Open mond ademhaling is een veelvoorkomende ademhalingstechniek die negatieve gevolgen kan hebben voor de gezondheid. Het kan leiden tot tandproblemen, slaapstoornissen en zelfs problemen met de kaakgroei, vooral bij kinderen. Gelukkig zijn er een aantal effectieve oefeningen beschikbaar die helpen bij het corrigeren van deze ademhalingstechniek en het ontwikkelen van een gezondere neusademhaling. In dit artikel bespreken we de belangrijkste oefeningen, hun doelen en de onderliggende voordelen.
Wat is open mond ademhaling en waarom is het problematisch?
Open mond ademhaling betekent dat iemand gewoonlijk of regelmatig ademt door zijn of haar mond in plaats van door de neus. Deze ademhalingstechniek kan een gevolg zijn van diverse factoren, zoals een verhoogde neusamandel of gewoonte. Het gebruik van de mond als ademwegindeel kan leiden tot verhoogde kans op tandvleesoosten, tandbederf en keelirritaties. Bij kinderen kan open mond ademhaling ook de kaak- en gezichtsgroei beïnvloeden. Dit kan leiden tot een smal gezicht en tandafwijkingen die orthodontie vereisen. Daarnaast zijn er meer kans op slaapproblemen zoals snurken en slaapapneu, wat kan leiden tot chronische vermoeidheid en concentratieproblemen.
De voordelen van neusademhaling
Neusademhaling biedt tal van voordelen. De neus fungeert als een natuurlijke filter, die lucht reinigt, vocht toevoegt en temperatuur reguleert vooraleer deze de longen bereikt. Neusademhaling stimuleert ook de parasympathische zenuwstelsel, wat bijdraagt tot rust en ontspanning. Bovendien is het bij het corrigeren van open mond ademhaling essentieel om het lichaam te trainen tot het gebruik van de neus als ademwegindeel. Dit kan worden bereikt door middel van gerichte oefeningen.
Oefeningen om open mond ademhaling te corrigeren
1. Buikademhaling
Buikademhaling is een basisoefening die helpt bij het corrigeren van open mond ademhaling. Het doel van deze oefening is om de ademhaling rustiger en dieper te maken. Hier is hoe het werkt:
- Zit zo rechtop mogelijk.
- Adem in via de neus, zodat je buik zich uitvalt.
- Adem uit via de mond, terwijl je de buik zachtjes ingeklapte houdt.
- Herhaal deze oefening gedurende 5 minuten.
Buikademhaling draagt bij aan het ontwikkelen van een betere ademhalingsspoor en kan helpen bij het afleiden van mondgewoonten.
2. Maximale inademing
Deze oefening is bedoeld om de maximale vulling van de longen te bereiken. Het kan worden uitgevoerd als volgt:
- Zit zo rechtop mogelijk.
- Blaas zo ver mogelijk via de mond uit.
- Adem vervolgens zo diep mogelijk via de neus in.
- Hou deze inademing 3 seconden vast zonder te persen.
- Adem daarna rustig uit via de mond.
- Herhaal deze oefening maximaal drie keer achter elkaar.
Maximale inademing helpt bij het trainen van de longcapaciteit en het verbeteren van de ademhalingsefficiëntie.
3. Pursed lip breathing (getuite lippen)
Pursed lip breathing is een oefening die vooral nuttig is bij benauwdheid. Het doel is om ontspanning in de ademhaling te bereiken. Hier is hoe het werkt:
- Zit rechtop.
- Adem normaal uit met getuite lippen, zodat de lucht langzaam ontsnapt.
- Adem normaal in via de neus.
- Herhaal deze oefening totdat je merkt dat je ademhaling rustiger wordt.
Deze oefening helpt bij het verlagen van de ademhalingssnelheid en het verbeteren van de ademhalingsefficiëntie.
4. Huffen
Huffen is een oefening die helft bij het verwijderen van slijm uit de luchtwegen. Het doel is om slijm makkelijker omhoog te brengen en is een voorbereiding op hoesten. Hier is hoe het werkt:
- Zit zo rechtop mogelijk.
- Adem na een normale inademing (niet maximaal) met open mond krachtig uit (huf).
- Herhaal het huffen maximaal drie keer achter elkaar.
Huffen kan helpen bij het verwijderen van slijm en het verminderen van hoestprikkel.
5. Hoesten
Hoesten is een oefening die wordt gebruikt om slijm in de longen op te hoesten. Het is alleen aan te raden indien het slijm zich hoog in de luchtwegen bevindt. Hier is hoe het werkt:
- Zit zo rechtop mogelijk.
- Adem in en probeer goed te hoesten.
- Herhaal het hoesten maximaal drie keer achter elkaar.
- Adem tussendoor rustig in je eigen tempo voor je het weer probeert.
Hoesten kan helpen bij het verwijderen van slijm en het verminderen van hoestprikkel.
6. Adem als de zee
Deze oefening helpt bij het ontwikkelen van een rustige en regelmatige ademhaling. Het doel is om de ademhaling gelijk te maken aan golven die aan land spoelen en weer terugstromen in de zee. Hier is hoe het werkt:
- Stel je voor dat je ademt op je brillenglazen voor je ze schoonmaakt, met een beetje geluid (‘hah’).
- Haal langzaam, diep en regelmatig adem en maak dit geluid bij het in- en uitademen.
- Oefen eerst met open mond deze basistechniek.
- Probeer de oefening dan met gesloten mond. Daarvoor moet je de glottis (de stemspleet in het strottenhoofd) achter in de keel licht aanspannen.
Adem als de zee kan helpen bij het ontwikkelen van een rustige en regelmatige ademhaling.
7. Hoestprikkel demping
Hoestprikkel demping is een oefening die helpt bij het dempen van een kriebelhoest. Het doel is om de hoestprikkel te verminderen. Hier is hoe het werkt:
- Als je een hoestprikkel voelt, adem in en slik.
- Opvangen in de mondholte.
- Neem een slokje drinken.
- Sabbelen op een zuurtje/dropje.
- Soms kan afleiding zoeken helpen om een hoestprikkel te dempen.
Hoestprikkel demping kan helpen bij het verminderen van hoestprikkel en het verbeteren van de ademhaling.
8. Oefeningen met rietjes
Oefeningen met rietjes zijn effectief om open mond ademhaling te corrigeren. Hier zijn enkele voorbeelden:
- Drink of blaas via een rietje.
- Bellen blazen.
- Watjes over de tafel blazen.
- Neuriëren of zingen met de lippen op elkaar.
- Kleurplaat kleuren met de lippen op elkaar.
- Luister naar een verhaaltje met de lippen op elkaar.
- Kijk tv met de lippen op elkaar.
Deze oefeningen helpen bij het trainen van de lipspieren en het ontwikkelen van een betere ademhaling.
9. Tongklak oefening
De tongklak oefening is een effectieve oefening om de tongspier te trainen. Hier is hoe het werkt:
- Klak met de tong op het ritme van een (eenvoudig) liedje.
- De tongspier wordt op die manier getraind om beter te heffen.
- Dit helpt bij het corrigeren van open mond ademhaling en het verbeteren van de kaakgroei.
Tongklak oefeningen zijn effectief bij het corrigeren van open mond ademhaling.
10. Lipspier training
Lipspier training is een essentiële oefening om open mond ademhaling te corrigeren. Hier is hoe het werkt:
- Geef opdrachtjes aan je kind terwijl het een kaartje of munt tussen de lippen houdt.
- Maak met een touwtje een platte knoop aan een lege frisdrankfles van 1 of 1,5 liter om de lipspieren sterker te maken.
- Begin met 100 ml. water in de frisdrankfles.
- Je kind staat voorover gebogen en de fles hangt via de knoop loodrecht aan de mond.
- Als het 30 sec. of langer vastgehouden kan worden zonder dat de fles valt, dan mag er de volgende dag 50 ml. bij.
- Door blijven oefenen totdat het weer 30 sec. vastgehouden kan worden en zo gaat het steeds verder.
Lipspier training is effectief bij het corrigeren van open mond ademhaling en het ontwikkelen van een betere ademhaling.
Belang van regelmaat en motivatie
Regelmaat is essentieel bij het corrigeren van open mond ademhaling. Het is aan te raden om de oefeningen regelmatig uit te voeren, liefst op hetzelfde tijdstip. Het kan in het begin voor je kind misschien lastig zijn de lippen op elkaar te houden. Geef niet te snel op; het kan een paar maanden duren voordat je kind door de neus gaat ademen. Geef je kind een compliment op momenten dat het uit zichzelf door de neus ademt.
Motivatie is ook belangrijk bij het corrigeren van open mond ademhaling. Maak er een ‘challenge’ van in je gezin en iedereen oefent op speelse wijze mee. Koppel er een beloningssysteem aan van een aantal seconden en later minuten dat je kind lukt om de lippen op elkaar te houden en door de neus te ademen.
Wanneer hulp zoeken bij open mond ademhaling
Als het open mond ademhaling niet makkelijk af te leren is, heeft je kind misschien een vergrote neusamandel. Bespreek dit bij een bezoek aan de Jeugdgezondheidszorg of de huisarts. Als het nodig is wordt je kind doorgestuurd naar de KNO-arts. Een logopedist kan je kind ook helpen bij het corrigeren van open mond ademhaling.
Conclusie
Open mond ademhaling is een veelvoorkomende ademhalingstechniek die negatieve gevolgen kan hebben voor de gezondheid. Het kan leiden tot tandproblemen, slaapstoornissen en zelfs problemen met de kaakgroei, vooral bij kinderen. Gelukkig zijn er een aantal effectieve oefeningen beschikbaar die helpen bij het corrigeren van deze ademhalingstechniek en het ontwikkelen van een gezondere neusademhaling. Buikademhaling, maximale inademing, getuite lippen, huffen, hoesten, adem als de zee, hoestprikkel demping, oefeningen met rietjes, tongklak oefening en lipspier training zijn allemaal effectieve oefeningen om open mond ademhaling te corrigeren. Regelmaat en motivatie zijn essentieel bij het corrigeren van open mond ademhaling. Als het open mond ademhaling niet makkelijk af te leren is, is het verstandig om hulp te zoeken bij een logopedist of KNO-arts.