Inleiding
Een korte samenvatting van de beschikbare gegevens volgt hieronder, met focus op de genoemde verstoringen van rust en routines, die potentieel relevant kunnen zijn voor algeheel welzijn.
Geluidsoverlast Tijdens Cito-Toetsweek
In de zesde week van het jaar, specifiek rond 5, 6 en 7 februari, wil de CDA-fractie in Wijchen dat Vliegbasis Volkel geen avondvliegoefeningen met F-16's organiseert. Reden is dat groep 8-leerlingen dan de Cito-toets afleggen. Overvliegende straaljagers kunnen slaap verstoren. Fractievoorzitter Mark Wintjes stelt dat gebrek aan nachtrust de toetsresultaten kan beïnvloeden: "Een punt minder voor de toets kan voor de leerling van groot belang zijn voor de verdere schoolloopbaan." Ouders meldden zich bij de partij na aankondigingen in de lokale krant. Wijchen ervaart volgens Wintjes de laatste jaren vaker geluidsoverlast van de basis.
Vliegbasis Volkel plant jaarlijks avondvliegweken voor training in het donker, typisch aan begin en eind van het jaar vanwege vroegere duisternis. Hoofd Communicatie Joyce van der Eijk bevestigt dat nog geen formeel verzoek voor aanpassing is ontvangen. Niet alle oefeningen vinden plaats boven Wijchen; velen gaan boven zee. Aanpassingen zijn lastig door factoren als weer en risico's zoals hoge golven op zee. De commandant beslist, maar wijziging acht Van der Eijk onwaarschijnlijk.
NAVO-Oefeningen en Vroege Vliegtijden
Op 15 februari neemt het Air Combat Command deel aan een NAVO-oefening met F-35's vanaf Volkel, met opstijgen rond 07.45 uur – vroeger dan normaal vanwege lange afstand tot het oefengebied. Dit betreft samenwerking met bondgenoten voor operationele paraatheid, defensieve coördinatie en reactie op bedreigingen. De Luchtmacht erkent mogelijke hinder voor omwonenden, zoals verstoring van ochtendroutines.
De jaarlijkse oefening Steadfast Noon, geleid vanuit Nederland, loopt twee weken met 14 landen, meer dan 70 vliegtuigen en 2000 militairen. Uitvalsbasis is Volkel, met locaties in België, Engeland en Denemarken. Groot deel boven Noordzee. Er wordt geoefend met nepkernbommen door F-35's (o.a. Amerikaanse), zonder echte munitie of nachtvluchten om omwonenden te ontzien. Nederlandse F-35's vliegen zonder kernwapendummy's. Andere landen leveren jacht-, radar- en tankvliegtuigen voor bescherming, verkenning en bevoorrading. Ook commandovoering en elektronische oorlogsvoering worden getraind.
NAVO-baas Rutte benadrukt dat de oefening nucleaire afschrikking geloofwaardig, veilig en effectief houdt, en een signaal afgeeft aan tegenstanders. Geen specifieke oorlogssimulatie of link met recente drone-incidenten. Spotters trokken massaal naar Volkel voor zeldzame toestellen, waaronder Italiaanse F-35's.
Zelfstandige F-35-oefeningen op Gilze-Rijen (27-31 oktober en 1-3 december) veroorzaken eveneens geluidsoverlast.
Conclusie
De bronnen beschrijven lokale zorgen over geluidsoverlast van vliegoefeningen op Vliegbasis Volkel, met mogelijke impact op slaap tijdens Cito-toetsen en ochtendroutines. NAVO-oefeningen zoals Steadfast Noon prioriteren operationele gereedheid, met maatregelen als geen nachtvluchten. Eén niet-bevestigd rapport van CDA suggereert dat slaaptekort toetsresultaten beïnvloedt, maar dit ontbeert wetenschappelijke onderbouwing. Voor diepgaande adviezen over slaap, prestaties of welzijn zijn autoritatieve bronnen nodig.
Bronnen
- Geen vliegoefeningen in toetsweek
- CDA Wijchen: Volkel mag geen vliegoefeningen doen tijdens de Cito-week
- Belangrijke NAVO-oefening leidt tot vroege vliegtijden op vliegbasis Volkel
- NAVO-oefening Volkel trekt veel spotters: vliegtuigen die je zelden ziet
- NAVO oefent komende week vanaf Volkel tegen nucleaire dreiging
- NAVO start nucleaire oefening vanaf vliegbasis Volkel