Opbouw van achteruit is een essentieel onderdeel van modern voetbal. Het is de basis om een balbezitgerend speelstijl te ontwikkelen en betere kansen te creëren. Voor zowel jeugdteams als professionele elftallen is het trainen van opbouw van achteruit cruciaal om een consistente en doelgerichte speelwijze te ontwikkelen. In dit artikel zullen we de principes, strategische accenten, en concreet oefeningen behandelen om opbouw van achteruit effectief te trainen. Deze informatie is gebaseerd op betrouwbare bronnen en praktische voorbeelden uit de voetbaltraining.
Wat is opbouw van achteruit?
Opbouw van achteruit verwijst naar het proces waarin een team de bal verwerft en langzaam de bal naar voren brengt, meestal beginnend bij de verdedigers of de keeper. Het doel van deze speelwijze is om de bal in een georganiseerde manier naar de tegenstander te verplaatsen, waarbij het belangrijk is om de bal niet te verliezen en aan te leiden naar een positie waarin kansen tot scoren ontstaan.
In tegenstelling tot een directe aanval, waarbij de bal direct wordt gescoord via een lange bal, draait opbouw van achteruit om het intelligent en gecontroleerd beheren van balbezit. Hierbij is samenwerking, beweging zonder bal, en het vermijden van druk essentieel.
Belang van opbouw van achteruit
Opbouw van achteruit heeft verschillende voordelen. Het helpt om de bal te behouden, de tegenstander te ontwijken, en de bal in een positie te brengen waar het makkelijker is om een scorekans te creëren. Bovendien helpt het bij het opbouwen van vertrouwen bij spelers, omdat het hen de kans geeft om de bal te spelen en het spel te controleren.
Principes van opbouw van achteruit
Er zijn meerdere principes die cruciaal zijn bij opbouw van achteruit. Deze principes zijn niet alleen technisch, maar ook tactisch en mentaal van aard.
1. Schuine bal spelen in plaats van rechte
Een veelgebruikte strategie is het spelen van schuine ballen in plaats van rechte. Dit helpt om de bal te verplaatsen naar een andere zone of speler, waardoor de tegenstander het veld sneller moet verlaten. Dit geeft de eigen spelers meer tijd en ruimte om de volgende actie te nemen.
2. 2 tegen 1 situaties creëren
Een 2 tegen 1 situatie is een gunstige positie waarin twee eigen spelers een voordeel hebben tegen één speler van de tegenstander. Dit is meestal een gunstige positie om de bal te behouden en de bal te verplaatsen. Het is belangrijk om deze situaties te creëren door beweging van de spelers en het maken van ruimte.
3. Het veld zo groot mogelijk maken
Door het veld groot te maken, wordt de tegenstander gedwongen om het veld te verlaten, waardoor de eigen spelers meer ruimte krijgen. Dit kan gedaan worden door spelers ver van elkaar te plaatsen of door beweging zonder bal te maken.
4. Op zoek gaan naar ruimte
Een essentieel principe is het opzoeken van ruimte voor aanspeelbare opties. Dit betekent dat spelers continu op zoek moeten zijn naar beschikbare ruimte, zowel in de beweging als in stilstand. Dit helpt om de bal te behouden en kansen te creëren.
5. Gebruik van de derde man
De derde man is een speler die zich in positie bevindt om de bal te ontvangen van een speler die de bal heeft gegeven. Dit is een veelgebruikte tactiek bij het opbouwen van het spel, omdat het helpt om de bal te verplaatsen en de tegenstander te ontwijken.
6. Aanvaller moet minimaal twee aanspeelmogelijkheden hebben
Het is belangrijk dat de aanvaller minimaal twee aanspeelmogelijkheden heeft. Dit zorgt ervoor dat de bal niet gemakkelijk kan worden afgepikt en de tegenstander moet kiezen welke speler hij wil pressen.
Oefeningen voor opbouw van achteruit
Er zijn verschillende oefeningen die specifiek zijn ontworpen om opbouw van achteruit te trainen. Deze oefeningen zijn gebaseerd op het principe van spel met weerstand, richting, en puntentelling. Hieronder zijn enkele voorbeelden van oefeningen die effectief zijn om opbouw van achteruit te trainen.
1. Opbouw in drie vakken
Deze oefening is bedoeld om de opbouw in vaste patronen aan te leren. Het veld wordt verdeeld in drie vakken in de breedte. De bal begint bij de keeper van het blauwe team, en het doel is om de bal van vak 1 naar vak 2 te brengen en daarna naar vak 3. Op het moment dat de bal vak 2 bereikt, mag een middenvelder aansluiten bij vak 2, waardoor een 4 tegen 2 situatie ontstaat. In vak 2 moet de bal worden uitgespeeld richting vak 3 via een combinatie. Als dit lukt, wordt de bal afgewerkt in één van de kleine doelen.
Doel van deze oefening:
- Opbouw van achteruit in vaste patronen aanleren
- Beweging van spelers en het maken van ruimte
- Vertrouwen in het uitvoeren van combinaties
2. Opbouw eigen helft met afwerken
In deze oefening is het doel om de opbouw in eigen helft aan te leren, met afwerken in de tegenstander’s doorgang. De spelers moeten opbouwen vanaf de keeper en de bal via de middenvelders naar de aanvallers brengen. De verdediger zet druk op de balhouder en probeert de bal te veroveren. De aanvallers moeten bewegen zonder bal om aanspeelbare opties te creëren.
Doel van deze oefening:
- Opbouw in eigen helft aanleren
- Beweging zonder bal en het maken van ruimte
- Vertrouwen in het uitvoeren van afwerkingen
3. Overlapping bij opbouw aan de zijkant
In deze oefening is het accent op het opbouwen aan de zijkant van het veld, waarbij de verdedigers of middenvelders overlappen. Dit helpt bij het ontwijken van de druk van de tegenstander en het creëren van ruimte aan de zijkant. Deze oefening is vaak gebruikt door Pep Guardiola en zijn teams.
Doel van deze oefening:
- Overlapping als strategie bij opbouw aan de zijkant
- Beweging zonder bal en het maken van ruimte
- Vertrouwen in het uitvoeren van overlapping
4. Ruimte in de rug van de spits gebruiken
In deze oefening is het doel om de ruimte in de rug van de spits te gebruiken om te scoren. De vleugelspelers moeten bewegen in de rug van de centrale aanvaller om een scorekans te creëren. Deze oefening is effectief bij het trainen van het gebruik van de ruimte in de rug van de spits.
Doel van deze oefening:
- Ruimte in de rug van de spits gebruiken
- Beweging zonder bal en het maken van ruimte
- Vertrouwen in het uitvoeren van scorekansen
5. 7v7 met de rol van de "valse" 9
In deze oefening is het accent op het gebruik van de ruimte in de rug van de "valse" 9. De vleugelspelers moeten bewegen in de rug van de centrale aanvaller om een scorekans te creëren. Deze oefening is effectief bij het trainen van het gebruik van de ruimte in de rug van de spits.
Doel van deze oefening:
- Gebruik van de ruimte in de rug van de "valse" 9
- Beweging zonder bal en het maken van ruimte
- Vertrouwen in het uitvoeren van scorekansen
Afspraken en spelprincipes
Bij het trainen van opbouw van achteruit is het belangrijk om afspraken en spelprincipes te maken. Deze afspraken helpen bij het creëren van een consistente speelwijze en het verbeteren van de samenwerking tussen de spelers. Enkele veelgebruikte spelprincipes zijn:
- Schuine bal spelen in plaats van rechte
- 2 tegen 1 situaties creëren
- Het veld zo groot mogelijk maken
- Op zoek gaan naar ruimte
- Gebruik van de derde man
- Aanvaller moet minimaal twee aanspeelmogelijkheden hebben
Bij het maken van afspraken is het belangrijk om te focussen op een beperkt aantal accenten. Te veel accenten kunnen leiden tot verwarring en het overbrengen van de boodschap niet effectief. Bij de KNVB zeggen ze wel eens: "veel van weinig" (veel herhalingen van een specifiek iets) in plaats van "weinig van veel" (weinig herhalingen van een specifiek iets).
Samenwerking en coöperatief spelen
Een belangrijk aspect van opbouw van achteruit is samenwerking. Spelers moeten samenwerken om de bal te behouden en kansen te creëren. Dit betekent dat ze moeten bewegen zonder bal, ruimte maken, en aanspeelbare opties creëren. De coöperatieve manier van spelen helpt bij het uitvoeren van opbouw van achteruit, omdat het ervoor zorgt dat de spelers beter communiceren en samenwerken.
Conclusie
Opbouw van achteruit is een essentieel onderdeel van modern voetbal. Het helpt bij het behouden van de bal, het creëren van kansen, en het ontwijken van de druk van de tegenstander. Door het trainen van opbouw van achteruit, kunnen spelers leren om de bal te behouden en kansen te creëren. In dit artikel zijn verschillende principes, strategieën, en oefeningen behandeld die effectief zijn bij het trainen van opbouw van achteruit. Het is belangrijk om afspraken en spelprincipes te maken en samenwerking te stimuleren om een consistente speelwijze te ontwikkelen.