Inleiding
In de wereld van kinderen met uitdagingen op het gebied van lichaamsbesef en lichaamsbewustzijn, speelt Sherborne een belangrijke rol. Deze bewegingsgerichte methode, ontwikkeld door Veronica Sherborne, richt zich op het vergroten van zelfvertrouwen en het verbeteren van de lichaamscoördinatie bij kinderen. Het is vooral bedoeld voor kleuters die moeite hebben met het vertrouwen in hun lichaam en hun omgeving. Door middel van speelse en bewegende oefeningen leren kinderen hun lichaam beter kennen, wat leidt tot grotere vrijheid en zelfstandigheid. In dit artikel bespreken we de essentie van de Sherborne-oefeningen voor kleuters, de methodologie van de therapeutische interventie, en hoe ouders en professionals deze technieken in hun dagelijks werk of thuissituatie kunnen inzetten. Daarnaast geven we inzicht in de beschikbare opleidingen voor professionals en de mogelijkheden om deze interventie te financieren via de zorgsector.
Wat is Sherborne en waarom is het geschikt voor kleuters?
Sherborne is een bewegingsgerichte therapie die zich richt op het opbouwen van lichaamsbewustzijn, lichaamsbeheersing en zelfvertrouwen bij kinderen. Deze methode is ontwikkeld door Veronica Sherborne en is gebaseerd op het idee dat kinderen twee fundamentele behoeften hebben: het zich veilig en op hun plek voelen in hun lichaam, en het kunnen vormen van relaties. Deze basisvorming is essentieel, vooral in de vroege kinderjaren, waarin de groei van het lichaam en de mentale ontwikkeling nauw verbonden zijn. Kleuters die zich niet op hun gemak voelen in hun lichaam, kunnen moeite hebben met het verkennen van hun omgeving. Sherborne helpt hen hierin door middel van eenvoudige, speelse bewegingsoefeningen die hun lichaam geleidelijk aan leren kennen en beheersen.
De methode is vooral bedoeld voor kinderen die uitdagingen ondervinden op het gebied van sensorische verwerking of ontwikkelingsachterstand. Het is een niet-richtingsgebonden therapie die zich aanpasbaar maakt aan de individuele behoeften van elk kind. De oefeningen zijn ontworpen om de kinderen op een positieve manier te laten ervaren dat hun lichaam een betrouwbare bron is van vrijheid en veiligheid. Hierdoor groeien ze in zelfvertrouwen en leren ze om te gaan met hun lichaam en omgeving.
De essentie van Sherborne-oefeningen voor kleuters
De oefeningen in de Sherborne-methode zijn gericht op het verbeteren van lichaamsbewustzijn, het opbouwen van vertrouwen in de lichaamsfuncties, en het stimuleren van het verkennen van de omgeving. Deze activiteiten zijn speels, interactief en passen zich aan de leeftijd en de individuele ontwikkelingsniveau van elk kind aan. Hieronder geven we een overzicht van enkele kernprincipes en voorbeelden van oefeningen die binnen Sherborne voor kleuters gebruikt worden.
1. Bewegingservaringen met lichaamsdelen
Een fundamentele oefening is het leren herkennen en bewegen van verschillende lichaamsdelen. Kleuters leren bijvoorbeeld om hun armen, benen, hoofd en voeten apart te bewegen en te coördineren. Dit helpt bij het opbouwen van een mentaal beeld van hun lichaam en versterkt het gevoel van controle. Een voorbeeld is het oefenen van "armen heen en weer bewegen", waarbij de kinderen de beweging eerst op hun eigen manier uitvoeren en daarna geleid worden door een therapeut of ouder om het ritme en de coördinatie te verbeteren.
2. Rollen en kruipen: een basis voor bewegingsontwikkeling
Rollen en kruipen zijn essentiële oefeningen om de motoriek te stimuleren en het lichaam te leren gebruiken in de ruimte. Kleuters leren zich op hun buik of rug te rollen, of te kruipen in verschillende richtingen. Deze activiteiten helpen hen om te leren hoe hun lichaam zich verplaatst in de ruimte, wat essentieel is voor het ontwikkelen van lichaamsbewustzijn en balans.
3. Zwaartekracht en lichaamsoriëntatie
Een belangrijk aspect van Sherborne is het leren omgaan met zwaartekracht. Kleuters oefenen bijvoorbeeld met het liggen op hun rug of buik, het opstaan vanaf de rug, of het zitten vanaf de knielen. Deze oefeningen helpen het kind om te leren hoe zijn of haar lichaam reageert op zwaartekracht en hoe het lichaam zich oriënteert in de ruimte.
4. Vertrouwen in het lichaam
Een kernaspect van de Sherborne-oefeningen is het opbouwen van vertrouwen in het eigen lichaam. Dit gebeurt door middel van actieve en passieve bewegingen, waarbij het kind geleidelijk aan meer controle krijgt over zijn of haar lichaam. Bijvoorbeeld, een therapeut of ouder kan het kind ondersteunen bij het opstaan vanaf de rug of het zitten, waarna het kind geleid wordt om het op eigen kracht te doen.
5. Samenspel met ouders of therapeuten
Sherborne benadrukt het belang van het samenspel tussen het kind en de volwassene in zijn of haar omgeving. Tijdens de sessies wordt gebruikgemaakt van videobeelden van de interactie, die samen met de ouders worden bekeken en besproken. Hierdoor worden ouders betrokken in het therapeutische proces en leren ze hoe ze thuis de bewegingsoefeningen kunnen herhalen. Dit versterkt het vertrouwen tussen ouder en kind en creëert een veilige basis voor verdere ontwikkeling.
Samenspel: een unieke aanpak
Een uitbreiding van de Sherborne-methode is "Sherborne Samenspel", waarbij ouders of verzorgers actief betrokken worden in het therapeutische proces. Deze aanpak is gebaseerd op het idee dat het kind zich pas echt veilig kan voelen en groeien, als het een sterke band heeft met belangrijke volwassenen in zijn of haar omgeving. Tijdens de sessies wordt een videobeeld gemaakt van de interactie tussen kind en ouder, waarna deze samen bekeken en besproken worden. Ouders leren zo hoe ze beter kunnen reageren op hun kind, hoe ze beweging kunnen ondersteunen en hoe ze de ontwikkeling van hun kind positief kunnen beïnvloeden. Deze methode creëert een gevoel van samenwerking en vertrouwen, wat essentieel is voor de emotionele en fysieke groei van het kind.
Opleidingen voor professionals
Sherborne is een methode die door professionals in de jeugdzorg, fysiotherapie en ergotherapie kan worden toegepast. Voor professionals die geïnteresseerd zijn in het leren van de Sherborne-methode, zijn er diverse opleidingen beschikbaar. Deze cursussen zijn internationaal erkend en geaccrediteerd door SKJ (Stichting Kwaliteit Jeugd- en Gezondheidszorg). Hieronder geven we een overzicht van enkele van de beschikbare opleidingen:
1. Sherborne Developmental Movement (SDM) Beginner & Practitioner
Deze driedaagse opleiding richt zich op het leren van de basisprincipes en oefeningen van de Sherborne-methode. De cursus wordt gegeven door ervaren opleiders zoals Lonneke Oppeneer, Edith van Gerven, Nici Ummels en Mirjam Voeten. De data variëren per jaar, en de cursussen zijn verspreid over Nederland.
2. Sherborne Samenspel
Deze cursus richt zich op het leren van de Samenspel-methode, waarin ouders of verzorgers actief betrokken worden in het therapeutische proces. Ook deze cursus is driedaags en wordt gegeven door ervaren professionals.
3. Supervisie en verdere professionalisering
Daarnaast bieden opleiders zoals Edith van Gerven ook supervisie en verdere training voor professionals die al op deelniveau werken met de Sherborne-methode. Deze cursussen helpen professionals om hun kennis en vaardigheden verder te verfijnen en toe te passen in complexe gevallen.
Mogelijkheden voor financiering en toegang
Een belangrijke voorwaarde voor toegang tot Sherborne-begeleiding is de financiering. Er zijn verschillende manieren om deze therapie te laten vergoeden, afhankelijk van de situatie van het kind en de omgeving. Voorbeelden zijn:
1. PGB (Persoonlijk Begeleidingsverzoek)
Een PGB is een verzoek dat gedaan kan worden bij de gemeente en bepaalt of er een specialistisch jeugd GGZ-traject kan worden opgestart. Dit is een mogelijkheid voor ouders die willen dat hun kind wordt begeleid door een therapeut in de Sherborne-methode.
2. PPO-arrangement via school
In sommige gevallen kan een Sherborne-traject ook worden vergoed via een PPO-arrangement, waarbij de school een rol speelt in de financiering. Overleg met de school is hier essentieel.
3. Specifieke regio's
In bepaalde regio's, zoals BAR, is er ook de mogelijkheid om zich aan te melden bij Praktijk Effe Anders voor een Sherborne- of Floortime-traject, dat dan vergoed kan worden door de gemeente.
Conclusie
Sherborne is een krachtige methode om kleuters te begeleiden in hun lichaamsontwikkeling en het opbouwen van zelfvertrouwen. Door middel van speelse en gerichte bewegingsoefeningen leren kinderen hoe hun lichaam werkt, wat hun grenzen zijn en hoe ze deze kunnen overwinnen. Het is een unieke aanpak die zich richt op zowel fysieke als emotionele groei, en die ouder-kind-relaties sterk versterkt. Voor professionals is de methode beschikbaar via een uitgebreid opleidingsaanbod, en voor ouders zijn er meerdere mogelijkheden om de therapie te laten vergoeden. Het is een holistische en emotioneel rijke interventie die een blijvende impact kan hebben op het leven van een kind.