Het gevoel alsof er een brok in je keel zit, ook wel globusgevoel genoemd, is een veelvoorkomende klacht die niet altijd op lichamelijk gebied rust. Het kan door spanning, stress of spierspanning in de keel- en halsspullen ontstaan, maar soms zijn er ook fysieke oorzaken die onderzocht moeten worden. Gelukkig zijn er ook manieren om dit vervelende gevoel te verminderen of zelfs volledig weg te nemen. In dit artikel bespreken we op basis van medische en therapeutische bronnen wat het brokgevoel veroorzaakt en hoe je het met behulp van gerichte oefeningen en aanpakken kunt verminderen.
Wat is een brok in de keel?
Het brokgevoel is een subjectieve klacht waarbij iemand het gevoel heeft alsof er een steeds aanwezige massa of een soort slijmprop in de keel zit. Het is belangrijk om te benadrukken dat dit niet altijd het gevolg is van een zichtbare of meetbare lichamelijke aandoening. In de meeste gevallen is het brokgevoel een psychosomatisch of functioneel probleem, wat wil zeggen dat het emotionele of fysiologische factoren kan betreffen.
Een van de meest voorkomende oorzaken is een verstoorde spierspanning in de nek, schouders en strottenhoofd. Deze spierspanning kan het gevoel van een brok in de keel versterken of veroorzaken. Ook stress en spanning kunnen zich uiten in fysieke klachten, waaronder het globusgevoel. In sommige gevallen kan het brokgevoel ook het gevolg zijn van een overbelaste stem of een langdurige keel- of strottenhoofdprobleem.
Een ander belangrijk aspect is de productie van slijm in de neus en keel. Normaal gesproken is het een natuurlijk proces dat we meestal niet eens merken. Maar wanneer je bewust wordt van deze vochtproductie, kan het ervaren worden als een slijmgevoel in de keel, wat het brokgevoel kan versterken.
De rol van spanning en stress
Spanningen en problemen kunnen zich uiten in verschillende lichamelijke klachten, waaronder het brokgevoel. Dit betekent dat emotionele belasting, zoals angst, verdriet of stress, fysieke symptomen kan veroorzaken. In sommige gevallen is er een directe link met een specifieke gebeurtenis, zoals een heftige emotie, een traumatische ervaring of zelfs een lichamelijk incident zoals een heftige keelontsteking in combinatie met een emotioneel zware periode.
Het is daarom belangrijk om ook psychologische factoren mee te nemen bij het onderzoek en de behandeling van het globusgevoel. Een brok in de keel kan dus zowel fysieke als psychologische oorzaken hebben, wat betekent dat een geïntegreerde aanpak, die zowel lichamelijk als mentaal gericht is, vaak het meest effectief is.
Onderzoek naar het brokgevoel
Als het brokgevoel aanhoudend is of als er klachten bijkomen zoals heesheid, slikproblemen of pijn, is het verstandig om een medisch onderzoek in te richten. Een KNO-arts kan het strottenhoofd en de keel onderzoeken met behulp van een keelspiegeling of fiberscopie. Deze onderzoeken zijn meestal niet pijnlijk en geven duidelijkheid over eventuele fysieke oorzaken, zoals een afwijking in de stembanden of slokdarm.
In sommige gevallen is er sprake van een kwaadaardige aandoening zoals keelkanker, maar dit komt relatief zelden voor. Het is belangrijk om te benadrukken dat de meeste brokgevoelen geen ernstige oorzaak hebben en vaak zelf verdwijnen wanneer de spieren ontspannen raken of de stress ophoudt.
Oefeningen en behandelingen om het brokgevoel te verminderen
1. Bubbelen als ontspanningsoefening
Een effectieve oefening die vaak wordt voorgesteld voor mensen met brok- of globusgevoel, is het bubbelen via een slang. Deze oefening helpt de spieren in en rond het strottenhoofd te ontspannen. Het is vooral nuttig voor zangers, sprekers of mensen met een overbelaste stem, maar ook voor wie het globusgevoel ervaart.
Hoe werkt bubbelen?
Bubbelen helpt bij het verminderen van spierspanning en zorgt voor snellere herstel na inspanning van de stem. Het gevoel van een brok in de keel kan hierdoor verminderen. De techniek is eenvoudig en eenvoudig uit te voeren:
- Gebruik een siliconen slang van 35 cm lang met een diameter van 9-12 mm.
- Vul een flesje met 2-3 cm water.
- Steek de slang in de fles en in het water.
- Zit rechtop, hoofd recht, schouders ontspannen.
- Steek de slang in je mond tussen je tanden en op je tong.
- Sluit je lippen om de slang en zorg dat er geen lucht langs ontsnapt.
- Adem rustig in via je neus, laat je buik uitzetten.
- Maak een ontspannen “hoe”-geluid via de slang, zodat het water in de fles begint te bubbelen.
- Kies een voor je prettige toonhoogte.
- Oefen 5 keer per dag 2 minuten. Vaker en langer is ook mogelijk.
Bubbelen is een eenvoudige en effectieve techniek die dagelijks herhaald kan worden om spierspanning te verminderen en het globusgevoel te verlichten. Het is een handige aanvulling op andere oefeningen en behandelmethoden.
2. Manuele Facilitatie van de Larynx (MFL)
Een ander effectieve behandeling die wordt toegepast bij globusgevoel is de Manuele Facilitatie van de Larynx (MFL). Dit is een vorm van manuele therapie die gericht is op het verminderen van spierspanning in het strottenhoofd. Deze techniek wordt vaak toegepast door een gespecialiseerde logopedist.
Wat gebeurt er tijdens MFL?
Tijdens MFL wordt de spierspanning in de larynx onderzocht en verminderd. De logopedist gebruikt specifieke massage- en ontspanningstechnieken om de spieren in de nek, schouders en strottenhoofd te ontlasten. Dit helpt bij het verminderen van het brokgevoel en het herstellen van normale ademhaling en stemgebruik.
MFL is vooral nuttig bij langdurige spierspanning, die niet met alleen oefeningen te verminderen is. Het is een bewezen effectieve methode die vaak wordt gebruikt in combinatie met andere oefeningen zoals bubbelen.
3. Ademhalingsoefeningen
Goede ademhaling is essentieel bij het beheersen van het brokgevoel. Veel mensen met globusgevoel hebben ook last van onvoldoende of onregelmatige ademhaling, wat de spierspanning verder kan verergeren.
Een eenvoudige ademhalingsoefening die vaak wordt aangeraden, is het beluchten via de neus en het uitademen via de mond. Deze oefening helpt bij het ontspannen van de spieren in de nek en schouders en kan het gevoel van spanning in de keel verminderen.
Hoe uitvoeren:
- Zit of lig in een comfortabele houding.
- Adem diep en rustig in via je neus. Laat je buik uitzetten.
- Houd de adem even vast.
- Adem langzaam uit via je mond.
- Herhaal deze oefening 5-10 keer.
Ademhalingsoefeningen kunnen dagelijks worden uitgevoerd en zijn een eenvoudige manier om spanning te verminderen en het brokgevoel te verlichten.
4. Oefeningen voor het ontspannen van keel- en halsspieren
Naast bubbelen en MFL zijn er ook andere oefeningen die gericht zijn op het ontspannen van keel- en halsspieren. Deze oefeningen kunnen vaak thuis worden uitgevoerd en zijn geschikt voor beginners en ervaren personen.
Voorbeeldoefeningen:
- Neck stretches: Zet je kin langzaam naar rechts en links, zodat de spieren in je nek zich ontspannen.
- Jaw stretches: Ontspan de kaakspieren door je kin zachtjes naar voren te bewegen en te ontspannen.
- Lip trills: Maak een trillende geluid met je lippen, alsof je een “rrrr”-geluid maakt. Dit helpt bij het ontspannen van de stembanden en keel.
Deze oefeningen kunnen dagelijks worden uitgevoerd en zijn een goede aanvulling op andere technieken.
Psychologische benadering en stressmanagement
Aangezien stress en spanning belangrijke oorzaken van het brokgevoel zijn, is het ook belangrijk om psychologische benaderingen te overwegen. Stressmanagementtechnieken zoals mindfulness, meditatie en cognitieve gedragstherapie (CGT) kunnen effectief zijn bij het verminderen van het globusgevoel.
Mindfulness en meditatie
Mindfulness en meditatie helpen bij het verminderen van stress en het versterken van het bewustzijn van lichamelijke gevoelens. Door zich bewust te worden van spanning en te leren met deze om te gaan, kan het brokgevoel verminderen.
Cognitieve Gedragstherapie (CGT)
CGT helpt bij het herstructureren van gedachten en het veranderen van gedragspatronen die stress en spanning kunnen versterken. Het is een effectieve aanpak voor mensen die herhaaldelijk brokgevoel ervaren, vooral wanneer er een psychologische oorzaak is.
Wanneer is professionele hulp nodig?
Hoewel veel brokgevoelen vanzelf verdwijnen of met eenvoudige oefeningen worden verlicht, is het verstandig om professionele hulp in te schakelen wanneer:
- Het brokgevoel aanhoudend is of verergert.
- Er klachten bijkomen zoals heesheid, slikproblemen, pijn of ademhalingsproblemen.
- Er een duidelijke link is met stress, trauma of emotionele belasting.
Een KNO-arts, logopedist of psycholoog kan helpen bij het onderzoek en de behandeling van het globusgevoel. In sommige gevallen is een combinatie van fysieke en psychologische behandelingen nodig om het probleem volledig aan te pakken.
Conclusie
Een brok in de keel is een veelvoorkomende klacht die vaak geen ernstige oorzaak heeft. Het kan het gevolg zijn van spierspanning, stress, slijmproductie of andere functionele aandoeningen. Gelukkig zijn er verschillende oefeningen en behandelingen beschikbaar die het globusgevoel kunnen verminderen of zelfs volledig wegkrijgen.
Technieken zoals bubbelen, MFL, ademhalingsoefeningen en het ontspannen van keel- en halsspieren zijn effectieve manieren om het brokgevoel aan te pakken. Bovendien kunnen psychologische benaderingen zoals mindfulness en CGT helpen bij het verminderen van stress, wat een belangrijke oorzaak van het globusgevoel kan zijn.
Het is belangrijk om te onthouden dat het brokgevoel vaak niet op zichzelf een ziekte is, maar eerder een symptoom van een onderliggende oorzaak. Door gerichte oefeningen en professionele hulp in te schakelen, is het vaak mogelijk om het gevoel van een brok in de keel te verlichten en te verminderen.