Inleiding
Wat is ASK 't Harde?
Het Artillerie Schietkamp 't Harde is een militair oefen- en schietterrein van Defensie, de enige locatie in Nederland waar met artillerie en mortieren geschoten mag worden. Behalve Defensie oefenen ook andere Nederlandse veiligheidsdiensten er. Om geluidsoverlast te beperken wordt, waar mogelijk, geoefend met simulatoren en met oefenmunitie die minder geluid maakt wanneer deze op de grond neerkomt.
Het terrein groeide sinds 1877 door de toenemende reikwijdte van vuurmonden van oorspronkelijk alleen de Oldebroekse Heide tot de huidige afmeting van 13,5 bij 4 kilometer. Op het ASK vinden ook natuuronderzoek en onderwijs plaats, onder meer door de Universiteit van Amsterdam, SOVON, Wageningen University & Research (WUR) en Stichting Bargerveen.
Soorten oefeningen en reguliere oefentijden
Schietoefeningen vinden meestal overdag plaats, en soms ook in de avond. De algemene werktijden op het ASK zijn op werkdagen tussen 08.30 en 19.00 uur. Bij afwijkende of bijzondere activiteiten informeert Defensie omwonenden via gemeenten, de website en een bericht op X. Tijdens de week van 20–24 en 27–31 oktober zijn er militaire oefeningen met bewapende militairen, zonder gebruik van (oefen)munitie. In de periode 24 november tot en met 12 december zijn er opnieuw militaire oefeningen met bewapende militairen, zonder (oefen)munitie. Ook in de avond/nacht van dinsdag 9 op woensdag 10 december wordt geoefend tussen de militaire oefenterreinen bij Ermelo en Oldebroek; de route loopt via Staverden – Elspeet – Gortel – Tongeren naar Oldebroek.
Wekelijks oefenoverzicht (locaties en bijzonderheden)
De volgende maandagen worden extra aandachts- of oefenpunten:
- 27 oktober: het Vuursteuncommando oefent in de omgeving van de Vemderbrug in Epe. De militairen verplaatsen zich te voet en met voertuigen, en er wordt geen (oefen)munitie gebruikt.
- 20 t/m 24 en 27 t/m 31 oktober: militaire oefeningen met bewapende militairen, zonder (oefen)munitie.
- 24 november tot en met 12 december: militaire oefeningen met bewapende militairen, zonder (oefen)munitie. Oefeningen vinden niet in het weekend plaats.
- Avond/nacht van dinsdag 9 op woensdag 10 december: militaire oefeningen tussen Ermelo en Oldebroek. De route loopt via Staverden – Elspeet – Gortel – Tongeren naar Oldebroek; militairen zijn bewapend en gebruiken geen (oefen)munitie.
- Donderdag 5 maart: militairen verplaatsen zich te voet en met voertuigen door het gebied tussen Vemde en Oene; geen (oefen)munitie.
Voorbeeldschema schietoefeningen
Volgens het reguliere schema zijn er schietoefeningen op doordeweekse dagen. De bronnen vermelden de volgende indeling voor werkdagen:
| Dag | Tijdstip | Soort oefening | Locatie | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|---|
| Maandag | 08:30–16:00 uur | Mortieren en werken met explosieven | Noord/Zuid | Geen |
| Dinsdag | 08:30–16:00 uur | Mortieren | Noord | Geen |
| Woensdag | 08:30–16:00 uur | Mortieren en werken met explosieven | Noord/Zuid | Geen |
| Donderdag | 08:30–16:00 uur | Mortieren | Noord | Geen |
| Vrijdag | 08:30–11:00 uur | Mortieren | Noord | Geen |
Geluidsoverlast en hoorbaarheid in de regio
Bewoners in omliggende steden kunnen door artillerie- en mortieroefeningen diepe dreunen horen, zelfs tot circa 25 kilometer verderop. Het geluid reist bij gunstige windrichting en bepaalde weersomstandigheden verder. In Zwolle is dat goed merkbaar; ramen en servies kunnen trillen wanneer meerdere schoten snel achter elkaar klinken. Defensie benadrukt dat de trainingen noodzakelijk zijn om militairen voor te bereiden op hun inzet en de paraatheid van de krijgsmacht te waarborgen.
Praktische informatie en klachten
Defensie geeft van tevoren aan wanneer er wordt geoefend. Gemeente Epe publiceert wekelijks overzichten van oefeningen en geeft informatie door via gemeentelijke kanalen. Voor vragen of klachten over schietoefeningen op ASK ’t Harde is er een klachtenformulier. Voor militair vliegverkeer kan een klacht worden ingediend via een Defensie-klachtenformulier of via een automatische telefoonbeantwoorder (0800 022 60 33). Als er schade door de oefeningen is ontstaan, kan dit gemeld worden bij Dienstencentrum Juridische Dienstverlening, met zoveel mogelijk gegevens zoals eenheid, kenteken, datum, tijd, plaats en soort schade.
Conclusie
De Artillerie Schietkamp ’t Harde biedt sinds 1877 de noodzakelijke infrastructuur voor oefenen met zwaardere wapensystemen, waaronder artillerie en mortieren. De aangekondigde oefeningen in de periode eind oktober tot en met begin december beperken zich in sommige gevallen tot training zonder (oefen)munitie, terwijl er in de weekoverzichten ook locatiespecifieke verplaatsingsoefeningen en nachtactiviteiten worden aangegeven. Bewoners kunnen hinder ondervinden, mede door de aard en reikwijdte van de oefeningen. Defensie en gemeenten informeren vooraf en bieden duidelijke meldkanalen voor klachten en schaderegeling. Voor het volledige contextbeeld van oefeningen en eventuele hinder is het raadzaam de actuele gemeentelijke overzichten en Defensie-informatie te raadplegen.
Bronnen
- ‘T HARDE – Van 10 tot en met 14 oktober oefenen militairen van de Koninklijke Landmacht in het vierkant Elburg, Zwolle, Apeldoorn en Harderwijk. Zij trainen het optreden in bewoonde omgeving en het samenwerken met lokale overheden in geval van een ramp. In sommige situaties zullen de militairen een ongeladen wapen dragen.
- Artillerie Schietkamp ’t Harde
- Doffe dreunen in Zwolle afkomstig van schietoefeningen defensie op ’t Harde
- Militaire oefeningen