In 2019 speelde de regio Twente een actieve rol in het organiseren en uitvoeren van luchtmatch oefeningen en F-16 training. Deze oefeningen vormen een essentieel onderdeel van het oefenprogramma van de Koninklijke Luchtmacht en zijn bedoeld om grootschalige operaties te trainen, mission commanders te opleiden en internationale samenwerking te versterken. In dit artikel geven we een overzicht van de activiteiten die in 2019 plaatsvonden, inclusief de rol van de regio Twente, de samenwerking met andere landen en vliegstrategieën, en het gebruik van simulatoren voor training.
Inleiding
De oefeningen in 2019 waren gericht op het trainen van grootschalige operaties op alle niveaus, inclusief het opleiden van mission commanders en het versterken van internationale samenwerking. De oefeningen vonden voornamelijk boven de Noordzee plaats, in het Duitse, Deense en Nederlandse luchtruim. Hierbij was de regio Twente betrokken bij diverse activiteiten, waaronder een briefing over de F-35 simulator door Maj Erik van den Berg.
De oefeningen omvatten het plannen van missies, het vliegen en het debriefen van deze missies. De toestellen vlogen met oefenbommen en voerden diverse soorten missies uit, zoals OCA (Offensive Counter Air), DCA (Defensive Counter Air), CAS (Close Air Support), AI (Air Interdiction) en SEAD (Suppression of Enemy Air Defenses). De luchtroutes waren voorzien van 4 holdings voor tankers, waarbij de toestellen eerst in de lucht werden bijgetankt voordat ze hun missie konden uitvoeren.
Deelname aan luchtmatch oefeningen
De luchtmatch oefeningen in 2019 betroffen een uitgebreid programma waarin zowel het blauwe luchtvloot (Blue Air) als het rode luchtvloot (Red Air) betrokken waren. Het blauwe luchtvloot vertegenwoordigt de vliegtuigen die de vriendschappelijke krachten vormen, terwijl het rode luchtvloot de “bad guys” vormt en dus de tegenstanders simuleert.
De deelname aan deze oefeningen vereist zorgvuldig plannen, oefenen en debriefen. De missies werden op één dag gepland, uitgevoerd en nadien geanalyseerd. Hierbij speelden de oefenbommen een belangrijke rol, omdat deze het vliegen met daadwerkelijke munitie vervangen en tegelijkertijd veiligheid en controle garanderen.
De toestellen die deelnamen aan de oefeningen omvatten een diversiteit aan vliegtuigen, zoals F-16’s, F-18’s, Mirages, Rafales, Eurofighters en F-35’s. Dit duidt op een samenwerking met diverse landen, hoewel de exacte namen van de deelnemende landen en eenheden in de gegeven bronnen niet vermeld zijn.
F-35 Simulator en Training
Op 17 oktober 2019 gaf Maj Erik van den Berg een briefing over de F-35 simulator in Regio Twente. Erik is werkzaam bij de DMO (Defensie Materieel Organisatie) en verantwoordelijk voor het realiseren van F-35 simulators in Nederland. In het kader van deze briefing werden de mogelijkheden van de F-35 Full Mission Simulators (FMS) besproken.
De F-35 simulators zijn gevestigd in een nieuw gebouw op vliegbasis Leeuwarden. In dit gebouw staan vier F-35 Full Mission Simulators. Deze simulators zijn ontworpen om alle mogelijke F-35 missies te simuleren. Het is belangrijk om te benadrukken dat de term "full mission" hier niet verwijst naar een simulator met beweging, zoals bijvoorbeeld een full-motion simulator. In plaats daarvan staat de cockpit stil in een 360 graden simulator radome, waarop de omgeving wordt geprojecteerd.
Daarnaast zijn er debriefruimtes in het sim-gebouw waarin de gehele oefenvlucht kan worden teruggekeken en geanalyseerd. Op Volkel is gepland om ook een nieuw sim-gebouw in te richten met vier simulators. Deze uitbreiding dient om de onderlinge training te versterken, zowel op nationaal als internationaal niveau.
De vier simulators op Leeuwarden zijn onderling verbonden, zodat meerdere F-35’s tegelijkertijd kunnen oefenen. In de toekomst zullen ook de simulators op Leeuwarden en Volkel met elkaar worden verbonden, wat de samenwerking tussen vliegbasissen verder zal vergroten. Met de aankoop van extra F-35’s zal ook het aantal simulators uitgebreid worden naar zes per vliegbasis.
Aankomst van de F-35 op Leeuwarden
Op donderdag 31 oktober 2019 was er een belangrijke gebeurtenis: de aankomst van de eerste F-35A op vliegbasis Leeuwarden. De aankomst vond plaats in een prachtige, maar koude zonneschijn. Tijdens de aankomst waren er diverse toespraken, waaronder die van de Staatssecretaris van Defensie, de Commandant Strijdkrachten en de Commandant Vliegbasis. De F-35 arriveerde in formatie met een Spitfire, Hunter en F-16, wat een indrukwekkend gezicht was.
Bij de aankomst werd het toestel ontvangen met een ceremoniële douche. Helaas spoot een van de crashtenders per ongeluk schuim op het toestel in plaats van water. De vlieger en squadron commandant, Ian “Gladys” Knight, werden welkom geheten door de Minister van Defensie. Deze gebeurtenis was niet alleen een technische mijlpaal, maar ook een symbolische gebeurtenis voor de modernisering van de Koninklijke Luchtmacht.
Oefeningen en samenwerking
De oefeningen in 2019 waren niet alleen gericht op het trainen van individuele pilots, maar ook op het versterken van samenwerking met andere landen. De oefeningen vonden plaats in een luchtruim van ongeveer 350km x 350km, voornamelijk boven de Noordzee. Dit luchtruim was gereserveerd voor de oefeningen en omvatte gebieden in Duitsland, Denemarken en Nederland.
De oefeningen werden georganiseerd door het 322 Tactess squadron. Dit squadron is het oudste operationele squadron binnen de Koninklijke Luchtmacht en werd op 12 juni 1943 opgericht. Sinds 1 april 1964 is het squadron onafgebroken gestationeerd op vliegbasis Leeuwarden. Het squadron heeft verschillende generaties toestellen gebruikt, waaronder de F-104G Starfighter, F-16 en nu de F-35.
In 2019 kreeg het squadron zijn eerste F-35, waardoor de modernisering van het squadron verder werd ingezet. Inmiddels is het squadron op volle sterkte met 15 toestellen. Het squadron is ook betrokken bij de voorbereidingen voor het 80-jarig bestaan van het squadron, dat in september 2020 gevierd zal worden. Deze jubileumviering is iets later dan de officiële oprichtingsdatum vanwege de sluiting van de vliegbasis Leeuwarden voor renovatie.
Onderhoud en simulaties
Tijdens een excursie werd ook het onderhoud aan de toestellen besproken. De PC-7 toestellen hebben een update ondergaan, maar zijn nu aan vervanging toe. Er wordt nagedacht over scenario’s voor de vervanging, maar op dit moment blijft de PC-7 nog even in gebruik. In de hangaar kregen bezoekers de gelegenheid om het toestel van binnen en van buiten te bekijken, evenals de simulators en enkele toestellen op platform.
Daarnaast konden bezoekers ook een kijkje nemen bij het brandweer oefencentrum, de nieuwe F-35 engine test cell en de diverse onderhoudshallen waar het onderhoud aan de F-16’s en de helikopters, evenals aan de F-35 motoren, plaatsvindt. Deze excursie gaf een goed beeld van de infrastructuur en het onderhoudsproces op de vliegbasis Leeuwarden.
Incidenten en ervaringen
In het kader van de training en oefeningen zijn er ook incidenten geweest die belangrijk zijn om te bespreken. Bijvoorbeeld tijdens een laagvliegoefening in Duitsland vloog een pilot veel te dicht langs de tuidraden van een zendmast. Dit incident benadrukt de belangrijkheid van het afwegen van omstandigheden en het naleven van veiligheidsmaatregelen tijdens oefeningen.
Een ander incident betreft een vlucht met de DC-10 naar Hanoi. Vanwege het onweer en buien moesten de pilots lang in het circuit wachten tot het weer verbeterde. De co-piloot wilde de nadering niet met de autopilot doen, maar met handen aan de knuppel. Tijdens de landing kwam er een harde windvlaag, waardoor het vliegtuig bijna over de kop vloog. Gelukkig konden de pilots het vliegtuig recupereren en een veilige doorstart maken.
Samenwerking met simulatoren
De simulatoren spelen een cruciale rol in de training van pilots. De F-35 Full Mission Simulators zijn ontworpen om alle mogelijke missies te simuleren en te debriefen. Hierbij worden diverse scenario’s en technische aspecten van het vliegen getest en geoefend. De simulatoren zijn onderling verbonden, zodat meerdere pilots tegelijkertijd kunnen oefenen en samenwerken.
Daarnaast zijn er debriefruimtes waarin de oefenvluchten kunnen worden teruggekeken en geanalyseerd. Deze ruimtes zijn essentieel voor het verbeteren van prestaties en het identificeren van verbeterpunten. De uitbreiding van het aantal simulators naar zes per vliegbasis dient om de training en samenwerking verder te versterken.
Conclusie
De luchtmatch oefeningen en F-16 training in 2019 in de regio Twente hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de opleiding van mission commanders en het versterken van internationale samenwerking. De oefeningen werden georganiseerd in een uitgebreid luchtruim boven de Noordzee en betroffen diverse toestellen, waaronder F-16’s, F-18’s, Mirages, Rafales, Eurofighters en F-35’s. De aankomst van de eerste F-35 op vliegbasis Leeuwarden was een mijlpaal in de modernisering van de Koninklijke Luchtmacht.
De F-35 Full Mission Simulators spelen een essentiële rol in de training van pilots en het uitvoeren van oefeningen. Deze simulators zijn ontworpen om alle mogelijke missies te simuleren en te debriefen, en zijn onderling verbonden om samenwerking te versterken. De uitbreiding van het aantal simulators naar zes per vliegbasis dient om de training en samenwerking verder te versterken.
De oefeningen en trainingen in 2019 hebben niet alleen het technische niveau van de pilots verhoogd, maar ook de samenwerking met andere landen versterkt. De ervaringen en incidenten die tijdens de oefeningen zijn opgedaan, benadrukken de belangrijkheid van veiligheid, planning en samenwerking bij het uitvoeren van complexe luchtoperaties.