Een gebroken pols is een veelvoorkomende letselsymptoom die betrekking heeft op de distale radius, een bot in de onderarm. Deze breuk kan het gevolg zijn van een val op uitgestrekte handen of andere traumatische gebeurtenissen. Het herstelproces van een gebroken pols vereist niet alleen medische interventie, maar ook een doordachte fysiotherapeutische aanpak. Oefeningen, mobilisatietechnieken en een goed ontworpen herstelplan zijn essentieel om de bewegelijkheid, kracht en functie van de hand en pols volledig te herstellen.
In dit artikel presenteren we een overzicht van de belangrijkste oefeningen en aanbevelingen die een rol spelen in de hersteltraining na een gebroken pols. We richten ons op zowel de fysiologische aspecten van het herstel als de psychologische benadering die nodig is om het herstelproces effectief en tijdig te voltooien.
Inleiding
Een gebroken pols kan leiden tot pijn, zwelling en beperkte bewegingsvrijheid. Het herstelproces varieert afhankelijk van de ernst van de breuk en de keuze voor conservatieve of operatieve behandeling. Ongeacht de gekozen behandeling, is fysiotherapie een onmisbaar onderdeel van het hersteltraject. Handtherapie en gerichte oefeningen spelen een centrale rol in het herwinnen van beweging, kracht en functie.
De oefeningen worden meestal opgestart binnen een week na de specialistische beoordeling of na de eerste sessie met de handtherapeut. Het is belangrijk om de oefeningen correct en binnen de pijnvrije zone uit te voeren, zodat er geen verdere schade ontstaat. Bovendien is het van belang om te luisteren naar het lichaam en bij twijfel contact op te nemen met een fysiotherapeut of arts.
Fysiologische Aspekten van Herstel na Een Gebroken Pols
Bij een gebroken pols is het distale eind van de radius vaak het betrokken bot. Soms is ook het ellepijpje (ulna) betrokken. In sommige gevallen zijn de botfragmenten verplaatst, wat een chirurgische herstelling vereist. Na de hersteloperatie of bij conservatieve behandeling is er sprake van een gipsbehandeling of spalk, waardoor de bewegingsvrijheid van de pols wordt beperkt. Deze immobilisatie kan leiden tot een afname van de spierkracht, bewegingsbereik en functionele handvaardigheid.
Een gebroken pols kan ook gevolgen hebben voor de pezen, zenuwen en gewrichten in de hand en onderarm. Daarom is het van belang dat de fysiotherapeut deze structuren meeneemt in het herstelplan. Het herstelproces omvat meestal drie fasen: de acuut fase, de herstelfase en de functionele fase.
Oefeningen om de Pulsbeweging te Versterken en Versoepelen
Er zijn verschillende oefeningen die gericht zijn op het verbeteren van de beweging, kracht en stabiliteit van de pols. De oefeningen worden vaak ingedeeld in mobilisatieoefeningen, krachtoefeningen en functionele oefeningen. Hieronder volgt een overzicht van enkele essentiële oefeningen die vaak worden voorgeschreven.
1. Beweging van de Puls naar Boven en Onder
Doel: Verbetering van de bewegingsvrijheid in de pols.
Uitvoering: Zit aan tafel met de onderarm op de tafel en de hand met de palm naar beneden. Til de hand zover mogelijk op en houd dit even vast. Laat de hand vervolgens langzaam terug zakken. Herhaal deze oefening meerdere keren.
Belangrijke opmerking: Deze oefening moet binnen de pijnvrije zone worden uitgevoerd. Als er pijn optreedt, moet de oefening worden afgebroken of de intensiteit worden verlaagd.
2. Pezen Laten Glijden
Doel: Verbetering van de beweging van de pezen in de hand.
Uitvoering:
- Dakje maken: Buig alleen de knokkels en strek de vingers.
- Haak maken: Houd de knokkels recht en buig de middelste en laatste gewrichten.
- Vuist maken: Buig alle vingers en gewrichten zonder kracht. Strek de vingers weer.
Belangrijke opmerking: Deze oefeningen moeten rustig en zonder kracht worden uitgevoerd. Het doel is om de pezen te laten bewegen, niet om kracht te ontwikkelen.
3. Kapandji-oefening
Doel: Verbetering van de bewegingsvrijheid en mobiliteit van de duim.
Uitvoering: Houd de duim gestrekt. Buig daarna het topje van de duim zover mogelijk. Probeer de duim met het gebogen topje door te buigen tot onderaan de pink.
Belangrijke opmerking: Deze oefening kan pijn veroorzaken als de herstelperiode nog niet volledig is. Het is daarom belangrijk om de intensiteit te monitoren.
4. Rotaties van de Onderarm
Doel: Verbetering van de rotatiebeweging van de onderarm.
Uitvoering: Zit met de onderarm op de tafel en de hand net buiten de rand. Draai de hand rond in een cirkelbeweging, eerst naar links en dan naar rechts.
Belangrijke opmerking: Deze oefening moet langzaam worden uitgevoerd en binnen de pijnvrije zone. Als er pijn optreedt, moet het tempo worden verlaagd of de oefening worden afgebroken.
Krachtoefeningen om de Puls te Versterken
Na de fases waarin mobiliteit en bewegingsvrijheid centraal staan, komt de krachtoefening aan de beurt. Deze oefeningen zijn bedoeld om de spierkracht in de hand en pols te verbeteren. Hieronder volgt een overzicht van krachtoefeningen die vaak worden voorgeschreven.
1. Tennisbal Squeeze
Doel: Versterking van de handspieren.
Uitvoering: Houd een tennisbal in de hand. Strek de elleboog en knijp zo hard mogelijk in de tennisbal, zonder dat de pijn ten hoogte van de elleboog toeneemt. Houd dit 5 seconden aan en herhaal dit 10 keer.
Belangrijke opmerking: Deze oefening mag niet pijnlijk zijn. Als de pijn toeneemt, moet de intensiteit worden verlaagd.
2. Zijwaartse Pulsbuiging
Doel: Versterking van de zijdelingse beweging van de pols.
Uitvoering: Leg de onderarm plat op de tafel met de hand en pols net buiten de tafel. Houd de hand recht vooruit. Maak vervolgens een zwaai beweging naar de pinkkant toe en vervolgens naar de duimkant. Doe dit binnen de pijnvrije zone.
Belangrijke opmerking: Deze oefening moet binnen de pijnvrije zone worden uitgevoerd. Als er pijn optreedt, moet de intensiteit worden verlaagd.
Psychologische Facetten van Herstel
Naast de fysiologische oefeningen is het ook belangrijk om rekening te houden met de psychologische aspecten van herstel. Een gebroken pols kan leiden tot frustratie, omdat het dagelijks functioneren van de hand beperkt is. Het is belangrijk om een positieve mentale houding aan te nemen en te erkennen dat herstel een proces is dat tijd en geduld vereist.
Mensen die een gebroken pols hebben kunnen er baat bij hebben om te werken met een mindsetcoach of psycholoog die ervaring heeft met hersteltrajecten. Het opbouwen van een mentale kracht en het stellen van realistische doelen zijn essentieel om het herstelproces succesvol te maken.
Complicaties en Risico’s
Hoewel de meeste gebroken polsen goed herstellen, zijn er ook risico’s voor complicaties. Een van de bekendste complicaties is een malunion van de distale radius, waarbij de breuk niet goed geneest en er een verandering in de positie van het gewricht ontstaat. In dergelijke gevallen kan er sprake zijn van een voorgestelde hersteloperatie.
Een andere complicatie is het ontstaan van een Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS), een zeldzame aandoening die zich voordoet bij ongeveer 1% van de patiënten. De richtlijn Complex Regionaal Pijn Syndroom type I geeft het advies om na een DRF vitamine C te gebruiken om de kans op CRPS te verkleinen. Vitamine C speelt een rol in de vorming van collageen en kan dus een positieve invloed hebben op het herstelproces.
Nourishment en Herstel
De rol van voeding in het herstelproces van een gebroken pols is niet te onderschatten. Vitamine C, zoals reeds genoemd, draagt bij aan het herstel van collageenstructuren en kan dus een rol spelen in het verminderen van complicaties zoals CRPS. Daarnaast is er ook aandacht voor andere essentiële voedingsstoffen die een rol spelen in het herstelproces.
Proteïnen zijn essentieel voor de herstel van spieren, pezen en bindweefsel. Een voldoende intake van eiwit is daarom belangrijk. Daarnaast is er aandacht voor micronutriënten zoals calcium en vitamine D, die een rol spelen in de botgenezing. Het is belangrijk om de voeding zo te kiezen dat deze voldoet aan de behoeften van het lichaam tijdens het herstelproces.
Het Rol van de Fysiotherapeut
De fysiotherapeut speelt een centrale rol in het herstelproces van een gebroken pols. Naast het voorschrijven van oefeningen, kan de fysiotherapeut ook advies geven over het gebruik van een spalk of gips, het uitvoeren van mobilisatietechnieken en het verbeteren van de functionele handvaardigheid.
De fysiotherapeut kan ook aandacht besteden aan de psychologische aspecten van het herstel. Door middel van gesprekken en coaching kan de fysiotherapeut helpen bij het opbouwen van motivering en het stellen van realistische doelen. De fysiotherapeut is een essentieel contactpersoon in het hersteltraject en kan de patiënt ondersteunen bij het herwinnen van functie en kracht.
Hersteltraject en Tijdsplanning
Het hersteltraject van een gebroken pols is meestal langdurig. Het duurt meestal meer dan zes weken voordat de pols weer redelijk goed gebruikt kan worden. Na ongeveer drie maanden kan de pols in de meeste gevallen weer volledig normaal en pijnvrij gebruikt worden. Het is belangrijk om te onthouden dat iedere patiënt anders is en dat het herstelproces afhankelijk is van verschillende factoren zoals de ernst van de breuk, de leeftijd van de patiënt en de aanwezige complicaties.
Tijdens het herstel is het ook belangrijk om te letten op eventuele complicaties. Als de pols ’s avonds dik, warm of stijf wordt, moet er minder intensief getraind worden. Dit is een teken dat het lichaam extra hersteltijd nodig heeft.
Autorijden en Herstel
Na een gebroken pols kan het autorijden beperkt zijn. Het is belangrijk om te weten dat er geen vaste termijn is voor het wederopnemen van het autorijden. Het hangt af van de mate van herstel en de mogelijkheid om veilig en verantwoord aan het verkeer deel te nemen. In sommige gevallen kan het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen bepalen of autorijden mogelijk is of of aanpassingen nodig zijn.
Conclusie
De hersteltraining na een gebroken pols is een belangrijk onderdeel van het genezingsproces. Door middel van gerichte oefeningen, mobilisatie en krachtoefeningen kan de bewegingsvrijheid, kracht en functie van de hand en pols worden hersteld. Het is belangrijk om de oefeningen binnen de pijnvrije zone uit te voeren en bij twijfel contact op te nemen met een fysiotherapeut of arts.
Naast de fysiologische aspecten is er ook aandacht voor de psychologische component van herstel. Door middel van positieve mentale houding en het stellen van realistische doelen kan het herstelproces efficiënter verlopen. Bovendien speelt voeding een rol in het herstelproces, met aandacht voor essentiële voedingsstoffen zoals vitamine C, calcium en eiwit.
De fysiotherapeut is een essentieel contactpersoon in het hersteltraject. Zowel vanuit fysiologisch als psychologisch perspectief kan de fysiotherapeut ondersteunen bij het herwinnen van functie en kracht. Het herstelproces is langdurig en vereist geduld, maar met een goed ontworpen plan en een sterke mentale instelling kan het herstel succesvol verlopen.