Avond- en nachttrainingen van gevechtsvliegtuigen vanaf vliegbasis Volkel: essentieel voor operationele gereedheid

De oefeningen met gevechtsvliegtuigen vanaf vliegbasis Volkel spelen een cruciale rol in de voorbereiding van vliegers en het grondpersoneel op acties zowel in Nederland als in internationale inzetgebieden. Deze trainingen vinden niet alleen overdag, maar ook in de avonduren en soms zelfs bij volledige duisternis. De gebeurtenissen zijn onderdeel van een breed oefengebruik dat gericht is op het optimaliseren van operationele gereedheid en het beheersen van geluidshinder.

In dit artikel bespreken we de essentie van avond- en nachttrainingen, de technologieën die daarbij worden ingezet, zoals nachtzichtapparatuur, en de maatregelen die genomen worden om de impact op omwonenden zo laag mogelijk te houden. Verder geven we een overzicht van de organisatie van deze oefeningen, inclusief de keuze van oefengebieden en tijdstippen.

Avond- en nachttrainingen: noodzakelijk voor operationele paraatheid

De avond- en nachttrainingen zijn niet uitvoerbaar zonder een sterke motivatie en een goed begrip van de doelstellingen. Voor de piloten en het grondpersoneel zijn deze oefeningen essentieel om zich te kunnen voorbereiden op realistische inzetscenario’s. Tijdens deze trainingen worden specifieke vaardigheden ontwikkeld die in het donker of bij lage zichtbaarheid van toepassing zijn.

De oefeningen worden meestal van maandag tot en met donderdag uitgevoerd en duren tot uiterlijk 22.30 uur. Op vrijdagen zijn de trainingen beperkt tot daglichturen. Deze structuur is bedoeld om de impact op burgers zo minimaal mogelijk te houden, terwijl tegelijkertijd de operationele gereedheid van het squadron gegarandeerd wordt.

De oefeningen zijn onderdeel van een breed trainingsplan dat leidt tot de initiële uitzendcapaciteit (Initial Operational Capability – IOC) van het squadron. Deze IOC staat gepland voor eind 2021 en betekent dat het squadron in staat is om een eenheid van vier F-35’s, inclusief personeel en materieel, waar dan ook ter wereld in te zetten.

Nachtzichtapparatuur: een essentieel instrument

Een van de belangrijkste technologieën die tijdens deze oefeningen worden ingezet, is nachtzichtapparatuur, zoals Night Vision Goggles (NVG’s). Deze apparatuur maakt het mogelijk om in duisternis te vliegen en zorgt voor een realistische trainingssituatie. Bij de F-35 zijn deze NVG’s volledig geïntegreerd in de helm, in tegenstelling tot de F-16, waarbij de NVG’s apart op de helm gemonteerd moesten worden.

Met de NVG’s kunnen piloten alles in en rondom het vliegtuig zien, maar ook op de grond. Dit is van groot belang bij het uitvoeren van trainingen bij duisternis, omdat het de visuele feedback en situatiedrempel verbetert. De NVG’s zijn daarom een essentieel instrument voor het beheersen van avond- en nachtvluchten.

De geavanceerde technologie in de F-35 biedt bovendien verbeterde sensoren en communicatiesystemen, waardoor de operationele effectiviteit van de vliegers sterk toeneemt. Tijdens de oefeningen wordt gebruikgemaakt van deze technologieën om de piloten te trainen in realistische scenario’s.

Geluidshinder: maatregelen om de impact te beheersen

Hoewel de oefeningen essentieel zijn voor de operationele gereedheid, zijn er maatregelen genomen om de impact op omwonenden zo minimaal mogelijk te houden. De Koninklijke Luchtmacht is zich bewust van de geluidshinder die kan ontstaan en streeft ernaar deze zoveel mogelijk te beperken.

Een van de maatregelen is het inrichten van geluidsmeetposten. Zo is er een meetpost op Texel ingericht die in directe verbinding staat met de verkeerstoren van de Vliehors Range. Als het geluidsniveau te hoog wordt, worden de oefeningen niet doorgevoerd. Bovendien zijn er afspraken gemaakt over de tijdstippen en routes van de oefenvluchten, om zo de impact op de omgeving zo laag mogelijk te houden.

De F-35 is een geavanceerdere en dus iets luider straaljager dan de F-16. Dit heeft ook invloed op de oefeningen en de impact op burgers. Daarom zijn er plannen voor extra vliegbewegingen boven zee en het uitbreiden van oefengebieden. In Brabant zijn meerdere gebieden in beeld, onder meer tussen Gilze en Baarle-Nassau tot Etten-Leur en Achtmaal.

Oefengebieden: een strategische keuze

De keuze van oefengebieden is een belangrijk aspect van de planning van de trainingen. De oefeningen vinden veelal plaats boven zee, maar het is ook noodzakelijk om tijdens duisternis boven land te vliegen. Voor deze doeleinden worden voornamelijk de militaire vlieggebieden boven Friesland, Drenthe, Overijssel en Brabant gebruikt.

Tijdens de oefeningen worden de gevechtsvliegtuigen boven de Noordzee bijgetankt door tankvliegtuigen. Deze vliegtuigen zijn schaars en niet altijd beschikbaar, waardoor de gevechtsvliegtuigen hun training ook boven land moeten uitvoeren. De piloten worden tijdens deze vluchten ondersteund door luchtgevechtsleiders vanaf AOCS Nieuw Milligen.

De keuze voor vlieggebieden boven zee is gebaseerd op het feit dat deze gebieden minder bevolkt zijn en dus minder impact hebben op burgers. Bovendien zijn deze gebieden geschikt voor gecontroleerde oefeningen, zoals Basic Fighter Maneuvres (BFM). Bij deze oefeningen vechten twee of meerdere gevechtsvliegtuigen tegelijkertijd met elkaar, hoog in de lucht in gecontroleerd militair oefengebied.

Tijdsmanagement en fysieke belasting van het personeel

Het trainen in de avonduren en bij duisternis is voor het personeel fysiek, lichamelijk en geestelijk een andere ervaring dan wanneer er tijdens kantooruren overdag geoefend wordt. De fysieke belasting is groter, aangezien de piloten meestal korter kunnen rusten en de trainingen in een intensere omgeving plaatsvinden.

Tijdens de Basic Fighter Maneuvres wordt het uiterste gevraagd van de vliegers en hun toestellen. De gevechtsvliegtuigen draaien zeer korte bochten om in de ideale positie achter de tegenstander te kunnen komen. Hierbij komt veel kinetische energie en G-kracht op mens en machine te staan. Daarom vliegen de gevechtsvliegtuigen tijdens deze trainingen zo licht mogelijk, zonder de twee externe brandstoftanks die normaal gesproken onder de vleugels hangen. Dit maakt het noodzakelijk om boven de Noordzee bijgetankt te worden, omdat ze anders na aankomst al snel weer terug moeten keren.

De toekomst van F-35-training

De F-35 is de opvolger van de F-16 en biedt een hogere capaciteit, betere sensoren en verbeterde technologie. Deze verbeteringen gaan echter gepaard met een hoger geluidsniveau. De F-35 maakt meer lawaai dan de F-16, wat ook invloed heeft op de oefeningen en de impact op burgers.

Om dit te compenseren, zijn er plannen voor extra vliegbewegingen boven zee en het uitbreiden van oefengebieden. Defensie is op zoek naar nieuwe plekken om te oefenen, zowel voor straaljagers als voor laagvliegende helikopters. In Brabant zijn meerdere gebieden in beeld, onder meer tussen Gilze en Baarle-Nassau tot Etten-Leur en Achtmaal.

De toekomstige trainingen zullen zich concentreren op gebieden die minimaal hinder veroorzaken. De combinatie van moderne technologieën, zoals NVG’s, en verantwoord oefengebruik zorgt ervoor dat de F-35-vliegers goed voorbereid zijn op hun taak, zonder de omgeving onnodig te belasten.

Conclusie

De avond- en nachttrainingen van gevechtsvliegtuigen vanaf vliegbasis Volkel zijn essentieel voor de operationele gereedheid van het squadron. Door regelmatig te trainen, ook bij duisternis, zijn de vliegers goed voorbereid op de realiteit van hun taak. Het gebruik van nachtzichtapparatuur, zoals Night Vision Goggles, speelt daarbij een cruciale rol. Deze technologie maakt het mogelijk om in duisternis te vliegen en zorgt voor een realistische trainingssituatie.

De impact van deze oefeningen op de omgeving wordt zorgvuldig beheerd door maatregelen zoals geluidsmeetposten en het kiezen van oefengebieden boven zee. Hoewel er geluidshinder kan optreden, is er bewust gekozen voor verantwoord oefengebruik om burgers zo min mogelijk te belasten.