Beweging is meer dan een manier om fit te blijven. Het is een krachtige bron van herstel, productiviteit en mentale helderheid. Neuropsycholoog en hoogleraar Erik Scherder is een fervent voorstander van fysieke activiteit en heeft het als missie om mensen bewuster te maken van de voordelen van beweging in hun alledaagse leven. Zijn visie is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten in hersenfuncties en lichaamsreacties, en hij benadrukt dat beweging niet alleen het lichaam versterkt, maar ook de hersenen stimuleert, stress vermindert en de levenskwaliteit verbetert.
In dit artikel bespreken we Erik Scherders aanbevelingen voor dagelijkse beweging, de fysieke en mentale voordelen van fysieke activiteit, en hoe je deze gewoonten kunt integreren in je leven – of je nu beginneling bent of al jaren actief bent. De focus ligt op beweging als een levensstijl, waarbij oefeningen, bewustzijn en een positieve mentale houding samenwerken om je gezondheid en prestaties te verbeteren.
Beweging als hersentraining
Een van de kernbeloningen van beweging is de positieve invloed op hersenfuncties. Erik Scherder benadrukt regelmatig dat beweging een unieke kans biedt om de hersenen te stimuleren en te herstructureren. Tijdens fysieke inspanning verandert de bloedstroom in het brein, wat leidt tot verhoogde productie van groeifactoren en een verbetering van cognitieve functies zoals geheugen, concentratie en creativiteit. Deze veranderingen zijn niet alleen tijdelijk, maar kunnen langdurig zijn, zeker bij regelmatige beweging.
De hippocampus, een gebied in de hersenen dat verantwoordelijk is voor geheugen en leren, is vooral gevoelig voor stress en inactiviteit. Langdurige stress kan leiden tot schade aan deze hersenstructuur, wat kan resulteren in verminderde cognitieve prestaties. Erik Scherder benadrukt dat beweging een krachtig middel is om deze negatieve effecten tegen te gaan. Door dagelijks minstens 30 minuten te bewegen, kunnen mensen hun hersenfunctie onderhouden en zelfs verbeteren.
Een interessant aspect van Scherders benadering is dat hij beweging niet alleen ziet als een manier om lichaamsbewegingen te maken, maar ook als een mentale activiteit. Zijn aanbevolen oefeningen zijn niet alleen lichamelijk, maar ook cognitief stimulerend. Bijvoorbeeld, het lopen terwijl je je een taak of probleem probeert op te lossen, kan leiden tot nieuwe inzichten en verbeterde probleemoplossende vaardigheden. Dit effect wordt soms ook wel het “eureka-effect” genoemd.
Dagelijkse beweging: 30 minuten aan een stuk
Een van de meest concrete aanbevelingen van Erik Scherder is dat iedereen dagelijks minstens 30 minuten aan een stuk moet bewegen. Deze tijd kan op verschillende manieren worden ingepakt, zoals wandelen, fietsen, of zelfs een kort hardloopritje. Het belangrijk is dat de beweging een zekere intensiteit en duur heeft om effectief te zijn. Deze aanbeveling is niet alleen gericht op individuen, maar ook op organisaties die hun medewerkers willen ondersteunen bij het verbeteren van hun gezondheid en productiviteit.
De voordelen van dagelijkse beweging zijn veelzijdig. Naast de verbetering van de hersenfunctie, helpt beweging ook bij het verminderen van stress en het verbeteren van de slaap. Deze factoren zijn nauw met elkaar verbonden: stress verstoort de slaap, en slechte slaap verergert stress. Door beweging te integreren in je dagelijkse routine, kun je deze negatieve cyclus doorbreken en je mentale en fysieke toestand verbeteren.
Beweging als middel tegen inactiviteit en eenzaamheid
Een van de meest urgente kwesties die Erik Scherder onderzoekt, is de toename van bewegingsarmoede en de negatieve gevolgen hiervan op mentale gezondheid. Hij benadrukt dat lichamelijk inactieve mensen vaak ook emotioneel afgesloten zijn. Beweging kan hier een sleutelrol spelen, niet alleen door het lichaam actief te houden, maar ook door sociale interacties te stimuleren. Bijvoorbeeld, wandelen in een groep of sporten met anderen kan leiden tot een gevoel van verbondenheid en ondersteuning, wat essentieel is voor mentale welzijn.
Scherder benadrukt ook dat beweging een manier is om uit een mentale slechte cyclus te komen. Als je lichamelijk inactief bent, kan dat leiden tot eenzaamheid, wat op zijn beurt weer leidt tot meer inactiviteit. Door beweging als een gewoonte te introduceren, kan je deze cyclus doorbreken en een positieve spiraal in gang zetten.
Beweging in de werk- en schoolomgeving
Erik Scherder brengt zijn visie ook in organisaties en scholen tot leven. Hij is ervan overtuigd dat beweging niet alleen een individueel verantwoordelijkheid is, maar ook een onderdeel van het bedrijfsleven moet worden. In zijn colleges onderbreken studenten vaak om bewegingsoefeningen te doen, waardoor de concentratie en productiviteit tijdens het lesgeven worden verbeterd. Deze methode is geïnspireerd op zijn geloof dat beweging niet alleen het lichaam, maar ook het brein versterkt.
In bedrijfsomgevingen benadrukt hij dat regelmatige beweging de productiviteit en creativiteit van medewerkers kan verhogen. Hij raadt organisaties aan om actieve pauzes in te voeren, zoals wandelingen of lichaamsbewegingen, om de mentale en fysieke energie van medewerkers te verbeteren. Deze aanpak is niet alleen gezond, maar ook efficiënt, omdat beweging leidt tot een verhoogde focus en verminderde stress.
Beweging voor ouderen: voordelen en praktijk
Een andere groep waar Erik Scherder veel aandacht aan besteedt, zijn ouderen. Hij benadrukt dat oudere mensen niet alleen profiteren van lichte beweging, maar dat het voor hen vaak ook essentieel is voor het handhaven van hun fysieke en mentale gezondheid. Oefeningen zoals krachttraining, wandelen en zelfs hardlopen kunnen voor ouderen een waardevolle rol spelen in het vertragen van leeftijdsgerelateerde afname en het onderhouden van onafhankelijkheid.
Een van de voordelen van beweging voor ouderen is dat het helpt bij het verbeteren van balans en coördinatie, wat de kans op valgerelateerde blessures vermindert. Bovendien draagt regelmatige beweging bij aan een beter geheugen, minder kans op dementie en een verhoogd zelfvertrouwen in hun dagelijks functioneren. Erik Scherder benadrukt dat het niet gaat om extreme sportactiviteiten, maar om beweging die aansluit bij de fysieke mogelijkheden van de individueel persoon.
Beweging als levensstijl: motivatie en mindset
Naast de fysieke oefeningen is een belangrijk aspect van Erik Scherders visie het ontwikkelen van een positieve mindset en een bewustzijn van beweging als een levensstijl. Hij benadrukt dat mensen niet alleen fysiek in beweging moeten komen, maar ook mentaal. Het idee is dat je beweging niet als een taak of verplichting moet zien, maar als een kans om jezelf te verbeteren, creatief te worden en te genieten van het leven.
Hij raadt mensen aan om beweging op een manier te integreren die aansluit bij hun persoonlijke interesses en levensstijl. Of je nu liever loopt, fiets, dans of sport, de essentie is dat je een activiteit kiest die jou pret maakt. Dit zorgt niet alleen voor motivatie, maar ook voor duurzaamheid in het opbouwen van bewegingsgewoontes.
Het belang van bewustzijn en herhaling
Erik Scherder benadrukt ook het belang van bewustzijn bij het opbouwen van bewegingsgewoontes. Hij stelt dat veel mensen beweging onderbewust of automatisch doen, zoals wandelen naar het werk of sporten met vrienden. Echter, om beweging echt een vaste onderdeel van je levensstijl te maken, is het belangrijk om bewust te kiezen voor beweging en te ervaren wat het brengt aan voordelen.
Hij benadrukt dat herhaling en consistente inzet essentieel zijn om beweging te institutionaliseren. Dit betekent dat je niet alleen oefent wanneer het jou bevalt, maar dat je het als een regelmatige ritueel in je agenda plaatst. Door beweging aan een stuk van de dag te binden, zoals ’s ochtends, ’s middags of ’s avonds, wordt het makkelijker om het te onderhouden.
Beweging en creativiteit
Een van de fascinerende effecten van beweging is de verbetering van creativiteit. Erik Scherder benadrukt dat fysieke activiteit een krachtige stimulans is voor ideeën en probleemoplossing. Veel creatieve mensen, zoals schrijvers, kunstenaars en ondernemers, rapporteren dat ze hun beste ideeën krijgen tijdens een wandeling of een ritje fietsen. Dit is niet toevallig, maar heeft te maken met de manier waarop beweging de hersenen beïnvloedt.
Tijdens beweging verandert de bloedstroom in het brein, wat leidt tot een verhoogde productie van neurotransmitters zoals dopamin en serotonine. Deze chemische veranderingen verhogen de mentale helderheid en het vermogen tot abstract denken. Daarom is het niet onlogisch dat mensen die regelmatig bewegen vaak meer ideeën hebben en beter kunnen nadenken over complexe problemen.
Beweging en productiviteit
Naast de cognitieve voordelen is er ook een duidelijke verbinding tussen beweging en productiviteit. Erik Scherder benadrukt dat mensen die regelmatig bewegen meestal efficiënter zijn in hun werk, beter kunnen focussen en sneller kunnen reageren op uitdagingen. Dit heeft te maken met de manier waarop beweging de hersenen versterkt, de concentratie verhoogt en de mentale energie verlengt.
In organisaties en bedrijven is het vaak een groeiend probleem dat werknemers vermoeid zijn en hun focus verloren gaan. Door beweging in te bouwen in de werkdag, zoals korte wandelingen of lichaamsbewegingen tussen vergaderingen, kan dit worden tegengegaan. Erik Scherder benadrukt dat dit niet alleen de fysieke gezondheid van werknemers verbetert, maar ook de kwaliteit van hun werk en de efficiëntie van de organisatie als geheel.
Beweging en mentale gezondheid
Een van de meest aangrijpende aspecten van Erik Scherders werk is dat hij beweging niet alleen ziet als een middel om fysiek gezond te blijven, maar ook als een remedie voor mentale aandoeningen zoals stress, angst en depressie. Hij benadrukt dat regelmatige beweging een krachtig middel is om stress te verminderen en een beter gevoel van welzijn te creëren.
Een van de manieren waarop beweging stress vermindert, is door het aan te zetten tot de productie van endorfinen. Deze "goed-doen-stoffen" zorgen voor een gevoel van euforie en rust, wat positief werkt op de mentale toestand. Daarnaast helpt beweging bij het verbeteren van de slaap, wat essentieel is voor mentale gezondheid. Door beweging te integreren in je dagelijkse routine, kun je je stressniveau verminderen en je mentale welzijn verbeteren.
De rol van beweging in het onderwijs
Erik Scherder brengt zijn visie op beweging ook in het onderwijs tot leven. Hij is ervan overtuigd dat scholen beweging moeten integreren in hun lesplannen om de leerprestaties van leerlingen te verbeteren. Door bewegingsoefeningen tussen lessen in te voeren, kunnen leerlingen hun concentratie, focus en creativiteit verhogen. Dit is vooral belangrijk in een tijd waarin kinderen en jongeren steeds langer zitten en minder beweging hebben.
Hij benadrukt dat beweging niet alleen de lichaamsbewegingen van leerlingen verbetert, maar ook hun cognitieve vaardigheden. Leerlingen die regelmatig bewegen, presteren beter in schoolonderwerpen en hebben een hoger zelfvertrouwen. Daarnaast draagt beweging bij aan een positieve klasse-atmosfeer en een verbetering van de sociale interacties tussen leerlingen.
De toekomst van beweging: samenwerking en beleid
Erik Scherder benadrukt dat het aanpakken van bewegingsarmoede niet alleen een individueel verantwoordelijkheid is, maar ook een maatschappelijke uitdaging. Hij benadrukt dat beleidsmakers, gemeenten en bedrijven een rol moeten spelen in het bevorderen van beweging in de samenleving. Dit kan bijvoorbeeld door het aanbieden van faciliteiten voor sport, het stimuleren van actieve leefstijlen in de openbare sector, en het integreren van beweging in het educatieve en werksysteem.
Hij benadrukt ook dat het belangrijk is om beweging op een manier te stimuleren die aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van verschillende groepen, zoals jongeren, ouderen, mensen met een beperking en mensen in armoede. Door beweging toegankelijk en aantrekkelijk te maken, kan het een krachtige bron van gezondheid en geluk worden voor iedereen.
Conclusie
Erik Scherder is een krachtige stem in de beweging voor meer beweging in de samenleving. Zijn visie is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en praktische ervaringen, en hij benadrukt dat beweging niet alleen een manier is om fit te blijven, maar ook een krachtige bron van herstel, creativiteit en mentale welzijn. Door beweging in te bouwen in je dagelijkse leven, kun je je gezondheid, productiviteit en levenskwaliteit verbeteren.
Zijn aanbevelingen zijn concreet en toegankelijk, en hij benadrukt dat iedereen, van jong tot oud, van beweging kan profiteren. Of je nu een beginneling bent of al jaren actief, er is altijd ruimte voor verbetering. De sleutel is om beweging niet alleen als een fysieke activiteit te zien, maar als een levensstijl die je mentale en fysieke gezondheid ondersteunt.