Inleiding
Bewegen bij mensen met dementie is niet alleen een fysieke activiteit, maar ook een krachtige hulpmiddel voor het mentale welzijn. De beschikbare gegevens tonen aan dat beweging bij dementie een positieve invloed heeft op de stemming, de sociale vaardigheden en de fysieke conditie. Deze benadering is geïntegreerd in verschillende trainingen en programma’s die specifiek gericht zijn op zorgverleners, mantelzorgers en mensen met dementie zelf.
In dit artikel bespreken we de belangrijkheid van beweging bij dementie, de specifieke oefeningen die kunnen worden ingezet, en hoe deze activiteiten kunnen worden aangepast aan de individuele behoeften. We geven ook een overzicht van de beschikbare trainingen en middelen die gericht zijn op het bevorderen van beweging en activiteit bij mensen met dementie.
De rol van beweging bij dementie
Fysieke voordelen
Beweging speelt een cruciale rol in het onderhouden van de fysieke conditie van mensen met dementie. Onderzoek heeft aangetoond dat regelmatige lichamelijke activiteit helpt bij het behouden van spierkracht, evenwicht en flexibiliteit. Dit is van groot belang, aangezien verminderde beweging kan leiden tot een verminderde lichaamsspanning, wat op zijn beurt weer kan bijdragen aan valrisico’s en andere fysieke complicaties.
De Beweeggids, ontwikkeld door Kenniscentrum Sport in samenwerking met wetenschappelijke onderzoekers, biedt een overzicht van verschillende modules, waaronder "Sterke benen", "Sterk bovenlichaam", "In balans" en "Flexibiliteit". Deze modules zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en zijn speciaal ontworpen voor het dagelijks gebruik in de situatie van mensen met dementie.
Mentale voordelen
Bijna net zo belangrijk als de fysieke voordelen is de mentale impact van beweging bij dementie. Onderzoek wijst uit dat regelmatig bewegen kan bijdragen aan een verbeterde stemming, een betere geestelijke toestand en een verhoogde mentale betrokkenheid. Dit is een cruciale factor, aangezien dementie vaak gepaard gaat met een verminderde mentale activiteit en gevoelens van eenzaamheid of vervaging.
De Beweeggids benadrukt ook het belang van het samen bewegen, wat de sociale vaardigheden kan stimuleren. Hoewel dit afhankelijk is van de mate van vorderingen bij de dementie, is het een effectieve manier om contact te behouden met het omgeving en om mentale stimulatie te bieden.
Oefeningen voor beweging bij dementie
Oefening op de tenen staan
Een van de oefeningen uit de module "Sterke benen" is het op de tenen staan. Deze oefening is gericht op het versterken van de kuitspieren, wat van groot belang is voor het lopen en het behouden van het evenwicht. De oefening is eenvoudig uit te voeren en kan gemakkelijk worden geïntegreerd in de dagelijkse routine.
Oefening sterke buikspieren
In de module "Sterk bovenlichaam" wordt de oefening sterke buikspieren uitgevoerd. Deze oefening is functioneel en kan worden gebruikt in het dagelijks leven, zoals bij het strikken van de veters. Het versterken van de buikspieren kan ook bijdragen aan een betere houding en een verminderde rugpijn.
Oefeningen op de stoel
De module "Oefeningen op de stoel" is ontwikkeld door Elly Rusthoven van Cordaan. Deze oefeningen zijn ontworpen om te worden gedaan terwijl men op een stoel zit en kunnen worden uitgevoerd in korte series van 7, 9 of 13 minuten. Deze oefeningen zijn ook gericht op het stimuleren van de beweging en het aansporen om actief te zijn, ook als het buiten wandelen niet mogelijk is.
Hoe bewegen kan worden ingebouwd in het dagelijks leven
Het bouwen van beweging in de dagelijkse dingen
Een van de belangrijkste tips voor het bevorderen van beweging bij dementie is om beweging zoveel mogelijk in te bouwen in de dagelijkse dingen. Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit het nemen van de trap in plaats van de lift, het uitvoeren van huishoudelijke klusjes of het uitlaten van een hond. Deze kleine acties kunnen samen een grote impact hebben op de fysieke en mentale conditie van de persoon.
Activiteiten die men leuk vindt
Het is ook belangrijk om activiteiten te kiezen die de persoon leuk vindt. Dit kan variëren van wandelen, fietsen of dansen tot het doen van speelse activiteiten of het doen van oefeningen die men in de Beweeggids vindt. Het belang van het genieten van de activiteit kan bijdragen aan een verhoogde motivering om actief te blijven.
Trainingen en programma’s voor beweging bij dementie
DAZ Trainingen
DAZ biedt een breed scala aan trainingen over Moderne Dementiezorg, gericht op zorgverleners, mantelzorgers, familieleden en vrijwilligers. Deze trainingen zijn praktisch en gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten. De trainingen zijn onderverdeeld in verschillende thema’s, waaronder het leren met dementie, het beïnvloeden van gedrag bij dementie, en het betrekken van familie en vrijwilligers bij bewegen en activeren.
Een aantal van deze trainingen is specifiek gericht op het stimuleren van beweging en activiteit, zoals de training "Bewegingsgerichte zorg" en de training "Familietraining dementie". Deze trainingen bieden praktische vaardigheden en tips voor het bevorderen van beweging in de dagelijkse situatie.
Beweeggids
De Beweeggids is een speciaal ontworpen programma voor verzorgers, begeleiders en mantelzorgers. De modules zijn opgedeeld in verschillende onderdelen, waaronder sterke benen, sterke bovenlichaam, in balans en flexibiliteit. De oefeningen zijn getest in onderzoek en zijn gemakkelijk te begrijpen en toe te passen in de huiselijke situatie.
De module "Oefeningen op de stoel" is ontworpen door Elly Rusthoven van Cordaan en biedt een reeks oefeningen die kunnen worden uitgevoerd terwijl men op een stoel zit. Deze oefeningen zijn gericht op het stimuleren van de beweging en het aansporen om actief te zijn, ook als het buiten wandelen niet mogelijk is.
Ecsplore Beweegmiddagen
Ecsplore biedt beweegmiddagen voor mensen met beginnende dementie en hun mantelzorgers. Deze middagen worden georganiseerd in samenwerking met Steunpunt Mantelzorg Westelijke Mijnstreek, Knooppunt Informele Zorg en Ecsplore. De middagen vinden plaats in de gemeenschapsaccomodatie Odasingel 90 in Sittard en zijn gratis na aanmelding.
Tijdens de middagen is er ook aandacht voor het delen van ervaringen tussen mantelzorgers en het krijgen van deskundige informatie en tips van de mantelzorgconsulent. Verder is er tijdens de eerste middag een casemanager dementie aanwezig om informatie te verstrekken en tijdens de tweede middag een ergotherapeut met specialisatie dementie.
De aandacht voor de sociaal-emotionele aspecten
Het belang van sociale interactie
Het samen bewegen of het deelnemen aan een beweegactiviteit met anderen kan de sociale vaardigheden stimuleren. Dit is een cruciale aspect, aangezien de sociale interactie kan bijdragen aan het mentale welzijn en de voeling van verbondenheid. Hoewel dit afhankelijk is van de mate van vorderingen bij de dementie, is het een effectieve manier om contact te behouden met het omgeving.
De rol van de mantelzorgers
Mantelzorgers spelen een centrale rol in het bevorderen van beweging bij mensen met dementie. Het is belangrijk dat mantelzorgers zelf ook actief zijn in het bevorderen van beweging, zowel voor zichzelf als voor de persoon met dementie. Het delen van ervaringen met andere mantelzorgers kan ook helpen bij het bevorderen van beweging en activiteit.
Conclusie
Bewegen bij dementie is een krachtige hulpmiddel voor het onderhouden van de fysieke en mentale conditie van mensen met dementie. Door het combineren van fysieke oefeningen, mentale stimulatie en sociale interactie kan beweging bij dementie een positieve invloed hebben op de levenskwaliteit van mensen met dementie. De beschikbare trainingen, programma's en middelen bieden een uitgebreide aanpak voor het bevorderen van beweging en activiteit bij mensen met dementie.
Het is van groot belang dat zorgverleners, mantelzorgers en mensen met dementie zelf actief zijn in het bevorderen van beweging en activiteit. Door de beschikbare middelen en trainingen te gebruiken, kan beweging bij dementie worden ingebouwd in de dagelijkse routine en kan het mentale en fysieke welzijn worden bevorderd.