Het lopen met een enkel in gips is uitdagingend, maar het is mogelijk om beweging in te houden. Deze oefeningen helpen om de spierkracht, beweglijkheid en bloedsomloop te ondersteunen, zodat herstel sneller en efficiënter verloopt. Op basis van medische richtlijnen en aanbevelingen uit meerdere ziekenhuizen in Nederland zijn er specifieke oefeningen ontwikkeld die je kunt uitvoeren terwijl je enkel in gips ligt. Deze richtlijnen zijn bedoeld om het herstelproces te ondersteunen en mogelijke complicaties te voorkomen.
In dit artikel geef ik een overzicht van de belangrijkste oefeningen die je kunt uitvoeren bij een enkel in gips. Ik leg uit hoe ze werken, waarom ze nuttig zijn en wat je erbij moet weten. Bovendien geef ik aan hoe je je gedrag tijdens de herstelperiode kan aanpassen om het beste resultaat te behalen. De informatie in dit artikel is gebaseerd op medische richtlijnen uit meerdere ziekenhuizen in Nederland, waaronder het Antonius Ziekenhuis, het Maasziekenhuis Pantein, het Ommelander Ziekenhuis en het Alrijne Ziekenhuis.
Belang van Oefeningen bij een Enkel in Gips
Wanneer je enkel in gips ligt, is beweging beperkt. Dit heeft consequenties voor je spieren en gewrichten. De spieren kunnen verzwakken door het ontbreken van actieve belasting, en de gewrichten kunnen stijver worden door het verminderde bereik van beweging. Daarnaast is het belangrijk om de bloedsomloop te stimuleren, zodat bloedstolsels (trombose) worden voorkomen.
De oefeningen die je kunt doen, zijn daarom ontworpen om deze aspecten aan te pakken. Ze zijn eenvoudig uit te voeren, pijnvrij en kunnen dagelijks worden herhaald. Ze helpen bij het behouden van de spierkracht, het voorkomen van stijfheid en het ondersteunen van de bloedsomloop. Bovendien zijn ze gericht op het behouden van de beweglijkheid van het niet-ingegipste lichaamsdeel, wat belangrijk is om eventuele compensatiestralen te voorkomen.
Oefeningen voor Beweging van Tenzij en Voeten
Een van de eenvoudigste oefeningen die je kunt doen, is het buigen en strekken van je tenen. Deze oefening helpt om de beweglijkheid van de tenen te behouden en de bloedsomloop in de voet te stimuleren.
Buig- en Strekoefening voor Tenzij
- Uitvoering: Zit of lig in een comfortabele positie en buig je tenen in de richting van je neus. Houd deze positie vast voor enkele seconden. Vervolgens strek je je tenen zo ver mogelijk. Herhaal deze beweging 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt om de beweglijkheid van je tenen te behouden en de spierkracht in de voet te ondersteunen.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Cirkels Draaien met Voet
Een andere oefening die je kunt doen, is het draaien van cirkels met je voet. Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in de enkel en het verhinderen van stijfheid.
- Uitvoering: Zit op een bank of stoel zodat je voeten niet aan de grond komen. Maak met je gipsvoet langzaam een cirkel linksom. Vervolgens draai je in de andere richting (rechtsom). Herhaal deze oefening 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsmogelijkheid van de enkel en voorkomt stijfheid.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen voor Beweging van Hips en Knieën
Zelfs als je enkel in gips ligt, is het belangrijk om de beweging van je knie en heup te behouden. Dit helpt bij het voorkomen van compensatiestralen en het behouden van de kracht in deze lichaamsdelen.
Buig- en Strekoefening voor de Knie
- Uitvoering: Zit of lig op een comfortabele positie en buig je knie langzaam. Houd deze positie vast voor enkele seconden. Vervolgens strek je je knie zo ver mogelijk. Herhaal deze beweging 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt om de beweglijkheid van je knie te behouden en de spierkracht in de dij te ondersteunen.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Knieschijf Optrekken
- Uitvoering: Zit op een bank of stoel en span je dijspieren aan. Trek je knieschijf omhoog. Start langzaam en probeer vervolgens deze spieren sneller achter elkaar te spannen en ontspannen. Herhaal deze beweging 10 tot 20 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de kracht in de dijspieren en ondersteunt de beweging van de knie.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen voor Beweging van Armen en Handen
Hoewel je enkel in gips ligt, is het ook belangrijk om de beweging van je armen en handen te behouden. Deze oefeningen helpen bij het voorkomen van spierverlies en het ondersteunen van de bloedsomloop in de armen.
Buig- en Strekoefening voor Arme
- Uitvoering: Maak 3 tellen lang een stevige vuist. Vervolgens strek je je vingers 3 tellen lang. Herhaal deze beweging 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de beweglijkheid van je armen en voorkomt spierverlies.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Tikken van Vingertoppen aan Duim
- Uitvoering: Tik met de vingertoppen van je hand één voor één aan je duim. Herhaal deze beweging 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de beweglijkheid van je vingers en ondersteunt de bloedsomloop in de handen.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen voor Beweging van Schouders
De schouders zijn ook belangrijk om te bewegen, omdat je bij een enkel in gips mogelijk gebruik maakt van elleboogkrukken. Het is daarom belangrijk om de beweging van je schouders te behouden.
Schouderdraaien
- Uitvoering: Ga in een iets voorovergebogen houding staan en maak een beweging alsof je ouderwets koffie maalt. Herhaal deze beweging 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in je schouders en voorkomt stijfheid.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen voor Beweging van Been en Voet
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van je been en voet, waarbij je enkel in gips ligt. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomen spierverlies.
Been Optillen
- Uitvoering: Zit op de grond of op bed. Strek je gipsbeen en til het op. Houd deze positie vast voor 3 tellen. Laat je been daarna langzaam zakken. Herhaal deze oefening 5 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de kracht in je been en ondersteunt de beweging van de enkel.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Zijkant van Gipsvoet naar Buiten en Binnen Trekken
- Uitvoering: Zit op een bank of stoel zodat je voeten niet aan de grond komen. Trek de zijkant van je gipsvoet naar buiten en vervolgens naar binnen. Herhaal deze beweging 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in de enkel en voorkomt stijfheid.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen voor Beweging van Gewrichten
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van je gewrichten. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsmogelijkheid in de gewrichten en voorkomen stijfheid.
Enkel in 90 Graden Brengen
- Uitvoering: Leg je voet omhoog zodat je tenen in de richting van je neus wijzen. Houd deze positie vast voor 5 seconden. Vervolgens breng je je enkel in een hoek van 90 graden. Herhaal deze beweging 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in de enkel en voorkomt stijfheid.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen voor Beweging van Lichaamsdeel Buiten Gips
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van het lichaamsdeel dat niet in gips ligt. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsspanning in het lichaamsdeel en voorkomen compensatiestralen.
Gepositioneerde Beweging van Hips
- Uitvoering: Zit of lig in een comfortabele positie en beweeg je heupen zachtjes heen en weer. Herhaal deze beweging 5 tot 10 keer.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in de heupen en voorkomt stijfheid.
- Aanbevolen frequentie: 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen voor Beweging van Gipsbeen
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van je gipsbeen. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomen spierverlies.
Gipsbeen Hoog Leggen
- Uitvoering: Leg je gipsbeen of gipsvoet hoog om zwelling te voorkomen. Je voet moet hoger liggen dan je knie en je knie hoger dan je heup. Ondersteun je gehele been door kussens.
- Doel: Deze oefening helpt bij het voorkomen van zwelling en ondersteunt de bloedsomloop in het been.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Kussen onder Voeteneinde
- Uitvoering: Leg gedurende de nacht een kussen onder het voeteneinde van je matras, zodat je voet wat hoger ligt.
- Doel: Deze oefening helpt bij het voorkomen van zwelling en ondersteunt de bloedsomloop in het been.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Oefeningen voor Beweging van Gipsbeen Tijdens Lopen
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van je gipsbeen tijdens het lopen. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomen compensatiestralen.
Lopen met Elleboogkrukken
- Uitvoering: Gebruik twee elleboogkrukken bij het lopen. Zet de kruk tegelijk neer met het gipsbeen. Eventueel kan een fysiotherapeut je begeleiden bij het lopen met krukken.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Lopen met Een Kruk
- Uitvoering: Gebruik een kruk aan je gezonde zijde. Zet de kruk tegelijk neer met het gipsbeen. Eventueel kan een fysiotherapeut je begeleiden bij het lopen met krukken.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Oefeningen voor Beweging van Gipsbeen Tijdens Douchen
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van je gipsbeen tijdens het douchen. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomen compensatiestralen.
Douchen met Gips
- Uitvoering: Laat je gips niet nat worden. Doe bij het douchen eerst een handdoek en daarna een plastic zak over het gips. Plak de zak goed af met tape op je huid. Zo voorkom je dat er water onder de zak doorloopt.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Krabben met Koele Lucht
- Uitvoering: Krab niet met iets scherps onder het gips. Gebruik een haardroger (op de koude stand) om over en bij het gips in blazen. De koele lucht kan voor vermindering van de jeuk zorgen.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Oefeningen voor Beweging van Gipsbeen Tijdens Autorijden
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van je gipsbeen tijdens het autorijden. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomen compensatiestralen.
Autorijden met Gipsbeen
- Uitvoering: Start pas met autorijden als je de volledige controle heeft over je voertuig, in alle omstandigheden.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Fietsen met Gipsbeen
- Uitvoering: Je mag fietsen als lopen goed gaat. Zet zo nodig je zadel wat lager, zodat je goed bij de grond kunt met je voeten.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Oefeningen voor Beweging van Gipsbeen Tijdens Dagelijks Leven
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van je gipsbeen tijdens het dagelijks leven. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomen compensatiestralen.
Beweging Tijdens Dagelijks Leven
- Uitvoering: Probeer beweging in te houden tijdens het dagelijks leven. Doe dagelijks onderstaande oefeningen. Het oefenen mag niet pijnlijk zijn.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Beweging Tijdens Slaap
- Uitvoering: Probeer beweging in te houden tijdens de slaap. Doe dagelijks onderstaande oefeningen. Het oefenen mag niet pijnlijk zijn.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Oefeningen voor Beweging van Gipsbeen Tijdens Herstelperiode
Een aantal oefeningen is specifiek bedoeld voor de beweging van je gipsbeen tijdens de herstelperiode. Deze oefeningen helpen bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomen compensatiestralen.
Herstelperiode
- Uitvoering: Probeer beweging in te houden tijdens de herstelperiode. Doe dagelijks onderstaande oefeningen. Het oefenen mag niet pijnlijk zijn.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Herstelperiode na Gipsbehandeling
- Uitvoering: Probeer beweging in te houden na de gipsbehandeling. Doe dagelijks onderstaande oefeningen. Het oefenen mag niet pijnlijk zijn.
- Doel: Deze oefening helpt bij het behouden van de bewegingsspanning in het been en voorkomt compensatiestralen.
- Aanbevolen frequentie: Dagelijks.
Conclusie
Bij een enkel in gips is beweging beperkt, maar het is mogelijk om beweging in te houden. Door oefeningen uit te voeren die gericht zijn op het behouden van de bewegingsspanning in het lichaamsdeel dat niet in gips ligt, is het mogelijk om compensatiestralen te voorkomen en de herstelperiode te versnellen. Deze oefeningen zijn eenvoudig uit te voeren, pijnvrij en kunnen dagelijks worden herhaald. Ze helpen bij het behouden van de spierkracht, het voorkomen van stijfheid en het ondersteunen van de bloedsomloop.
Bij het uitvoeren van deze oefeningen is het belangrijk om te luisteren naar je lichaam. Als je pijn voelt of merkt dat de oefeningen pijnlijk zijn, stop dan en neem contact op met je arts of fysiotherapeut. Het is ook belangrijk om je gedrag tijdens de herstelperiode aan te passen, zodat je de beste resultaten behaalt.