Overijssel is een regio die regelmatig wordt gebruikt voor militaire oefeningen. Deze activiteiten zijn essentieel voor de voorbereiding van de Nederlandse Defensie en het versterken van samenwerking tussen land- en luchtmachtoefeningen. Tijdens deze oefeningen worden diverse technieken geoefend, waaronder verkenning, bevoorrading, luchtlandingen en samenwerking tussen grond- en luchteenheden. In dit artikel wordt een gedetailleerd overzicht gegeven van de oefeningen die in Overijssel plaatsvinden, met aandacht voor tijdsplanning, betrokken eenheden, het gebruik van voertuigen en vliegtuigen, en eventuele impact zoals geluidsoverlast. Ook wordt ingegaan op het klachtenproces voor burgers die hinder ondervinden.
Oefeningen in Overijssel: Tijdsplanning en Doelstellingen
Militaire oefeningen in Overijssel vinden regelmatig plaats en variëren in omvang en doel. Deze oefeningen zijn meestal bedoeld om samenwerking tussen land- en luchtmacht te versterken, verkenningstechnieken te trainen of logistieke oefeningen uit te voeren. Tijdens deze oefeningen worden bestaande wegen gebruikt en worden diverse voertuigen en vliegtuigen ingezet, afhankelijk van het doel van de oefening.
Juni 2024: Oefening in Overijssel en Gelderland
In juni 2024, van 23 juni tot en met 4 juli, vindt een oefening plaats waarbij zo’n 30 militairen van het Opleidings- en Training Centrum Manoeuvre meedoen. Deze oefening is bedoeld om militairen te trainen in het verplaatsen te voet en per voertuig, het uitvoeren van verkenningen en het waarnemen van verkeersknooppunten, overgangen en bruggen. Er wordt geen gebruik gemaakt van munitie. De betrokken voertuigen verplaatsen zich via bestaande wegen.
April 2025: Bevoorradingsoefening van 11 Bevoorradingscompagnie
Van 14 tot en met 18 april 2025 vindt een jaarlijkse oefening plaats met 11 Bevoorradingscompagnie. Deze eenheid specialiseert zich in logistieke ondersteuning van de Luchtmobiele Brigade en het Korps Commando Troepen. Tijdens deze oefeningen worden grondgebonden en luchtgebonden logistiek gecombineerd. Defensiehelikopters worden ingezet voor het vervoeren van personeel en materieel. De oefening vindt plaats op meerdere locaties in Overijssel en Gelderland, zowel binnen als buiten militaire oefenterreinen.
September 2025: Diverse oefeningen
In september 2025 zijn meerdere militaire oefeningen gepland. Van 15 t/m 19 september treedt de School Grond Lucht Samenwerking (SGLS) in actie. De oefening is bedoeld om militairen te trainen in het waarnemen en positioneren van gronddoelen, waarna de informatie aan vliegtuigen wordt doorgegeven. Ook deze oefening wordt uitgevoerd zonder munitie. Van 29 september tot en met 10 oktober oefent het 44 Pantserinfanteriebataljon, samen met het 11 Brigadeverkenningseskadron, in Overijssel, Drenthe en Gelderland. Deze oefening richt zich op het verplaatsen met voertuigen, verkenning van routes en het innemen van opstellingen.
Oktober 2025: Verkenningsoefeningen
In oktober 2025, van 29 september tot en met 10 oktober, oefent het 11 Brigadeverkenningseskadron opnieuw in Overijssel, Drenthe en Gelderland. De oefeningen zijn gericht op het inrichten van waarnemingsposten en het innemen van opstellingen. Daarnaast oefent 104 Verkenningseskadron JISTARC van 6 t/m 8 oktober in Overijssel. Deze eenheid voert verkenningen uit van objecten zoals bruggen en complexen en bewaakt objecten.
Laagvliegende Oefeningen: Impact en Klachten
Een van de meest opvallende vormen van militaire oefeningen in Overijssel zijn de laagvliegende trainingen. Deze oefeningen vinden meestal plaats boven de provincie en zijn bedoeld om het uitschakelen van fictieve gronddoelen te simuleren. Tijdens deze trainingen vliegen gevechtshelikopters zoals de Apache op grasspriethoogte, wat geluidsoverlast kan veroorzaken.
Centaur Wrath: Oefening met Apache-helikopters
De oefening Centaur Wrath, die in augustus 2024 heeft plaatsgevonden, is een goed voorbeeld van dergelijke trainingen. Tijdens deze oefening trainden vier Apache-helikopters van de Koninklijke Luchtmacht in Overijssel. De helikopters vlogen op grasspriethoogte om dekking te zoeken achter bomen, heuvels of bebouwing, zodat ze niet zichtbaar zijn voor radarsystemen. De oefeningen duurden van 19 t/m 21 augustus en van 26 t/m 28 augustus. De helikopters vertrokken vanaf vliegbasis Gilze-Rijen en gebruikten vliegbasis Deelen als uitvalsbasis. De vliegtuigen waren actief tussen 09.00 en 16.30 uur.
Deze oefeningen konden geluidsoverlast veroorzaken, en burgers die hinder ondervonden konden klachten indienen via het klachtenformulier op de website van Defensie. Defensie erkent dat dergelijke trainingen geluidsoverlast kunnen veroorzaken, en probeert dit te beperken door trainingen verspreid over het land te houden en sommige oefeningen in het buitenland uit te voeren.
Falcon Leap: Internationale Luchtlandingsoefening
Falcon Leap is de benaming van een jaarlijks terugkerende oefenoperatie van Defensie. Tijdens deze oefening worden luchtlandingen geoefend en worden vrachten gedropt. De oefening vindt plaats in een groot deel van Oost-Nederland en is een samenwerking tussen negen landen. Naast Nederland doen onder andere Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten mee. Het Nederlandse vliegtuig dat wordt gebruikt is de C-130 Hercules.
Tijdens de eerste week van de operatie oefent de krijgsmacht het droppen van vrachten. De vluchten starten op vliegbasis Eindhoven en de droppings vinden plaats op plekken in Gelderland en Groningen, maar de vliegtuigen kunnen boven heel Oost-Nederland opduiken. De kans is aanwezig dat je één dezer dagen wordt opgeschrikt door de scherende motoren van een laagvliegend vrachtvliegtuig of dat je plots een goederenkist uit de lucht ziet vallen. Schrik niet, het is allemaal onderdeel van een oefening.
Gebruik wordt gemaakt van Twente Airport en andere locaties in de regio. De oefening duurt vanaf deze maandag tot en met zaterdag 21 september. Het doel is om militairen te trainen in het uitvoeren van luchtlandingen en het werken met internationale partners.
Betrokken Eenheden en Samenwerking
Militaire oefeningen in Overijssel betreffen verschillende eenheden binnen de Nederlandse Defensie. Deze eenheden werken samen om te zorgen voor een realistische en effectieve training. Tijdens oefeningen zoals Centaur Wrath en Falcon Leap zijn er zowel land- als luchtmachtpartijen betrokken, en wordt er gebruik gemaakt van internationale samenwerking.
11 Bevoorradingscompagnie
De 11 Bevoorradingscompagnie specialiseert zich in logistieke ondersteuning van de Luchtmobiele Brigade en het Korps Commando Troepen. Tijdens oefeningen worden grondgebonden en luchtgebonden logistiek gecombineerd. Defensiehelikopters worden ingezet voor het vervoeren van personeel en materieel.
School Grond Lucht Samenwerking (SGLS)
De SGLS is verantwoordelijk voor het trainen van militairen in het waarnemen en positioneren van gronddoelen, waarna de informatie aan vliegtuigen wordt doorgegeven. Deze oefening wordt uitgevoerd zonder munitie.
44 Pantserinfanteriebataljon en 11 Brigadeverkenningseskadron
Het 44 Pantserinfanteriebataljon, samen met het 11 Brigadeverkenningseskadron, oefent in Overijssel, Drenthe en Gelderland. Deze oefening richt zich op het verplaatsen met voertuigen, verkenning van routes en het innemen van opstellingen.
104 Verkenningseskadron JISTARC
Het 104 Verkenningseskadron JISTARC voert verkenningen uit van objecten zoals bruggen en complexen en bewaakt objecten. Deze eenheid oefent in Overijssel in oktober.
Geluidsoverlast en Hinder
Militaire oefeningen, vooral die met laagvliegende vliegtuigen en helikopters, kunnen geluidsoverlast veroorzaken. Deze hinder is een bekend probleem in regio’s waar deze oefeningen regelmatig plaatsvinden. Defensie erkent dat dergelijke trainingen geluidsoverlast kunnen veroorzaken en probeert dit te beperken door trainingen verspreid over het land te houden en sommige oefeningen in het buitenland uit te voeren.
Klachtenproces
Burgers die hinder ondervinden kunnen klachten indienen via het klachtenformulier op de website van Defensie. Dit proces is bedoeld om burgers te laten weten dat hun klachten serieus worden genomen en dat Defensie zich inzet om de impact van militaire oefeningen te beperken.
Mogelijkheid tot bezwaar
Voor bepaalde oefeningen is een ontheffing verleend om laag te mogen vliegen. Dit gebeurt niet continu, maar op vaste dagen en tijdstippen. Tijdens de oefening Centaur Wrath was er bijvoorbeeld een ontheffing verleend voor laagvliegen in week 34 en week 35. De helikopters vlogen op vaste dagen en tijdstippen, waardoor de impact op de omgeving beperkt kon worden.
Samenwerking met Internationale Partners
De oefening Falcon Leap is een voorbeeld van internationale samenwerking. Tijdens deze oefening werken negen landen samen, waaronder Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Deze samenwerking is essentieel voor het trainen van militairen in het uitvoeren van luchtlandingen en het werken met internationale partners.
Het gebruik van de C-130 Hercules is een voorbeeld van het type vliegtuig dat wordt ingezet tijdens deze oefening. Deze transportvliegtuigen zijn onder andere in Irak, Afghanistan en Mali gebruikt. Tijdens de oefening worden vrachten gedropt en worden luchtlandingen geoefend. De kans is aanwezig dat burgers tijdens deze oefeningen een vrachtvliegtuig boven hun hoofd zien of een goederenkist uit de lucht vallen zien. Schrik niet, het is allemaal onderdeel van een oefening.
Impact op het Maatschappelijke Klimaat
Militaire oefeningen in Overijssel hebben een impact op het maatschappelijke klimaat in de regio. Deze oefeningen zijn niet alleen essentieel voor de voorbereiding van militaire eenheden, maar ook voor de samenwerking tussen burgers en Defensie. Tijdens oefeningen zijn burgers mogelijk getroffen door geluidsoverlast of hinder, maar er is ook een duidelijke inzet van Defensie om deze impact te beperken.
Betrokkenheid van Burgers
Burgers die hinder ondervinden van militaire oefeningen kunnen klachten indienen via het klachtenformulier op de website van Defensie. Dit proces is bedoeld om burgers te laten weten dat hun klachten serieus worden genomen en dat Defensie zich inzet om de impact van militaire oefeningen te beperken.
Communicatie en Informatie
Defensie communiceert regelmatig met burgers over de tijdsplanning en doelstellingen van militaire oefeningen. Deze communicatie is essentieel voor het beperken van hinder en het creëren van een open en transparante relatie tussen Defensie en burgers.
Conclusie
Militaire oefeningen in Overijssel zijn essentieel voor de voorbereiding van de Nederlandse Defensie en het versterken van samenwerking tussen land- en luchtmachtoefeningen. Deze activiteiten variëren in omvang en doel, en betreffen diverse eenheden binnen de Nederlandse Defensie. Tijdens deze oefeningen worden verkenningstechnieken, bevoorrading en luchtlandingen geoefend, en wordt er gebruik gemaakt van voertuigen en vliegtuigen. Er is een impact op het maatschappelijke klimaat in de regio, met name in de vorm van geluidsoverlast. Defensie erkent deze impact en probeert deze te beperken door trainingen verspreid over het land te houden en sommige oefeningen in het buitenland uit te voeren. Burgers die hinder ondervinden kunnen klachten indienen via het klachtenformulier op de website van Defensie.
Bronnen
- Militaire oefeningen van 23 juni tot en met 4 juli
- Militaire oefening 15 tm 19 september
- Militaire oefeningen van 29 september tot en met 10 oktober 2025
- Laagvliegende militaire transportvliegtuigen boven Overijssel tijdens oefening Falcon Leap
- Militaire oefeningen tussen 14 en 18 april
- Nieuws: Defensie start grootschalige oefening in Oost-Nederland