In de wereld van sport, training en mentale ontwikkeling is het begrip 'Action Type' steeds vaker opnieuw ingezet om individuele bewegingsvoorkeuren te begrijpen en te benutten. Action Type verwijst naar de natuurlijke, inzichtelijke manier waarop mensen bewegen, handelen en leren. Het biedt trainers en sporters een nieuwe perspectief om niet alleen technische vaardigheden te verbeteren, maar ook de mentale en emotionele onderbouw van de oefeningen te begrijpen. In deze artikel zullen we de kernconcepten van Action Type oefeningen behandelen, met een focus op de biomechanische, cognitieve en emotionele aspecten die bijdragen aan het personaliseren van training.
Inleiding
Action Type is geen techniek, maar een benadering die de oefeningen en trainingen aanpasbaar maakt aan de natuurlijke bewegingsvoorkeuren van de individuele sporter. Dit helpt trainers om sporters efficiënter te begeleiden in hun ontwikkeling. In de context van schaatsen bijvoorbeeld, is het doel vaak om diep te zitten, maar niet iedere sporter voelt zich daardoor gelukkig of presteert beter. Het is hier essentieel dat trainers rekening houden met de natuurlijke biomechanische as van de sporter. Als het lichaam niet in zijn natuurlijke positie werkt, kan dit leiden tot blessures en ongemak.
De workshop van Renske Winters bijvoorbeeld, gaf inzicht in hoe verschillende sporters hun lichaam gebruiken en welke oefeningen het beste bij hen passen. De voorkeur voor endo- of exorotaties beïnvloedt bijvoorbeeld de spierontwikkeling aan binnen- en buitenkant van boven- en onderbenen. Dit benadrukt het belang van het afstemmen van training op de individuele anatomische en functionele kenmerken van de sporter.
Biomechanica en Bewegingsvoorkeuren
Bij het uitvoeren van oefeningen is het essentieel om rekening te houden met de natuurlijke bewegingsassen van de sporter. Dit wordt binnen de Action Type benadering vaak aangeduid als de voorkeursas van het bewegingsapparaat. Deze as bepaalt welke spieren het meest geactiveerd worden bij een bepaalde oefening of beweging. De voorkeur voor endo- of exorotaties leidt bijvoorbeeld tot een geprononceerde spierontwikkeling aan de binnen- en buitenkant van boven- en onderbenen.
Verschillende Types van Bewegingsvoorkeuren
In de Action Type methode worden verschillende types van bewegingsvoorkeuren onderscheiden. Een typisch verschil is tussen sporters die grove motoriek voorkeuren en sporters die fijne motoriek voorkeuren. Een sprinter met een voorkeur voor grove motoriek zal bijvoorbeeld meer aandacht besteden aan de heupbewegingen, terwijl een fijnmotorische sporter zich meer focust op de positie van de voeten of handen.
Bij het gebruik van grove motoriek is de sensoriek in die regio’s bovenmatig aanwezig, wat betekent dat de sporter een intensere lichaamsbeleving heeft in die gebieden. Dit heeft gevolgen voor de uitvoering van oefeningen. Het is bijvoorbeeld niet zinvol om een grove motorische sporter hetzelfde schema te geven als een fijnmotorische sporter, omdat de focus van de lichaamsbeleving en de uitvoering fundamenteel verschillend is.
Cognitieve en Emotionele Aspecten
Een belangrijk aspect van Action Type oefeningen is het verband tussen intentie, situatie en handelen. Berthoz, Hippolyte en Théraulaz toonden aan dat mensen op verschillende manieren met hun intentie verbonden zijn. Sommigen zijn direct op het doel gericht en willen snel impact creëren, terwijl anderen eerst de situatie willen beïnvloeden voordat ze actie ondernemen.
Directe versus Indirecte Benaderingen
In de sporttraining zouden deze twee benaderingen kunnen worden vertaald naar de manier waarop sporters een oefening uitvoeren. Bijvoorbeeld:
- Een directe sporter wil snel de oefening doen en de gewenste uitkomst bereiken.
- Een indirecte sporter wil eerst de situatie begrijpen en de oefening aanpassen aan de omstandigheden.
Deze benaderingen zijn aangeboren en hebben invloed op de uitvoering van oefeningen. Het is daarom belangrijk dat trainers deze verschillen begrijpen om de oefeningen effectief aan te passen.
Cognitieve Belasting en Oefenstijl
Een andere interessante observatie is dat sommige sporters de cognitieve uitleg over het "waarom" van een oefening niet nodig hebben. Deze sporters zijn gemotiveerd door de ervaring en het doen van de oefening. Voor hen is het belangrijk om direct aan de slag te gaan, omdat extra uitleg voor hen ballast vormt. Dit betekent dat trainers de oefeningen kunnen introduceren zonder uitgebreide uitleg, mits de intentie en de doelstelling duidelijk zijn.
Praktische Toepassingen van Action Type Oefeningen
De toepassing van Action Type oefeningen is uiterst breed. Het kan worden gebruikt in sporttraining, fysiotherapie, mentale coaching en zelfs in de bedrijfsorganisatie. De ActionTypes Academy breidt deze benadering uit naar verschillende sectoren zoals sport, zorg en defensie. In het mariniersopleidingscentrum bijvoorbeeld, wordt Action Type gebruikt om de fysieke training te personaliseren.
Talentontwikkeling en Deep Motivational Drivers
In samenwerking met Michiel de Ruijter is er ook aandacht voor Deep Motivational Drivers (DMD), die leren hoe je een sporter het beste kunt motiveren. Door te begrijpen welke motieven een sporter aanzet, kun je oefeningen en trainingen aanpassen die bij de persoonlijke drijfveren passen. Dit leidt tot een betere intrinsieke motivatie en dus tot betere prestaties.
Action Type in Diversen Contexten
Action Type is niet alleen beperkt tot sport, maar heeft ook toepassingen in andere contexten. Bijvoorbeeld in een huisartsenpraktijk werden medewerkers geïnformeerd over het gebruik van Action Type om een beter begrip tussen collega’s te bevorderen. Door het herkennen van verschillende voorkeuren op basis van de koppeling tussen cognitie, emotie en motoriek, kon er meer arbeidsplezier worden gecreëerd.
Het Belang van Personalisering
Een van de kernwaarden van Action Type is het respecteren van het individu. Het is niet de bedoeling om sporters aan een standaard te passen, maar juist om hen te coachen in de manier waarop zij het beste leren en bewegen. Dit brengt de nadruk op het natuurlijke handelen, wat vaak al in het onbewuste gebeurt. Als trainer is het daarom essentieel om te erkennen dat niet elk individu hetzelfde reageert op dezelfde training of oefening.
Conclusie
Action Type oefeningen bieden trainers en sporters een unieke manier om de training aan te passen aan de natuurlijke bewegingsvoorkeuren van de individu. Dit helpt om blessures te voorkomen, prestaties te verbeteren en een betere mentale focus te creëren. De combinatie van biomechanische, cognitieve en emotionele factoren maakt het mogelijk om oefeningen te ontwikkelen die niet alleen technisch effectief zijn, maar ook mentaal en emotioneel passend.
Het is belangrijk om rekening te houden met het feit dat niet elk individu hetzelfde reageert op dezelfde training. De wet van "zoveel mogelijk diep zitten" is dus niet voor iedereen van toepassing. Sporters zoals Stolz, van der Poel en Wiklund tonen aan dat het ook mogelijk is om comfortabel te presteren in een iets hogere lichaamshouding, wat duidt op de noodzaak van personalisatie.
Door gebruik te maken van Action Type oefeningen, kunnen trainers beter inzicht krijgen in de natuurlijke bewegings- en leerstijlen van sporters. Dit leidt tot een meer persoonlijke benadering van training en mentale coaching, wat uiteindelijk leidt tot betere prestaties en een grotere mate van voldoening bij sporters.
Bronnen
- Action Type en diep zitten
- ActionTypes Academy en opleidingen
- Notities en presentaties over Action Type
- Kleynen M. et al. (2014). Using a Delphi technique to seek consensus regarding definitions, descriptions and classification of terms related to implicit and explicit forms of motor learning. PLoS One, 9 (6): e100227
- Beek P.J. (2023). Motorisch leren, een update, Deel III: Impliciet leren. Sportgericht, 2023, jaargang 77, nummer 1
- Berthoz, Hippolyte, Théraulaz. Action Type en intentie. Sportgericht, 2023, jaargang 77, nummer 1