Inleiding
Het Artillerie Schietkamp (ASK) ’t Harde is een centrale plek voor de Nederlandse landmacht, waar militairen regelmatig oefenen met wapensystemen, inclusief artillerie en mortieren. Deze oefeningen zijn van essentieel belang om de kwaliteit en effectiviteit van de krijgsmacht te waarborgen, zowel voor binnenlandse als internationale missies. In de maand november 2025 zijn er opnieuw gepland oefeningen met bewapende militairen, waarbij geen (oefen)munitie wordt gebruikt. Deze maand is gekenmerkt door een intensieve oefenschema, waarbij de militairen zich zowel op terrein als via openbare wegen verplaatsen.
Deze oefeningen vormen een cruciale onderdeel van het oefenprogramma van de landmacht. Aangezien ze niet alleen gericht zijn op het trainen van technische vaardigheden, maar ook op het ontwikkelen van tactische samenwerking, communicatie en logistiek, zijn ze essentieel voor het behoud van een goed functionerende en betrouwbare krijgsmacht. Bovendien zijn de oefeningen in november gepland op een manier die zoveel mogelijk rekening houdt met het publiek, waarbij er geen oefeningen zijn op weekends, zodat de impact op burgers zo beperkt mogelijk is.
In dit artikel geven we een overzicht van de geplande oefeningen in november, de voornaamste doelen van deze oefeningen, de logistiek die daaraan verbonden is, en de manier waarop burgers contact kunnen opnemen voor vragen of klachten. We sluiten af met een korte toelichting over de rol van ASK 't Harde in het bredere oefenprogramma van Defensie en waarom dergelijke oefeningen nodig zijn.
De oefeningen in november 2025
In november 2025 zijn er in het Artillerie Schietkamp 't Harde militaire oefeningen gepland, waarbij bewapende militairen betrokken zijn. Uit de bronnen is duidelijk dat militairen oefenen met bewapening, maar geen (oefen)munitie gebruiken. Dit betekent dat de oefeningen technisch gericht zijn op het handelen met wapensystemen en tactische procedures, zonder het werpen van echte of oefenprojectielen. Dit is een maatregel om risico’s voor het publiek en de omgeving te beperken, terwijl toch een realistische oefensituatie wordt gesimuleerd.
De oefeningen duren van maandag 24 november tot en met vrijdag 12 december. Het oefenprogramma in november is zorgvuldig gepland, met geen oefeningen op weekends, zodat de impact op de omgeving beperkt blijft. Tijdens deze oefeningen verplaatsen militairen zich zowel op het schietterrein als via openbare wegen, waarbij soms lokale wegen tijdelijk afgesloten worden om veiligheid te waarborgen.
Hoewel er geen schietoefeningen zijn met munitie in november, is het belangrijk om te benadrukken dat dergelijke oefeningen essentieel zijn voor het oefenen van tactisch gedrag, logistiek en coördinatie. De militairen trainen in groepen en volgen scenario's die aansluiten bij actuele en potentiële bedreigingen. Hierdoor worden kritieke vaardigheden onderzocht, zoals communicatie onder druk, het nemen van beslissingen in complexe situaties en het samenwerken binnen een gevechtsgroep.
Logistiek en verplaatsing
Een van de belangrijkste aspecten van militaire oefeningen is de logistiek. De militairen moeten zich niet alleen op het terrein bewegen, maar ook via openbare wegen naar het schietkamp verplaatsen. In de voorbije maanden zijn er al voorbeelden geweest van dergelijke logistieke tochten, zoals de colonne van 27 september 2025, waarbij een militaire eenheid met vijf pantserhouwitsers van Oirschot via openbare wegen naar Stroe reed. Deze colonne had een afstand van ongeveer 200 kilometer en reed met een snelheid van maximaal 60 kilometer per uur. De voertuigen hadden voorrang op het overige verkeer, wat betekent dat weggebruikers tijdelijk verkeershinder konden ondervinden.
Deze soort logistieke tochten zijn nodig om ervoor te zorgen dat militairen zich snel en efficiënt kunnen verplaatsen tussen verschillende oefengebieden. In november 2025 zijn er in de beschikbare gegevens geen dergelijke tochten gepland, maar dit betekent niet dat er geen logistieke aspecten zijn. De militairen die in het schietkamp oefenen, zijn mogelijk gedeeltelijk afhankelijk van externe logistieke ondersteuning, zoals voedsel, brandstof en medische voorzieningen. Deze aspecten zijn onderdeel van een breed oefenprogramma en vormen een essentieel onderdeel van de realistische voorbereiding op echte missies.
Veiligheid en impact op de omgeving
De militaire oefeningen in november zijn gepland met een duidelijke nadruk op veiligheid en beperking van de impact op de omgeving. Aangezien geen munitie wordt gebruikt, zijn er geen schietgeluiden of explosies die van buitenaf hoorbaar zouden zijn. Dit maakt de oefeningen schakelvriendelijk voor de omgeving. Bovendien is er in november geen oefening op weekends, zodat burgers niet in hun vrije tijd worden beïnvloed.
Toch is het belangrijk om te benadrukken dat er wel tijdelijke afsluitingen van wegen kunnen plaatsvinden, zoals eerder gebeurde bij de Nieuwe Zuidweg, die op 2 oktober van 07.00 tot 17.00 uur was afgesloten. Hoewel dit niet specifiek voor november 2025 geldt, is het een voorbeeld van de soort maatregelen die wellicht genomen zullen worden om de oefeningen veilig te kunnen uitvoeren.
Defensie is zich ervan bewust dat oefeningen ook impact kunnen hebben op burgers en hun omgeving. Daarom zijn er duidelijke procedures opgesteld voor het voorkomen van hinder, zoals het gebruik van oefenspringbrisantgranaten die minder geluid produceren bij het neerkomen. Bovendien informeert Defensie burgers via gemeenten, websites en sociale media als er afwijkende of bijzondere activiteiten zijn.
Communicatie en klachtenprocedure
Het is belangrijk dat burgers weten hoe ze contact kunnen opnemen met Defensie of het Artillerie Schietkamp 't Harde in het geval van vragen of klachten. Defensie stelt een klachtenformulier beschikbaar op de website van ASK 't Harde. Daarnaast is er een telefoonnummer beschikbaar voor klachten over militair vliegverkeer: 0800 022 60 33. Deze klachtenlijnen zijn bedoeld om burgers de mogelijkheid te bieden om zich te wenden naar Defensie in geval van hinder of schade.
Als schade is ontstaan door militaire oefeningen, kan dit worden gemeld bij de Sectie Claims van Defensie. Hierbij moet zoveel mogelijk informatie worden verstrekt, zoals het type schade, de locatie, de tijd en het kenteken van het voertuig (indien van toepassing). Defensie heeft duidelijke procedures opgesteld om klachten en schadeclaims te behandelen, en zorgt voor een transparante en eerlijke afhandeling.
Bovendien informeert Defensie burgers over oefeningen via meerdere kanalen, zoals de websites van gemeenten, de website van het ASK en via sociale media zoals X (vroeger Twitter). Dit zorgt ervoor dat burgers op de hoogte worden gehouden van geplande activiteiten en eventuele tijdelijke beperkingen, zoals wegafsluitingen of verkeershinder.
De rol van het ASK in het oefenprogramma van Defensie
Het Artillerie Schietkamp 't Harde is de enige locatie in Nederland waar met artillerie en mortieren mag worden geschoten. Niet alleen de landmacht, maar ook andere veiligheidsdiensten zoals de mariniers en de politie gebruiken het schietkamp voor oefeningen. Het ASK speelt dus een centrale rol in het bredere oefenprogramma van Defensie.
De oefeningen in het ASK zijn zorgvuldig opgesteld om zowel tactische als technische vaardigheden te trainen. Aangezien militairen in de moderne wereld vaak moeten samenwerken met andere landen binnen de NAVO, zijn dergelijke oefeningen ook gericht op interoperabiliteit. Hierbij wordt gekeken naar hoe goed verschillende landen met elkaar kunnen communiceren en samenwerken in een oorlogssituatie.
Daarnaast is het ASK een essentieel onderdeel van de opleiding van militairen. De oefeningen zijn ontworpen om militairen voor te bereiden op echte missies, waarbij ze onder druk moeten beslissingen nemen en tactisch moeten handelen. Door middel van realistische scenario's wordt het vermogen van militairen getest om in verschillende situaties te functioneren, zoals bijvoorbeeld in een gevechtssituatie, een evacuatie of een medische noodsituatie.
Conclusie
De militaire oefeningen in het Artillerie Schietkamp 't Harde zijn een essentieel onderdeel van de opleiding en voorbereiding van de Nederlandse krijgsmacht. In november 2025 zijn er oefeningen gepland waarbij bewapende militairen betrokken zijn, maar geen (oefen)munitie wordt gebruikt. Deze oefeningen zijn technisch en tactisch gericht, en vormen een cruciale test voor de vaardigheden van militairen in realistische scenario’s.
Hoewel er geen schietoefeningen zijn met echte munitie, zijn er wel logistieke en verplaatsingsaspecten die kunnen leiden tot tijdelijke verkeershinder. Defensie informeert burgers over geplande oefeningen via meerdere kanalen en zorgt voor een beperkte impact op de omgeving. Bovendien is er een duidelijke klachtenprocedure beschikbaar voor burgers die vragen of klachten hebben.
Het ASK speelt een centrale rol in het oefenprogramma van Defensie en is een unieke locatie waar militairen kunnen trainen met wapensystemen die elders niet beschikbaar zijn. De oefeningen zijn ontworpen om militairen voor te bereiden op echte missies en te zorgen voor een sterkere, betere voorbereide krijgsmacht die in staat is om Nederland en het NAVO-grondgebied te verdedigen.