een golferselleboog is het belangrijk om de stabiliteit en controle van de onderarm te verbeteren. Dit helpt om de belasting van de pezen te verminderen en de functie van de elleboog te herstellen.
Handgreep met bal
Een veelgebruikte oefening is de handgreep met bal, waarbij je een bal vasthoudt en de spierkracht ontwikkelt. De oefening wordt als volgt uitgevoerd:
- Houd een bal in de hand.
- Druk de bal zachtjes met je vingers.
- Houd de bal gedurende 5 seconden vast.
- Herhaal deze oefening 8-10 keer per arm.
Deze oefening draagt bij aan het versterken van de grijpspieren en draagt bij aan een betere controle van de onderarmspieren.
Aanvullende behandelingen
Naast krachto- en stretchoefeningen zijn er ook andere behandelingen die gebruikt worden bij de behandeling van een golferselleboog. Deze behandelingen zijn vaak aanvullend op het kinesiotherapeutische oefenplan en worden vaak uitgevoerd door de fysiotherapeut.
Cryotherapie en thermotherapie
Cryotherapie (koeltherapie) wordt vaak gebruikt in de acute fase van een golferselleboog om de ontsteking en pijn te verminderen. Thermotherapie (warmtherapie) wordt meestal gebruikt in de late fase van de hersteltrajecten om de spierkracht en bewegelijkheid te verbeteren.
Shockwave therapie
Shockwave therapie is een behandeltechniek die gebruikt wordt bij chronische tendinopathieën. Deze techniek gebruikt drukgolven om het herstelproces van het peesweefsel te stimuleren. Deze behandeling is vaak effectief bij personen die geen genoegen nemen met de traditionele behandelmethoden.
Dry needling en massage
Dry needling en massage worden gebruikt om spierkrampen en spanningen te verminderen. Deze technieken worden vaak ingezet in de beginfase van het herstelproces om de pijn en spanning in de onderarm te verminderen.
Preventie en het voorkomen van recidief
Na het herstel van een golferselleboog is het belangrijk om de aandoening te voorkomen. Dit kan gedaan worden door de oefeningen geleidelijk door te zetten naar sport- of dagelijkse activiteiten. Het is belangrijk om de techniek en belasting van de activiteiten te controleren om herhaling van de aandoening te voorkomen.
Analyse van de beweging
Een goede analyse van de beweging is essentieel bij het voorkomen van recidief. De fysiotherapeut zal meestal een bewegingsanalyse uitvoeren om te bepalen of er onjuiste bewegingen zijn die de aandoening kunnen veroorzaken. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij sporters die een slechte techniek gebruiken bij het spelen van tennis of golf.
Aanpassing van de activiteiten
Het aanpassen van de activiteiten is vaak een essentieel onderdeel van de behandeling. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij sporters die een nieuwe techniek leren of bij werknemers die hun werktechniek aanpassen om de belasting van de onderarm te verminderen.
Conclusie
De behandeling van een golferselleboog vereist een gecontroleerde aanpak, waarbij rust, koeling en krachtoefeningen een centrale rol spelen. Kinesiotherapeutische oefeningen zijn essentieel bij het herstel van de spieren en pezen in de onderarm en draagt bij aan het herstel van de functie van de elleboog. Het is belangrijk om de oefeningen geleidelijk te introduceren en de intensiteit te verhogen op basis van de reactie van het lichaam. Bovendien is het belangrijk om de oefeningen te combineren met stretchoefeningen en stabilisatieoefeningen om de beweging en kracht te verbeteren. Ten slotte is het belangrijk om de oefeningen te ondersteunen met aanvullende behandelingen zoals cryotherapie, thermotherapie, shockwave therapie, dry needling en massage. Met een goed opgesteld herstelplan is het herstel van een golferselleboog meestal mogelijk.